XX LWÓWECKIE LATO AGATOWE – Wystawa UW cz.1

Po relacji z giełdy przyszedł czas na wystawy prezentowane podczas
XX Lwóweckiego Lata Agatowego.
Jak zwykle bywa w przypadkach większych ilości fotografii, wpis musiałem podzielić na dwie części – w niedługim czasie proszę się spodziewać fotorelacji zamykającej temat tegorocznego Lata Agatowego.

LLA2017-01-Plakat

Podobnie jak w latach ubiegłych jedną z ważniejszych atrakcji tej imprezy były wystawy.
Na parterze można było zobaczyć okazy Muzeum Mineralogicznego Uniwersytetu Wrocławskiego i z całą pewnością te budziły największy zachwyt. Gabloty wypełnione zostały „krajowymi” minerałami, niektórymi bardzo rzadkimi i trudnymi do zdobycia. Można by tutaj wymienić chociażby apatyt z Bielawy, piromorfit ze Stanisławowa czy nikielin z Polkowic. Nie często się ogląda takie okazy, więc tym bardziej cieszy fakt że są one pokazywane szerokiej publiczności.

LLA2017-02-Gabloty
Jak widać na powyższej fotografii miłość do minerałów wpajana jest już od kolebki

LLA2017-03-Gabloty
LLA2017-04-Gabloty

Na piętrze urządzono wystawę dot. jak wyglądało Lwóweckie Lato Agatowe na przełomie lat. Plakaty, ulotki, pieczęcie itp.,od pierwszego LLA czyli od roku 1998, wraz z kilkoma wystawami kolekcjonerskimi. O tym jednak będzie w następnym wpisie.
Zapraszam do oglądania okazów 🙂

LLA2017-05-Szklary

LLA2017-06-Chryzopraz-Szklary LLA2017-07-Chryzopraz-Szklary

LLA2017-08-Opal prazowy-Szklary
LLA2017-09-Kletno
LLA2017-10-Ametyst-Kletno
LLA2017-11-Gozdno
LLA2017-12-Agat-Lubiechowa
LLA2017-13-Kwarc-Gozdno
LLA2017-14-Prazjolit-Płóczki
LLA2017-15-Wojcieszów
LLA2017-16-Kalcyt-Wojcieszów
LLA2017-17-Kalcyt-Wojcieszów
LLA2017-18-Stanisławów
LLA2017-19-Baryt-Stanisławów
LLA2017-20-Baryt-Stanisławów
LLA2017-21-Piromorfit-Stanisł awów
LLA2017-22-Radzimowice
LLA2017-23-Miedzianka
LLA2017-24-Malachit-Miedzianka
LLA2017-25-Miedź-Miedzianka
LLA2017-26-Piryt-Miedzianka
LLA2017-27-Ciechanowice
LLA2017-28-Erytryn-Ciechanowic e
LLA2017-29-Złoty Stok
LLA2017-30-Kalcyt-Złoty Stok
LLA2017-31-Chryzotyl-Złoty Stok
LLA2017-32-Lelingit-Złoty Stok
LLA2017-33-Natrolit-Jordanów
LLA2017-34-Prehnit-Glinica
LLA2017-35-Nefryt-Nasławice
LLA2017-36-Tremolit-Nasławice
LLA2017-37-Grossular-Glinica
LLA2017-38-Masyw Ślęży
LLA2017-39-Masyw Ślęży
LLA2017-40-LGOM
LLA2017-41-Tennantyt-Rudna
LLA2017-43-Bornit-Lubin
LLA2017-44-Markasyt-Lubin
LLA2017-45-Rammelsbergit-Polko wice
LLA2017-46-Nikielin-Polkowice
LLA2017-47-LGOM
LLA2017-48-Gips-Lubin
LLA2017-49-Gips-Polkowice
LLA2017-50-Gips-Polkowice
LLA2017-51-Anhydryt-Lubin
LLA2017-52-Baryt-Lubin

LLA2017-53-Chalkantyt-Polkowic e LLA2017-53-02-Chalkantyt-Polko wice

LLA2017-54-Halit-Polkowice
LLA2017-55-Karnalit-Polkowice
LLA2017-56-Gips-Lubin
LLA2017-57-Sławniowice
LLA2017-58-Kalcyt-Sławniowice
LLA2017-59-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-60-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-61-Chalcedon-Sławniow ice
LLA2017-62-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-63-Kalcyt-Sławniowice
LLA2017-64-Bielawa
LLA2017-65-Antofyllit-Bystrzyc a Górna
LLA2017-66-Chryzotyl-Bystrzyca Górna
LLA2017-67-Rutyl-Grodziszcze
LLA2017-68-Sfaleryt-Bystrzyca Górna
LLA2017-69-Beryl-Bielawa
LLA2017-70-Beryl-Bielawa

LLA2017-73-Granat-Ostroszowice LLA2017-74-Granat-Ostroszowice

LLA2017-71-Turmalin-Owiesno
LLA2017-72-Turmalin-Bielawa
LLA2017-78-Granat-Grodziszcze

LLA2017-76-Apatyt-Bielawa LLA2017-77-Apatyt-Bielawa

LLA2017-75-Skaleń-Bielawa
CDN.

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

Reklamy

GIEŁDA BIŻUTERII I MINERAŁÓW Warszawa OSIR (22-23.04.2017r.)

01_Gielda-OSIR-Warszawa

W dniach 22-23.04.2017 r. w Ośrodku Sportu i Rekreacji Ochota przy ul. Nowowiejskiej 37B w Warszawie, odbyła się Giełda Minerałów I Biżuterii.

02_Gielda-OSIR-Warszawa

Część wystawców miała swoje stanowiska na zewnątrz budynku.
Byli to głownie sprzedawcy minerałów i skamieniałości. W środku natomiast zdecydowaną większość stanowiły stoiska z biżuterią. Tym samym osoby, które zainteresowane były jedynie kupnem minerałów, nie musiały nawet kupować biletu do środka budynku 🙂
Poniżej fotorelacja z giełdy (głównie z zewnątrz) jak i zakupiony okaz – hemimorfit z Meksyku.

03_Gielda-OSIR-Warszawa
04_Gielda-OSIR-Warszawa
05_Gielda-OSIR-Warszawa
06_Gielda-OSIR-Warszawa
07_Gielda-OSIR-Warszawa
Halit 
Poch.: Jezioro Owens, Olancha, Kalifornia, USA

08_Gielda-OSIR-Warszawa
Aragonit 
Poch.: Mamsa, Sidi Ayed, Maroko

09_Gielda-OSIR-Warszawa
Miedź rodzima (na dole)

10_Gielda-OSIR-Warszawa
Dioptaz

11_Gielda-OSIR-Warszawa
Skolecyt
Poch.: Indie

12_Gielda-OSIR-Warszawa
Psylomelan / goethyt
Poch.: Taouz, Er Rachidia, Meknès-Tafilalet, Maroko

13_Gielda-OSIR-Warszawa
Miedź rodzima
Poch.: Caledonia, Mass, Ontonagon, Michigan, USA

15_Gielda-OSIR-Warszawa
Malachit

16_Gielda-OSIR-Warszawa
Kalcyt – Szpat islandzki

17_Gielda-OSIR-Warszawa
Baryt

14_Gielda-OSIR-Warszawa

Na koniec zakupiony okaz 🙂

18_Gielda-OSIR-Warszawa

Karol Parkita
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

NOWE OKAZY Jesień 2016 – CZ. 1

Świętujemy Boże Narodzenie więc muszą być również prezenty!
Poniżej pierwsza część galerii z nowymi okazami, od czasu ostatniego wpisu na wiosnę. Podzielone na dwa bo tym razem jest tego całkiem sporo 🙂

01 Magnetyt - Potosi, Boliwia (1)
01 Magnetyt - Potosi, Boliwia (2)
Magnetyt
Poch.: Potosi, Boliwia

02 Almandyn - Schlegeis, Zillertal, Austria (1)
Almandyn
Poch.: Schlegeis, Zillertal, Austria

03 Almandyn - Schlegeis, Zillertal, Austria (2)
Almandyn w łupku łyszczykowym
Poch.: Schlegeis, Zillertal, Austria

04 Kalcyt Poch.: Kam. Kwarc, Strzegom
Kalcyt
Poch.: Kam. Kwarc, Strzegom, Dolnośląskie, Polska

05 Trwaertyn - Czerna
Trawertyn
Poch.: Czerna, Małopolskie, Polska

06 Galena, sfaleryt - Pomorzany, Olkusz (1)
06 Galena, sfaleryt - Pomorzany, Olkusz (2)
Galena na sfalerycie 
Poch.: Pomorzany, Olkusz, Małopolskie, Polska

07 Piryt na albicie - Kostrza, Strzegom
Piryt na albicie
Poch.: Kostrza, Strzegom, Dolnośląskie, Polska

08 Hornblenda magnezowa - Schlegeis, Zillertal, Austria
Hornblenda magnezowa
Poch.: Schlegeis, Zillertal, Austria

09 Hessonit - Vycpálek
Hessonit
Poch.: Vycpálek, Jesenik, Morawy, Czechy

10 Sfaleryt w syderycie - Gnaszyn
Sfaleryt w syderycie
Poch.: Gnaszyn, Częstochowa, Śląskie, Polska

11 Chryzokola - Segen Gottes, Miedzianka
Chryzokola
Poch.: Segen Gottes, Miedzianka, Dolnośląskie, Polska

12 Bavenit na kwarcu dymnym - Kop. B-14, Borów
Bavenit na kwarcu dymnym
Poch.: Kop. B-14, Borów, Dolnośląskie, Polska

13 Piryt - Huanzala Mine, Huallanca District, Dos de Mayo Province, Huánuco Department, Peru
Piryt
Poch.: Huanzala, Huallanca, Dos de Mayo, Huánuco, Peru

14 Baryt - NL
Baryt
Poch.: Nieznana lokalizacja

15 Baryt - Stanisławów
Baryt
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska

16 Miedź rodzima - USA
Miedź rodzima
Poch.: USA

Ciąg dalszy wpisu: Jesień 2016 – Cz. 2

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

MUZEUM PIG W WARSZAWIE cz.1

W lutym br. mieliśmy okazję odwiedzić Muzeum Geologiczne Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie przy ul. Rakowieckiej 4.

PIG01

Była to wycieczka z cyklu geologiczne walentynki – bardzo ciekawa i pełna wrażeń, bowiem w PIGu wszystko jest naj – najstarszy instytut naukowy w Polsce, największe muzeum geologiczne, największa kolekcja paleontologiczna.

PIG04

Zbiory muzeum liczą około pół miliona okazów które udostępniono do zwiedzania w ośmiu wystawach tematycznych: Materia Ziemi, Historia Polski w kamieniu pisana, Surowce mineralne Polski, Skamieniały świat, Magmatyzm, Sedymentacja i diageneza, Metamorfizm i Tektonika.
Wstęp do muzeum jest bezpłatny.

PIG02
PIG03

Po wejściu do budynku i przejściu przez hol (w gablocie imponujących rozmiarów okaz halitu z kryształowej groty w Wieliczce) dochodzimy do głównej sali wystawowej z wystawą „Historia geologiczna Polski” i modelem Dilofozaura (zwanym pieszczotliwie „Dyzio”), szkieletami nosorożca włochatego, niedźwiedzia jaskiniowego oraz najbardziej rozpoznawalnego, będącego wizytówką muzeum szkieletem mamuta włochatego.
Muzeum udostępniono w latach 30tych XIX w., jednak obecny kształt ekspozycji znacznie odbiega od tego z jej pierwszych lat. W czasie II WŚ muzeum wraz ze zbiorami w większości uległy zniszczeniu i dzięki powolnemu odtwarzaniu zbiorów możliwe było stworzenie tak imponującej ekspozycji jaką mamy dzisiaj (po drodze był jeszcze generalny remont w 1999 r.).

PIG05
PIG06

Muzeum PIGu wydaje się być świetnym miejscem zarówno dla poważnego nauczyciela akademickiego czy też totalnego laika na którym nie zrobi wrażenia byle jaki „kamień” (że pozwolę się tak wyrazić). Każdy znajdzie tu coś co go zainteresuje – czy są to ślady pełzania trylobitów z Wiśniówki czy wcześniej już wspomniane imponujące szkielety.
Godne pochwały jest umożliwienie darmowego zwiedzania, dzięki czemu muzeum odwiedzane jest naprawdę licznie; wszędzie pełno rodzin z dzieciakami oglądającymi wystawy geologiczne.

PIG07

Niestety tak się zdarzyło, że mieliśmy jedynie godzinę na zwiedzanie przed zamknięciem, więc nie udało się sfotografować wszystkich wystaw (poniżej zamieszczam okazy z gablot w sali głównej – wpis będzie w dwóch częściach). Uważam jednak, że nie ma się co przejmować, bo dzięki temu będziemy mieli sposobność by odwiedzić muzeum PIGu ponownie.

PIG08
PIG10
PIG11
PIG12
PIG13
PIG14
PIG15
PIG16
PIG17
PIG18
PIG19
PIG20
PIG21
PIG22
PIG23
PIG24
PIG25
PIG26
PIG27
PIG28
PIG29
PIG30
PIG31
PIG32
PIG33
PIG34
PIG35
PIG36
PIG37
PIG38
PIG39
PIG40
PIG41
PIG42
PIG43
PIG44
PIG45
PIG46
PIG47
PIG48
PIG49
PIG50
PIG51
PIG52
PIG53
PIG54
PIG55
PIG56
PIG57
PIG58
PIG59
PIG60
PIG61
PIG62
PIG100
PIG63
PIG64
PIG65
PIG66
PIG67
PIG68
PIG70
PIG69
PIG71
PIG73
PIG72
PIG75
PIG74

CDN.

Mariola i Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

Giełda Minerałów i Wyrobów Jubilerskich UE (08-09.03.2014)

MIĘDZYNARODOWA WYSTAWA, GIEŁDA MINERAŁÓW I WYROBÓW JUBILERSKICH NA UNIWERSYTECIE EKONOMICZNYM W KRAKOWIE. 08-09.03.2014.

Równy miesiąc po giełdzie w NCK przyszedł czas na Uniwersytet Ekonomiczny. Termin zapewne nieprzypadkowy – krakowska giełda odbywa się w czasie jednego z najbardziej lubianych przez sprzedawców biżuterii święta: Dnia Kobiet (swoją drogą tydzień po Pałacu Minerałów w Warszawie). Podobnie jak w latach poprzednich do dyspozycji wystawców została oddana hala sportowa UE, a miasto zostało oblepione jaskrawozielonymi plakatami (czyżby różowy kolor się znudził ?).

Tym razem organizator postarał się o wysokiej jakości wystawę specjalną. Tematem przewodnim były „Podziemne skarby natury„, w tym niesamowite okazy z całego świata w kolekcji J. J. Szczerbów (zdjęcia gablot w drugiej części fotorelacji z giełdy). Sporo również zainwestowano w reklamę Lwóweckiego Lata Agatowego, oraz standardowo przygotowano konkurs w którym można było wygrać wysokiej jakości okaz; piękną geodę ametystową z Urugwaju. Dla najmłodszych jak zwykle atrakcje w postaci poszukiwania skarbów i „malachitowy dinozaur„.



Ametyst – Poch.: Artigas, Urugwaj










Chłopiec nie chciał kupić rodzicom nowych okazów do kolekcji…





Markasyty i baryty – Poch.: Lubin


Baryty – Poch.: Lubin



Spinele w marmurze – Poch.: Luc Yen, Wietnam



Geody kwarcowe w agatach pokryte drobnymi agregatami gyrolitu lub okenitu



Stoisko z bursztynami




Okenit – Poch.: Maharashtra, Indie


Turmaliny w kwarcu – Poch.: Teófilo Otoni, Brazylia



Selenit w ametyście – Poch.: Rio Grande do Sul, Brazylia


Selenit – Poch.: Rio Grande do Sul, Brazylia



Kefir (Mente et Malleo) ze swoimi ametystami


Villiaumit – Poch.: Khibiny, Płw. Kolski, Rosja


Pawie kruszce – Poch.: Durango, Meksyk. Poniżej po prawej uwarowit.



Aragonity – Poch.: Pantoja, Toledo, Hiszpania


Miedź rodzima – Poch.: Kazachstan


Cavansyty – Poch.: Poonah, Maharashtra, Indie


Tanie okazy ze Strzegomia na stoisku A. Korzekwy



Baryty, markasyty – Poch.: Lubin

Patrząc z perspektywy wszystkich krakowskich giełd można śmiało powiedzieć, ze UE trzyma poziom. Każdy znajdzie tu coś dla siebie, poczynając od zwykłego miłośnika biżuterii, a kończąc na wymagającym kolekcjonerze minerałów. Sporo nowych okazów kupiłem, więc teraz pozostaje już tylko czekać na giełdę AGHowską, która mam nadzieję będzie lepsza niż ostatnio.

Piotr Zając

REALGARMZG

Rudno koło Krzeszowic. O melafirach, heulandycie i agatach

Rudno jest niewielką wsią w województwie małopolskim znajdującą się w odległości 9 km od Krzeszowic i 36 km na zachód od centrum Krakowa. Jest to miejscowość atrakcyjna turystycznie przede wszystkim z powodu ruin XIV wiecznego zamku Tenczyn (Tęczyn) znajdującego się na najwyższym wzniesieniu Garbu Tenczyńskiego (411 m n.p.m. – Góra zamkowa). Mało kto jednak wie, że stoi on tak naprawdę na dolnopermskim wulkanie zbudowanym z wylewnych skał magmowych zwanych paleobazaltami.

01
Bastejowy zamek magnacki Tenczyn

W okolicach Krzeszowic skały wylewne o charakterze potoków lawowych (paleobazalty, diabazy, porfiry) występują dosyć licznie. Są one związane ze zjawiskami wulkanicznymi które zachodziły od późnego karbonu i osiągnęły największą intensywność we wczesnym Permie. Procesy wulkaniczne na tym obszarze były spowodowane przez końcowe fazy ruchów górotwórczych orogenezy hercyńskiej.

02
Kopalnia porfiru Zalas w Zalasie

Okolice Krzeszowic mogą poszczycić się bogatą historią górniczą. Przebiega przez nie wschodnia granica Górnośląskiego Zagłębia Węglowego z wychodniami utworów karbonu produktywnego serii paralicznej, oraz warstw orzeskich, łaziskich i libiąskich (Górecki, Szwed 2006). Węgiel eksploatowano tu już od XVII wieku i do lat 50tych XX wieku wydobyto go ponad 3,2 mld Mg. Jednak najważniejszym bogactwem okolic Krzeszowic są właśnie skały wylewne, które eksploatowano (i niekiedy wciąż eksploatuje się) na potrzeby drogownictwa i budownictwa w wielu kopalniach odkrywkowych tego obszaru. Jednym z głównych ośrodków górniczych gdzie eksploatowano skały wylewne było Rudno.

03
Dawny kamieniołom przy Górze Zamkowej

W Rudnie działało dziewięć kopalni odkrywkowych w których pozyskiwano paleobazalty. Ostatni, największy kamieniołom zamknięto w latach 60tych XX wieku. Aktualnie wszystkie kamieniołomy zanikają i zarastają roślinnością. W pewien jednak sposób miejsca te nie są całkiem opuszczone, gdyż stanowią atrakcje dla geologów i kolekcjonerów minerałów.

04
Hałdy przy jednym z kamieniołomów w Rudnie

Kamieniołomy w Rudnie:

05

06

W paleobazaltach można znaleźć szereg minerałów towarzyszących skałom wylewnym, w tym najliczniej heulandyt, kalcyt, sepiolit. Na początek jednak zajmijmy się samym paleobazaltem z Rudna.

07
Rumosz skalny składający się z różnych odmian melafirów

08
Paleobazalt – melafir

09
Paleobazalt – melafir

Paleobazalt z Rudna, potocznie nazywany melafirem (nazwa zdyskredytowana przez IUGS *) jest wylewną, zasadową skałą magmową należącą do grupy gabra i bazaltu. Jest to skała barwy od czerwono-rdzawej do rdzawo-fioletowej.
Głównym składnikiem skały (widocznym mikroskopowo) są plagioklazy. Cechą charakterystyczną tych skał jest również występowanie iddingsytów, czyli pseudomorfoz po prakryształach oliwinów. Odznaczają się one czerwoną barwą w cieście skalnym, co sprawia, iż paleobazalt jest praktycznie niemożliwy do pomylenia mikroskopowo z inną skałą. Ponad to w zależności od odmiany paleobazaltu z Rudna, w cieście skalnym mogą tkwić również skalenie potasowe, augit, szkliwo wulkaniczne czy migdały (odmiana migdałowcowa).

10
Paleobazalt – melafir z czerwonym iddingsytem.
Obraz mikroskopowy (mikroskop optyczny), nikole X

(http://zasoby1.open.agh.edu.pl/dydaktyka/inzynieria_srodowiska/c_petrografia/plutoniczne.html)

Paleobazalt z Rudna występuje w trzech odmianach:

  • Zbitej / masywnej,
  • pęcherzykowatej,
  • migdałowcowej.

Odmiany migdałowcowe i pęcherzykowate, są o tyle ciekawe, iż na podstawie analizy kształtu porów i migdałów możliwe jest określenie kierunku i zwrotu płynięcia potoków lawowych (skała ma strukturę fluidalną). Migdały mogą być zbudowane z węglanów, zeolitów, minerałów ilastych (białych lub zielonych – seladonit), oraz krzemionki (kwarc, chalcedon). Na potrzeby artykułu dokonałem krótkiego rozpoznania trzech wg. mnie najciekawszych minerałów występujących w Rudnie:

HEULANDYT

11A
Heulandyt czerwony (pęcherz pogazowy 22 mm)

11B
Heulandyt czerwony (pęcherz pogazowy 22 mm)

12A
Heulandyt pomarańczowy (pęcherz pogazowy 50 mm)

12B
Heulandyt czerwony z kalcytem (pęcherz pogazowy 24 mm)

Heulandyt z Rudna (nazywany dalej heulandytem krzeszowickim) jest zeolitem wypełniającym pęcherze pogazowe w paleobazaltach. Najczęściej narasta on na cienkich powłoczkach krzemionkowych powstałych w pierwszym stadium tworzenia baniek pogazowych skały. Jest to minerał o barwie najczęściej ciemnoczerwonej, która wynika z zawartości Fe2O3. W pustkach pogazowych można spotkać również kryształy o zabarwieniu kremowym, a nawet pasowym (wynika to z nierównomiernego rozmieszczenia tlenków żelaza). Zabarwienie ma również związek z postępującym wietrzeniem skał; w wyniku erozji kryształy tracą intensywną czerwoną barwę na rzecz odcienie jaśniejszych.

13A
Heulandyt pomarańczowy z kalcytem (pęcherz pogazowy 25 mm)

13B
Heulandyt czerwony (pęcherz pogazowy 22 mm)

Kryształy heulandytu krzeszowickiego występujące w pustkach i pęcherzach pogazowych zwykle nie przekraczają 2 mm. Prof. S. Kreutz dostrzegał w nich kombinację form prostych (010), (101), (001), (100). Kryształy są spłaszczone według ściany (010), będącej płaszczyzną doskonałej łupliwości (Piekarska, Gaweł 1954). Wzór empiryczny heulandytu krzeszowickiego jest następujący:
6H2O x 1,10 (Ca, Mg, Na2, K2)O x 1 (Al,FeIII)2O3 x 7SiO2
Z analizy chemicznej wynika, iż w opisywanym heulandycie większość stanowią: krzemionka SiO2 (60%), Al2O3 (14%), uwodnienie H2O+105 (11%), oraz CaO (5,07%). Ciekawym faktem jest występowanie jonów potasu (1,87%), którego obecność w heulandycie związana jest z przeobrażeniem skaleni sodowo-wapniowych w kierunku ortoklazu (skaleń potasowy) i krzemionki bezpostaciowej.

14A
14B

Procesy te tym samym bezpośrednio przyczyniły się do krystalizacji heulandytu na obszarze krzeszowickim. Minerał ten jest produktem ubocznym przeobrażeń składników femicznych, a co za tym idzie powulkanicznych procesów hydrotermalnych na tym obszarze (przełom rötu i doggeru (Piekarska, Gaweł 1954)).

CHALCEDON (Agat)

15A
15BSekrecje agatowe

Rudno znane jest kolekcjonerom nie tylko ze względu na heulandyt ale również z powodu występowania w tym miejscu agatów. Niestety, znaleźć agat w Rudnie jest sztuką niełatwą; aktualnie jedyna forma poszukiwań przynosząca jakiekolwiek pozytywne rezultaty to przeszukiwanie pól uprawnych (co nie zawsze spotyka się z aprobatą ich właścicieli).

16
Sekrecje agatowe (od strony niepolerowanej)

Agat jest odmianą chalcedonu (SiO2) charakteryzującą się wyraźnym rysunkiem, będącym zwykle na przemian ułożonymi warstwami skrytokrystalicznej, barwnej krzemionki. W Rudnie agaty występują w formie migdałów krzemionkowych tkwiących w masywnej i zbitej odmianie paleobazaltu. Najczęściej są one barwy brązowej i ciemnoczerwonej jednak zdarzały się i okazy wielobarwne. Skategoryzować agaty z Rudna nie jest prosto, występują one w najróżniejszych odmianach. Oprócz typowych – centrycznych, oraz ze strefą krustalną, spotykałem się także z agatami mszystymi, politypowymi czy pseudostalaktytowymi. Ciekawostką jest występowanie w agatach z Rudna wtórnej miedzi rodzimej, która krystalizowała w niskich temperaturach hydrotermalnych, 20-50oC (Krawczyński 1995).

17
Miedź rodzima w agacie z Rudna

Aktualnie znajdowane okazy są zwykle bardzo drobne, jednak kiedyś Rudno (podobnie jak Regulice) słynęło z dużych agatów o najwyższej jakości.
W literaturze można natknąć się na wzmianki, iż w Rudnie oprócz agatów występują także piękne okazy ametystów (fioletowego kwarcu). Rzeczywiście, okazy takie zdobią wiekowe już kolekcje wielu hobbystów i zapewne za czasów świetności kamieniołomów o dobrej jakości okazy było dużo łatwiej. Niestety, aktualnie znalezienie ametystu w Rudnie graniczy z cudem i przyznaję, że mnie jak dotąd się to jeszcze nie udało.

SEPIOLIT

18
19Sepiolit na paleobazalcie

Wśród minerałów występujących w Rudnie warto również zwrócić uwagę na Sepiolit, który najprawdopodobniej ze względu na duże rozpowszechnienie i brak walorów estetycznych jest często pomijany przez kolekcjonerów minerałów. Jest to minerał ilasty (uwodniony krzemian magnezu) o kremowej barwie i włóknistym wykształceniu. Krystalizuje wtórnie na powierzchniach, w szczelinach i pęcherzach paleobazaltów. Najczęściej współwystępuje z saponitem i może być łatwo z nim pomylony.

Sepiolit AGH
Sepiolit z Rudna (w muzeum geologicznym WGGIOŚ AGH)

Szereg innych minerałów występujących w Rudnie (wg. Mindat): Kalcyt (bardzo powszechny), Seladonit, Kupryt, Pałygorskit, Saponit.

20A
20B
Część migdału w paleobazalcie (migdał 18 mm)

Rudno – niewielka wieś w pobliżu Krzeszowic mimo, iż dziś jest lekko podupadłym ośrodkiem turystycznym, to dla poszukiwaczy minerałów stanowi bardzo atrakcyjne miejsce. Można tutaj znaleźć sporo ciekawych minerałów, a także dotknąć geologii in situ. Prowadzone są tutaj nawet praktyki dla studentów krakowskiego AGH, dzięki którym uczniowie poznają bogatą budowę geologiczną tego obszaru. Niestety, wciąż postępuje szybkie niszczenie licznych dawnych kamieniołomów. Zdarza się, że stanowią one lokalne wysypiska śmieci dla mieszkańców lub po prostu znikają pod bujną zielenią traw i krzewów. Mam jednak szczerą nadzieję, że tak wspaniałe miejsca, które są bogactwem geologicznym naszego kraju nie znikną za kilka lat z mapy atrakcji geologicznych,
a okazy z Rudna znów będą znane na całą Polskę.

21

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

* IUGS – Międzynarodowa Unia Nauk Geologicznych


Literatura:

  • Manecki A., Muszyński M. Przewodnik do petrografii. Wydawnictwo AGH, Kraków 2008
  • Górecki J., Szwed E., 2006. Możliwości geoturystycznego wykorzystania obiektów dawnego górnictwa węglowego w okolicy Krzeszowic. Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 117, Studia i Materiały nr 32
  • Piekarska E., Gaweł A., 1954. Heulandyt z Rudna koło Krzeszowic. Rocznik Pol. Tow. Geol. 22
  • Gaweł A., Muszyński M., Pieczka A., Skowroński A., Stoch P., 2008. Żelazowo-żelazowe odmiany sepiolitu i sapononitu z diabazów z Niedźwiedziej Góry koło Krakowa. Geologia, t.34, z.1, 19-42
  • Krawczyński W., 1995. Miedź rodzima w agatach z Rudna koło Krzeszowic. Mineralogia Polonica, 26(1): 27-31