XX LWÓWECKIE LATO AGATOWE – Wystawa UW cz.1

Po relacji z giełdy przyszedł czas na wystawy prezentowane podczas
XX Lwóweckiego Lata Agatowego.
Jak zwykle bywa w przypadkach większych ilości fotografii, wpis musiałem podzielić na dwie części – w niedługim czasie proszę się spodziewać fotorelacji zamykającej temat tegorocznego Lata Agatowego.

LLA2017-01-Plakat

Podobnie jak w latach ubiegłych jedną z ważniejszych atrakcji tej imprezy były wystawy.
Na parterze można było zobaczyć okazy Muzeum Mineralogicznego Uniwersytetu Wrocławskiego i z całą pewnością te budziły największy zachwyt. Gabloty wypełnione zostały „krajowymi” minerałami, niektórymi bardzo rzadkimi i trudnymi do zdobycia. Można by tutaj wymienić chociażby apatyt z Bielawy, piromorfit ze Stanisławowa czy nikielin z Polkowic. Nie często się ogląda takie okazy, więc tym bardziej cieszy fakt że są one pokazywane szerokiej publiczności.

LLA2017-02-Gabloty
Jak widać na powyższej fotografii miłość do minerałów wpajana jest już od kolebki

LLA2017-03-Gabloty
LLA2017-04-Gabloty

Na piętrze urządzono wystawę dot. jak wyglądało Lwóweckie Lato Agatowe na przełomie lat. Plakaty, ulotki, pieczęcie itp.,od pierwszego LLA czyli od roku 1998, wraz z kilkoma wystawami kolekcjonerskimi. O tym jednak będzie w następnym wpisie.
Zapraszam do oglądania okazów 🙂

LLA2017-05-Szklary

LLA2017-06-Chryzopraz-Szklary LLA2017-07-Chryzopraz-Szklary

LLA2017-08-Opal prazowy-Szklary
LLA2017-09-Kletno
LLA2017-10-Ametyst-Kletno
LLA2017-11-Gozdno
LLA2017-12-Agat-Lubiechowa
LLA2017-13-Kwarc-Gozdno
LLA2017-14-Prazjolit-Płóczki
LLA2017-15-Wojcieszów
LLA2017-16-Kalcyt-Wojcieszów
LLA2017-17-Kalcyt-Wojcieszów
LLA2017-18-Stanisławów
LLA2017-19-Baryt-Stanisławów
LLA2017-20-Baryt-Stanisławów
LLA2017-21-Piromorfit-Stanisł awów
LLA2017-22-Radzimowice
LLA2017-23-Miedzianka
LLA2017-24-Malachit-Miedzianka
LLA2017-25-Miedź-Miedzianka
LLA2017-26-Piryt-Miedzianka
LLA2017-27-Ciechanowice
LLA2017-28-Erytryn-Ciechanowic e
LLA2017-29-Złoty Stok
LLA2017-30-Kalcyt-Złoty Stok
LLA2017-31-Chryzotyl-Złoty Stok
LLA2017-32-Lelingit-Złoty Stok
LLA2017-33-Natrolit-Jordanów
LLA2017-34-Prehnit-Glinica
LLA2017-35-Nefryt-Nasławice
LLA2017-36-Tremolit-Nasławice
LLA2017-37-Grossular-Glinica
LLA2017-38-Masyw Ślęży
LLA2017-39-Masyw Ślęży
LLA2017-40-LGOM
LLA2017-41-Tennantyt-Rudna
LLA2017-43-Bornit-Lubin
LLA2017-44-Markasyt-Lubin
LLA2017-45-Rammelsbergit-Polko wice
LLA2017-46-Nikielin-Polkowice
LLA2017-47-LGOM
LLA2017-48-Gips-Lubin
LLA2017-49-Gips-Polkowice
LLA2017-50-Gips-Polkowice
LLA2017-51-Anhydryt-Lubin
LLA2017-52-Baryt-Lubin

LLA2017-53-Chalkantyt-Polkowic e LLA2017-53-02-Chalkantyt-Polko wice

LLA2017-54-Halit-Polkowice
LLA2017-55-Karnalit-Polkowice
LLA2017-56-Gips-Lubin
LLA2017-57-Sławniowice
LLA2017-58-Kalcyt-Sławniowice
LLA2017-59-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-60-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-61-Chalcedon-Sławniow ice
LLA2017-62-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-63-Kalcyt-Sławniowice
LLA2017-64-Bielawa
LLA2017-65-Antofyllit-Bystrzyc a Górna
LLA2017-66-Chryzotyl-Bystrzyca Górna
LLA2017-67-Rutyl-Grodziszcze
LLA2017-68-Sfaleryt-Bystrzyca Górna
LLA2017-69-Beryl-Bielawa
LLA2017-70-Beryl-Bielawa

LLA2017-73-Granat-Ostroszowice LLA2017-74-Granat-Ostroszowice

LLA2017-71-Turmalin-Owiesno
LLA2017-72-Turmalin-Bielawa
LLA2017-78-Granat-Grodziszcze

LLA2017-76-Apatyt-Bielawa LLA2017-77-Apatyt-Bielawa

LLA2017-75-Skaleń-Bielawa
CDN.

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

Reklamy

CZĘSTOCHOWA – Pielgrzymi na septariach czyli o skarbach Gnaszyna

Pierwsze cieplejsze dni kwietnia postanowiliśmy spędzić w terenie.
Ktoś wpadł na pomysł, że pasuje ponownie „zrobić Gnaszyn” więc skoro zebrała się ekipa i czas był odpowiedni, to ruszyliśmy w sobotni poranek w kierunku Częstochowy. Mimo że w przeciągu kilku lat odwiedzaliśmy już te tereny kilkukrotnie, to jednak zawsze pełni entuzjazmu chętnie tu wracamy za sprawą obfitości okazów łatwych do pozyskania. Wyjazdy w te rejony, jak się okazuję nie tylko w nas budzą spore emocje, ale i również wśród naszych najbliższych, którzy ze zdziwieniem dowiadują się że nie jedziemy do Sanktuarium na Jasnej Górze a jedynie „zbierać kamienie”. Nie dla wszystkich jest oczywiste że do Częstochowy można się wybrać nie tylko w celach religijnych. Emocje sięgają zenitu gdy do rodzinnych opowieści wkrada się błąd i po czasie dowiadujemy się od Babci czy Dziadka że byliśmy z kolegami w Częstochowie na pielgrzymce.
Rodzinne rozterki nie mają tu jednak znaczenia, bo Miasto Świętej Wieży warto rozpatrywać pod nieco innym kątem niż na ogół się przyjmuje, czyli przez pryzmat bogatej mineralizacji, ciekawej budowy geologicznej oraz wieloletniej tradycji wydobycia rud żelaza.

01-Zlota Gora
Widok na Bazylikę Archikatedralną z kamieniołomu Złota Góra

FORMACJA CZĘSTOCHOWSKICH IŁÓW RUDONOŚNYCH

Interesujący nas obszar położony jest na zachód od Starego Miasta, w dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza. W tutejszych cegielniach eksploatacji podlega formacja częstochowskich iłów rudonośnych, w literaturze określana również jako jura brunatna (Szczepańska, Witkowska 2007 (fide Buch 1839)). Obejmuje ona miąższy kompleks osadów ilastych, mułowcowych i piaszczystych zawierających poziomy syderytów*.

02-Wyrobiska Gnaszyn-Kawodrza
Wyrobiska w dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza (geoportal.gov.pl –
ortofotomapa z cieniowaniem i hipsometrią)

Obraz tej dzielnicy znaczą niewielkie cegielnie pozyskujące surowce ilaste na potrzeby ceramiki budowlanej. Do najbardziej znanych w środowiskach kolekcjonerskich należy wyrobisko cegielni Gnaszyn przy ul. Tatrzańskiej, należące do firmy Wienerberger Ceramika Budowlana Sp. z o.o. Nie jest to jednak jedyna odkrywka warta naszego czasu, mniejsze glinianki „Anna”, „Sowa” czy „Gliński” również obfitują w okazy którymi łatwo można wzbogacić kolekcje. Trzeba się jednak liczyć z możliwymi utrudnieniami takimi jak chociażby problem ze wstępem lub spacer przez składowisko odpadów.

03-Gnaszyn – Wienerberger
Odkrywka cegielni Gnaszyn – Wienerberger, 2017 r.

Rejon częstochowski znany jest geologom nie tylko za sprawą pozyskiwania kopalin ilastych ceramiki budowlanej. Jeszcze do niedawna kojarzony był przede wszystkim z żelazem, którego zawartość w najbogatszym syderycie ilastym sięga do 36,5% (Molenda 2005). Począwszy od XIV w. rejon częstochowski stanowił ważny ośrodek wydobycia rud żelaza a zamknięcie z początkiem lat 80tych XX w. kopalni Szczekaczka pod Wrzosową wyznaczyło kres wielowiekowej eksploatacji na tym obszarze.

04-Cegielnia Anna
Przez śmieci! Cegielnia Anna, 2017 r.

05-Cegielnia Sowa
Cegielnia Sowa, 2012 r.

Formacja częstochowskich iłów rudonośnych pomimo swojej nazwy nie jest związana wyłącznie z Częstochową. Odnosi się ona do ogółu skał środkowojurajskich – iłów rudonośnych monokliny śląsko-krakowskiej od górnego bajosu (kujaw) do wczesnego górnego batonu. Wychodnie tych skał stanowi wąski pas ciągnący się w kierunku SE-NW od okolic Zawiercia przez zachodnią Częstochowę po Wieluń, o długości około 100 km i szerokości do kilkunastu kilometrów w części północnej. Miąższość formacji waha się od kilkunastu metrów w części S, do około 200 metrów w części N (okolice Krzepic i Kłobucka)(Szczepańska, Witkowska 2007 (fide Osika 1970)).
Formacja częstochowskich iłów rudonośnych stanowi osad płytkich przybrzeżnych basenów do których w całym okresie sedymentacji dostarczany był materiał lądowy. Głównym czynnikiem mającym wpływ na charakter środowiska sedymentacji były zmiany poziomu morza które najprawdopodobniej regulowały dostawy materii lądowej. W okresach zwolnionego przyrostu osadu powstawały warunki sprzyjające późniejszemu tworzeniu się konkrecji syderytowych (Gedl i in. 2003).

06-Syderyt ilasty
Kulista konkrecja syderytu ilastego. Cegielnia Anna, 2017 r.

SYDERYTY ILASTE, SEPTARIE I MINERALIZACJA

Jednym z głównych powodów dla których okolice Gnaszyna są interesujące dla kolekcjonerów minerałów i skamieniałości są konkrecje syderytu ilastego (sferosyderyty). Skały te tworzyły się w warunkach lepszego natlenienia basenu niż iły w których występują; na etapie spadku tempa sedymentacji. W ich powstaniu miała również udział obfitość materii organicznej jako głównego producenta jonów węglanowych (Gedl i in. 2003).
Konkrecje te wykazują znaczną różnorodność form morfologicznych. Zróżnicowanie dotyczy kształtów, rozmiarów, obecności lub braku fauny oraz stopnia jej zachowania, występowania skałotoczy a także co najbardziej dla nas interesujące obecności i rodzaju struktur septariowych i mineralizacji.

07-Sferosyderyty
Sferosyderyty. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger, 2017 r.

Syderyty ilaste, których wnętrze wypełniają promieniste lub poligonalne, często wtórnie zmineralizowane szczeliny zwane są Septariami. Szczeliny te mogą być związane z procesami diagenezy lub ze zjawiskami tektonicznymi które w miękkich iłach pozostały niewidoczne, natomiast w sztywnych syderytach powodowały tworzenie się spękań (Pawlikowski, Bożęcki 2015). W wyniku przenikania roztworów w głąb spękanych konkrecji dochodziło do wieloetapowej mineralizacji, głównie kalcytem i syderytem, ale i również minerałami kruszcowymi.

08-Septaria
Septaria. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger

Septarie ze względu na swoje walory ozdobne stanowią materiał chętnie pozyskiwany przez kolekcjonerów. Ciekawy wzór powtarzających się, wtórnie zmineralizowanych szczelin bywa eksponowany po przez przecięcie konkrecji i kolejno wypolerowanie uzyskanej powierzchni.

09-Septarie 10-Septaria

Septarie (po lewej poch. z cegielni Sowa,
po prawej z cegielni Gnaszyn – Wienerberger)

Dominującą mineralizację szczelin w częstochowskich syderytach ilastych stanowią węglany. Reprezentują je syderyt, kalcyt oraz aragonit.
Kalcyt nie tylko wypełnia spękania w syderycie ale i również może tworzyć szczotki krystaliczne zbudowane z idiomorficznych kryształów. W ten sposób węglany wypełniające szczeliny nadają septariom bardzo atrakcyjny wygląd, tym bardziej ciekawy im więcej wtórnie zmineralizowanych spękań (septaria poligonalna).
Syderyty ilaste bez wtórnego wypełnienia węglanami często posiadają wnętrza powierzchniowo pokryte drobnym, białym aragonitem, który po rozbiciu konkrecji w znacznej mierze wypada na zewnątrz.

11-Aragonit w syderycie ilastym
Aragonit pokrywający puste wnętrze septarii. Cegielnia Sowa, 2011 r.

Prócz węglanów w syderytach występują również minerały siarczkowe. Najliczniej reprezentują je odmiany polimorficzne FeS2 – piryt i markasyt oraz sfaleryt. W mniejszych ilościach natrafić możemy także na galenę.
Siarczki żelaza wypełniają wnętrza spękanych syderytów licznymi bardzo drobnymi kryształami. Najbardziej urokliwe są okazy w których spirytyzacji podlega całe wnętrze syderytu lub dobrze zachowana fauna. Takie okazy mogą również odznaczać się intensywną iryzacją przez co bywają chętnie pozyskiwane przez kolekcjonerów.
W zależności od barwy i intensywności iryzacji niekiedy wspomina się również o tzw. „turgicie” czyli iryzujących mieszaninach tlenków i wodorotlenków żelaza (odrzucone przez komisję IMA).

12-Spirytyzowane wnętrze syderytu 13-Piryt na Araucarioxylonie

Po lewej: Spirytyzowane wnętrze sferosyderytu. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2017 r. Po prawej: Agregaty pirytu na powierzchni Araucarioxylonu.
Cegielnia Sowa, 2012 r.

14-Turgit 15-Turgit

Po lewej: Turgit. Cegielnia Sowa, 2012 r.
Po prawej: Jądro septarii pokryte turgitem. Cegielnia Sowa, 2012 r.

Sfaleryt najczęściej występuje w formie kilkumilimetrowych skupisk krystalicznych narastających w spękaniach syderytów. Tworzy kryształy o charakterystycznej, prawie czarnej barwie i diamentowym połysku. Często krystalizuje w formie płytkowych, niekiedy zbliźniaczonych kryształów. Idiomorficzne osobniki pojawiają się rzadko i są raczej domeną syderytów w których nie występują węglany. W septariach z mineralizacją węglanową najczęściej tworzy najmłodszą generację allomorficznych kryształów, krystalizując w szczelinach wcześniej wypełnionych przez kalcyt.
Galena analogicznie do sfalerytu wtórnie wypełnia szczeliny w syderytach, aczkolwiek spotykana jest znacznie rzadziej.

16-Sfaleryt 17-Sfaleryt

Sfaleryt na syderycie (po lewej poch. z cegielni Sowa,
po prawej z cegielni Gnaszyn – Wienerberger)

18-Galena
Galena na syderycie. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger

Obok węglanów i siarczków, kolejną grupę minerałów obecnych w septariach stanowią siarczany. Reprezentowane są one przez baryt i gips. Ten pierwszy spotykany jest przede wszystkim w septariach z mineralizacją węglanową – tabliczkowe kryształy wykazujące liczne zrosty ujawniają się w pełni dopiero po wytrawieniu węglanów. Spotkać możemy zarówno kryształy barytu narosłe na powierzchni spękania konkrecji syderytowej jak i tkwiące bezpośrednio w kalcycie, stąd też domniemanie że baryt pojawił się po etapie wcześniejszej krystalizacji węglanowej szczelin.
Gips, mimo że opisywany w literaturze nie został jak na razie przeze mnie potwierdzony.

19-Baryt 20-Baryt w kalcycie

Po lewej: Kryształy barytu uzyskane po wytrawieniu węglanów. Cegielnia Anna, 2017 r.
Po prawej: Kryształy barytu w kalcycie. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2012 r.

Wyczerpując powyższy temat warto wspomnieć jeszcze o procesie limonityzacji syderytu ilastego. Wilgoć i nadmiar tlenu w pokładach przypowierzchniowych prowadzą do zmian w obrębie skał, co przejawia się jako warstwy o charakterystycznym rdzawym zabarwieniu. W wyniku przeobrażenia syderytów tworzą się mieszaniny tlenków i wodorotlenków żelaza reprezentowanych przez limonit. Następstwem tego procesu jest również pojawienie się nagromadzeń goethytowych. W tym wypadku nie są to jednak okazy atrakcyjne kolekcjonersko.

21-Zlimonityzowany poziom
Zlimonityzowany poziom syderytu ilastego (przy powierzchni).
Wychodnia rudy, cegielnia Sowa. Fot. Marcin Krakowian

22-Zlimonityzowany syderyt ilasty
Blok zlimonityzowanego syderytu ilastego. Fot. Marcin Krakowian

SKAMIENIAŁOŚCI

Częstochowskie cegielnie bywają interesujące dla kolekcjonerów nie tylko za sprawą bogatej mineralizacji. Skamieniałości które obficie występują w obrębie osadów batonu stanowią gratkę dla licznie przybywających tu miłośników paleontologii. Zarówno wewnątrz syderytów jak i wśród iłów natrafić można na makrofaunę reprezentowaną przez bentos (małże, łódkonogi, mszywioły) i nekton (belemnity, amonity i zęby ryb). Częsty jest również detrytus roślinny a znajdowane tutaj fragmenty drewna nierzadko dochodzą do kilkudziesięciu centymetrów.

23-Znajdując rostra belemnitów
Znajdując rostra belemnitów. Cegielnia Sowa, 2012 r.

24-Cegielnia Sowa
Głowonóg słusznych rozmiarów. Cegielnia Sowa, 2012 r.

25-profil
Biostratygraficzna interpretacja badanych profili formacji częstochowskich iłów rudonośnych w okolicach Częstochowy. Pozostawione białe pasy odnoszą się do niewystarczająco udokumentowanych biostratygraficznie partii profili
(Matyja, Wierzbowski 2003)

Wśród makroskamieniałości 98 metrowego profilu iłów rudonośnych największą liczbę stanowią małże, ślimaki i amonity. Te ostatnie reprezentowane są przez liczne osobniki rodzajów i podrodzajów obecnych w utworach od najwyższego bajosu do niższej części górnego batonu. Do najliczniej występujących przedstawicieli fauny amonitowej zaliczyć można m.in. Parkinsonia sp., Procerites sp., Asphinctites sp., Cadomites sp., Oxycerites sp. itd.; oczywiście w zależności w której części profilu jesteśmy. Znajdowane okazy wykazują zróżnicowany stopień zachowania. Nie należy się spodziewać że amonity na które natrafimy będą wyłącznie dobrej jakości – często bywają spękane i/lub niekompletne, a aragonitowe muszle (o ile w ogóle zachowane) łatwo ulegają zniszczeniu ze względu na ich kruchość. Na szczególną uwagę zasługują okazy w których zachowała się aragonitowa muszla o wysokiej migotliwości (masa perłowa).

26-Amonit 27-Amonit

Amonit we wnętrzu syderytu ilastego, mineralizacja aragonitem.
Dwie połówki konkrecji. Cegielnia Anna, 2017 r.

28-Aragonitowa muszla
Część aragonitowej muszli amonita. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2012 r.

29-Nautilus
Łodzik Nautilus sp. Cegielnia Sowa, 2012 r.

30-Parkinsonia parkinsoni
Linie lobowe amonita Parkinsonia parkinsoni. Cegielnia Sowa. Fot. M. Krakowian

31- Pholadomya 32-Trigonia

Po lewej: Pholadomya sp. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2017 r.
Po prawej: Trigonia sp. z kolonią mszywiołów na powierzchni skorupy.
Cegielnia Sowa, 2012 r.

33-Obornella 34-Rustrum belemnita

Po lewej: Obornella sp. Cegielnia Sowa, 2012 r.
Po prawej: Rostrum belemnita. Cegielnia Sowa, 2012 r.

35-Drzewa w syderytach 36-Drzewa w syderytach 37-Drzewa w syderytach
38-Drzewa w syderytach 39-Drzewa w syderytach

Fragmenty drzew iglastych w syderytach (Araucarioxylon?). Cegielnia Sowa, 2012 r.

PRZYGOTOWANIE DO PRACY

Odwiedzając częstochowskie cegielnie warto mieć na uwadze odpowiednie przygotowanie terenowe. Praca w tutejszych odkrywkach nie należy do najczystszych, w szczególności gdy grunt jest mokry. W takim przypadku jest spora szansa, że będziemy bogatsi nie tylko o ładne okazy ale i również o iły które będziemy nosić na butach i ubraniu. Nieodzownym przyjacielem mogą okazać się gumowce, które ułatwią poruszanie się i zapobiegną niepotrzebnemu zabrudzeniu. Niestety zachowanie czystości może stanowić nie lada wyzwanie więc warto zaopatrzyć się w mniej „kościółkowe” ubranko, któremu bez żalu pozwolimy obkleić się iłem.

40-Walka
Praca w terenie dostarcza wielu emocji

Również odpowiedni młotek może nam znacznie uprzyjemnić pracę.
Chcąc rozbijać syderyty lepiej zaopatrzyć się w młotek z masywniejszym obuchem. Trzeba jednak pamiętać że nie każda konkrecja wymaga rozbicia – syderyty bardziej masywne, niechętnie ustępujące pod wpływem uderzeń mogą mieć spękania wtórnie wypełnione przez węglany i w surowej formie warto je zabrać na późniejsze cięcie. Czasem lekkie uderzenie młotkiem może nam pomóc w odpowiedzi na pytanie co zrobić z daną konkrecją. Konkrecje wydające głuchy dźwięk pustki nie będą miały ciekawego wzoru po przecięciu ale za to mogą zawierać ładne kryształy (np. siarczków) i dlatego też lepiej uporać się z nimi na miejscu.
Do poszukiwań w iłach najlepszą opcją będzie saperka lub/i młotek murarski dzięki czemu łatwiej będziemy mogli odrzucać luźny materiał skalny.

41-Cegielnia Sowa

Częstochowskie cegielnie warto zaznaczyć na mapie atrakcji geoturystycznych.
Ze względu na bogactwo minerałów i skamieniałości każdy kolekcjoner znajdzie tu coś interesującego. Ludzie wybierają się w te rejony z różnych powodów jednak mało kto zdaje sobie sprawę z geologicznej wyjątkowości tego obszaru.
Jeśli więc jakaś zbłąkana geologiczna dusza znajdzie się w Częstochowie, to prócz odwiedzin na Jasnej Górze powinna również skierować swe kroki na zachód, do tutejszych glinianek. W ten sposób można upiec dwie pieczenie na jednym ogniu – coś dla duszy…i kolekcjonerskich zapędów.

* tzn. syderyt ilasty

Autor: Piotr Zając
Korekta: Marcin Krakowian
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

Literatura:

    • Gedl P., Kaim A., Boczarowski A., Kędzierski M., Smoleń J., Szczepanik P., Witkowska M., Ziaja J., 2003. Rekonstrukcja paleośrodowiska sedymentacji środkowojurajskich iłów rudonośnych Gnaszyna ( Częstochowa ) – wyniki wstępne. Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tomy Jurajskie, Tom 1, 19-27
    • Matyja B., Wierzbowski A., 2003. Biostratygrafia amonitowa formacji częstochowskich iłów rudonośnych (najwyższy bajos – górny baton) z odsłonięć w Częstochowie. Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tomy Jurajskie, Tom 1, 3-6
    • Molenda T., 2005. Górnicze środowiska antropogeniczne – obiekty obserwacji procesów geomorfologiczno-biologicznych (na przykładzie województwa śląskiego). Prace naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 111, 187-196
    • Pawlikowski M., Bożęcki P., 2015. Badania mineralizacji septarii z Gnaszyna koło Częstochowy. Auxiliary Sciences in Archaeology, Preservation of Relics and Environmental Engineering. CD-no 20, 1-12
    • Szczepańska M., Witkowska M., 2007. Surowce ilaste ceramiki budowlanej w dawnych ośrodkach wydobycia rud żelaza. Warsztaty 2007 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie. Materiały warsztatów 153-163
    • http://www.geoportal.gov.pl

WARSAW MINERAL EXPO 2017 (04-05.03.2017r.)

Wraz z nowym rokiem miałem postanowienie – tym razem wreszcie uda mi się zagościć na giełdzie w Warszawie.
W ubiegłych latach kupowałem co prawda w Lwówku, Gliwicach czy Sosnowcu, jednak to właśnie o Warszawie słyszałem najwięcej pozytywnych opinii.
Rzeczywiście, była to zacna impreza i warto było choć raz się wybrać do Stolicy w celach kolekcjonerskich.

01-WME012017
Źródło: https://www.facebook.com/events/1829562330632459/

02-WME012017
03-WME012017

Transport z Krakowa do Warszawy nie stanowił dla nas większego problemu (zupełnie inaczej niż powrót). Co prawda zwyczajnie mogliśmy wsiąść w samochód i ruszyć na Stolicę ale przejazd Polskim Busem okazał się znacznie tańszy i mniej męczący (chociaż niekoniecznie wygodniejszy i szybszy). Jest to dobra alternatywa dla tych co siedzą za kółkiem cały tydzień i dla odmiany ktoś inny może ich powozić. W każdym razie po kilku godzinach jazdy oraz krótkiej podróży metrem postawiliśmy pierwsze kroki przed Pałacem Kultury i Nauki, gdzie czekały na nas przygotowane wejściówki (za co bardzo dziękujemy 🙂 )

04-WME012017
Plan Warsaw Mineral Expo

Sama giełda to wielkie wydarzenie. Wystarczy rzucić okiem na plan zamieszczony powyżej by nie mieć wątpliwości że trafiło się na odpowiednią imprezę. Na cele handlowe zagospodarowano na parterze kilka dużych sal połączonych ze sobą korytarzami. Dodatkowo również do dyspozycji był kącik dla najmłodszych – GEOLANDIA oraz kawiarnia dla strudzonych kolekcjonerów. Będąc pierwszy raz na giełdzie w PKiN bardzo łatwo stracić orientację, osobiście chwilami nie miałem pewności czy już byłem wcześniej na danej sali czy jestem tu pierwszy raz. I tak do wyboru były sale: turmalinowa, bursztynowa, szafirowa, rubinowa itd. Oczywiście nie należy się spodziewać, że na giełdzie natrafimy tylko na minerały – w sali rubinowej nie znajdziemy wyłącznie rubinów czy w ametystowej ametystów. Prócz sali szafirowej gdzie rzeczywiście były stoiska tylko z minerałami i skamieniałościami, na giełdzie dominowała biżuteria.

05-WME012017
06-WME012017
07-WME012017

Wydawać by się mogło że przy tak dużej ilości sal i korytarzy nie będzie problemu z przeciskaniem się pomiędzy stołami. Niestety, ten kto wymyślił ułożenie stoisk w niektórych pomieszczeniach nie miał chyba za grosz wyobraźni – niektóre sale szczególnie te z biżuterią były dosłownie zaczopowane. W momentach szczytu trzeba się było niemiłosiernie przepychać…i miej tu np. taki Halotrychit w rękach.

08-WME012017
09-WME012017
10-WME012017

Elementem charakterystycznym dla MGMiB są konkursy. W Warszawie można było wygrać biżuterię która jak na mój gust nie zachwycała specjalnie. Przyznaję jednak, że nie czuję takich klimatów i być może są osoby wzdychające do tych błyskotek. Przecież podobno piękno kryje się w oku patrzącego.

11-WME012017
12-WME012017

Na szafirowej spędziliśmy najwięcej czasu. Okazy wspaniałe, można było stracić niejedną pensję. Dobrze że wracaliśmy autobusem i nie mogłem zbyt dużo zabrać, inaczej straciłbym wszystkie pieniądze.
Trochę fotografii co ciekawszych okazów poniżej.

13-Akwamaryn - Baltistan, Pakistan (2)
Akwamaryn 
Poch.: Skardu, Baltistan, Pakistan

14-Akwamaryn - Baltistan, Pakistan (3)
Akwamaryn 
Poch.: Skardu, Baltistan, Pakistan

15-Aragonit, kalcyt - Mamsa, Sidi Ayed, Maroko
Aragonit, kalcyt
Poch.: Mamsa, Sidi Ayed, Maroko

16-Aragonit - Ighoud, Maroko
Aragonit 
Poch.: Ighoud, Maroko

17-Halit - Jezioro Owens, Kalifornia, USA
Halit
Jezioro Owens, Olancha, Kalifornia, USA
Strasznie mi się podobają hality szkieletowe z tej lokalizacji.
Postawić takiego obok naszego zielonego halitu z Lubina – to byłoby coś!

18-Gips - Manitoba, Kanada
Gips
Poch.: Manitoba, Kanada

19-Fluoryt - Xinyang, Chiny
Fluoryt
Xinyang, Chiny (Minggang?)

20-Hemimorfit - Ojuela, Mapimí, Durango, Mexico
Hemimorfit 
Poch.: Ojuela, Mapimí, Durango, Mexico

21-Kwarc
Kwarc

22-Agat - Maroko
Agat
Poch.: Maroko

23-Azuryt - Kerrouchene, Khénifra, Maroko
Azuryt 
Poch.: Kerrouchene, Khénifra, Maroko

24-Piryt - Navajún, La Rioja, Hiszpania (1)
25-Piryt - Navajún, La Rioja, Hiszpania (2)
Piryt
Poch.: Navajún, La Rioja, Hiszpania
Piryt na pirycie pirytem pokryty…

26-Halit - Lubin (1)
27-Halit - Lubin (2)
Halit
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska
Pisząc wcześniej o zielonym halicie z Lubina miałem na myśli okaz o właśnie takiej barwie i jakości. Szkoda że na razie niestety nie w zasięgu mojego portfela

28-Halit - Lubin (3)
Halit
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

29-Halit - Polkowice-Sieroszowice (1)
30-Halit - Polkowice-Sieroszowice (2)
31-Halit - Polkowice-Sieroszowice (3)
Halit szkieletowy
Poch.: Polkowice-Sieroszowice, Dolnośląskie, Polska
Pierwszy raz widzę takie, trzeba będzie uzupełnić kolekcję 🙂

32-Kalcyt - Lubin
Kalcyt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

33-Gips - Dobrzyń
Gips
Poch.: Dobrzyń nad Wisłą, Kujawsko-pomorskie, Polska

34-Gips - Lubin
Gips
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

35-Ametyst - Brazylia
Ametyst
Poch.: Rio Grande do Sul, Brazylia

36-Czaroit - Masyw Muruński, Syberia, Rosja
Czaroit
Poch.: Masyw Muruński, Syberia, Rosja

37-Larimar - Sierra de Baoruco, Dominikana
Larimar
Poch.: Sierra de Baoruco, Dominikana

39-Ametyst - Kuźnica Warężyńska (2)
38-Ametyst - Kuźnica Warężyńska (1)
Ametyst
Poch.: Kuźnica Warężyńska, Warężyn, Śląskie, Polska
Okazy z przed 30 lat, gdy w miejscu obecnego zbiornika działała piaskownia

40-Antygoryt - Nasławice
Antygoryt
Poch.: Nasławice, Dolnośląskie, Polskie
Co prawda nazewnictwo poprawne aczkolwiek szlachetności bym się tutaj nie dopatrywał

41-Paprocie
Mały „cmentarzyk” paproci pod stołem

42-Hubneryt z kwarcem
Hübneryt z kwarcem

43-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (1)
44-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (2)
45-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (3)
Fluoryt z kwarcem
Poch.: Xuangang nr1, Muxigaxiang, Linxi, Chiny
Wspaniały okaz, niesamowita barwa fluorytu. Szkoda że klejony do podstawki.
Podobno dla tych co kleją w ten sposób okazy przygotowany jest dziesiąty krąg piekła.

Stoisko z kośćmi, zębami, skrzemionkowanym drzewem, skamieniałościami itp.:47-Kości i drzewa (1)
48-Kości i drzewa (2)
49-Kości i drzewa (3)
50-Kości i drzewa (4)
51-Skamieniałości - Korytnica (1)
52-Skamieniałości - Korytnica (2)
53-Skamieniałości - Korytnica (3)
Fauna mioceńska Korytnicy
Dawno nie widziałem na giełdach, miło że są jeszcze osoby sprzedające ten „towar”

54-Skamieniałości (1)
55-Skamieniałości (2)
56-Amonit
65-Ryby
84-Skrzemionkowane drzewo

57-Stalaktyt - Annopol (1)
Stalaktyt
Poch.: Annopol, Lubelskie, Polska

58-Pirotyn z kwarcem - Trepca Stan Terg, Kosowo
Pirotyn z kwarcem  
Poch.: Trepča Stan Terg, Kosovska Mitrovica, Kosowo
Magnes przy krysztale, w razie wątpliwości

59-Opal - Eskişehir, Anatolia Centralna, Turcja
Opale mszyste 
Poch.: Eskişehir, Anatolia Centralna, Turcja

60-Minerały
61-Perowskit - Rosja
Perowskit
Poch.: Rosja

62-Ilvait - Dal'negorsk, Kraj Nadmorski, Rosja
Ilvait
Poch.: Dal’negorsk, Kraj Nadmorski, Rosja

63-Baryt z markasytem - Lubin (1)
64-Baryt z markasytem - Lubin (2)
Baryt z markasytem
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

66-Piryt (1)
67-Piryt (2)
68-Piryt (3)
Piryt
Poprawcie mnie jeśli się mylę ale wydaje mi się że Bułgaria

69-Rozenit - Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia
Rozenit
Poch.: Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia
Pięknie wykształcone, pasowałby obok mojego halotrychitu

70-Agaty - Nowy Kościół
Agaty w porfirach kwarcowych
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska

71-Ametyst
Ametyst

72-Baryt - Lubin
Baryt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

73-Fluoryt - Strzegom
Fluoryt
Strzegom, Dolnośląskie, Polska

74-Beryl (1)
75-Beryl (2)
Beryl

75-Fluorapatyt - Madagaskar (1)
77-Fluorapatyt - Madagaskar (2)
Fluorapatyt
Poch.: Madagaskar
Zna ktoś może dokładniejszą lokalizację?

76-Chalkantyt - Lubin
Chalkantyt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

78-Geoda kwarcowa - Maroko (1)
79-Geoda kwarcowa - Maroko (2)
Geoda kwarcowa
Poch.: Bou Craa, Maroko
Całkiem przystępna cena w stosunku do tak dużych geod

80-Goethyt iryzujący
Goethyt iryzujący

81-Goniatyty - Góry Świętokrzyskie
Goniatyty
Poch.: Góry Świętokrzyskie, Polska

82-Klinochlor-Serafinit - Korzunovskoe, Irkuck, Rosja
Klinochlor / Serafinit
Poch.: Korzunovskoe, Irkuck, Rosja

83-Skrzemionkowane otwornice
Skrzemionkowane otwornice

85-Krzemienie pasiaste - Śródorze (1)
86-Krzemienie pasiaste - Śródorze (2)
87-Krzemienie pasiaste - Śródorze (3)
Krzemienie pasiaste
Poch.: Śródborze, Świętokrzyskie, Polska

88-Pierwiastki
89-WME012017
90-WME012017

Pokazy sztuki jubilerskiej. Ciekawie przygotowane, przyciągały sporą widownię
93-WME012017
94-WME012017
95-WME012017
96-WME012017
97-Biżuteria (1)
98-Biżuteria (2)
99-Magia
Magia – wystarczy opisać cudowne właściwości danego „kamienia”
i już się zwiększa ilość klientów

Marokańskie geody kwarcowe oraz kwarce napylane magnetytem i czym tam się jeszcze da, byle błyszczało. Handlarze prześcigają się w nazewnictwie tych tworów…aura kwarc, aura aqua, tytanium aura…itd. Towar schodzi jak świeże bułeczki, dzieciaki prawie zabijają się o te błyskotki. Coraz więcej tego na giełdach, wielu kleintów ale chyba nie o to chodzi w kolekcjonowaniu minerałów.

100-Aura (1)
101-Aura (2)
102-Aura (3)
Aura

103-WME012017
Na koniec jeszcze fotografia przed wejściem na giełdę

104-WME012017
Pałac Kultury i Nauki w barwach aura kwarcu

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

GIEŁDA NCK – Biżuteria i minerały (04-05.02.2017r.)

NCK2-2017-00

Kolejna giełda w Nowohuckim Centrum Kultury za nami.
Z roku na rok nie zauważymy tutaj większych zmian (być może nawet fotografuję te same okazy). Jak zawsze dominuje biżuteria oraz stoły ze wszystkim co się da sprzedać – miód, przyprawy, wróżenie kartami tarota, rękodzieło itd. Niewiele jest stoisk z minerałami a jeżeli już to przede wszystkim znajdziemy mieszankę okazów z całego świata. Brakuje chociażby stołów z polskimi minerałami (o skamieniałościach nie wspominając) czy sprzedawców mających okazy wyłącznie z kilku wybranych lokalizacji (bardzo brakowało stoiska z marokańskimi okazami – najlepsze stoisko z ostatnich giełd). Jeżeli jednak nam mocno zależy oraz ciąży nam pełen portfel (czyt. nie możemy się doczekać lepszej giełdy) to dla chcącego nic trudnego i da się wypatrzeć fajne okazy do kolekcji. Dlatego też w jakiś sposób cenię sobie te giełdy – wydam 7 zł za wstęp i trochę nacieszę oczy 🙂

Poniżej jak zwykle fotografie co ciekawszych okazów które udało mi się wychwycić.NCK2-2017-01
NCK2-2017-02
NCK2-2017-03

NCK2-2017-04
Dolomit z kalcytem i chalkopirytem
Poch.: Black Rock, Lawrence, Arkansas, USA

NCK2-2017-05
NCK2-2017-06
Kryształy kalcytu na galenie
Poch.: Sweetwater, Viburnum, Missouri, USA

NCK2-2017-07
Wavellit
Poch.: Arkansas, USA

NCK2-2017-08
Celestyn – tzw. „kwiat chryzantemy”
Poch.: Yonghe, Liuyang, Hunan, Chiny
Kiedyś sobie taki sprawię…tylko ciut większy 🙂

NCK2-2017-09
Galena
Poch.: Septemvri, Madan, Rodopy, Obwód Smolan, Bułgaria

NCK2-2017-10
Rubin
Poch.: Brazylia (Goiás ?)

NCK2-2017-11
Kwarc
Poch.: Madagaskar

NCK2-2017-12
Po środku: Cavansyt
Poch.: Wagholi, Pune, Maharashtra, Indie

NCK2-2017-13
NCK2-2017-14
NCK2-2017-15
Piryt
Poch.: Huanzala, Dos de Mayo, Huánuco, Peru
Bardzo urokliwe okazy. W kolekcji mam już jeden z tej lokalizacji,
ale nie mogę się nim nacieszyć i trzeba będzie zainwestować w coś większego.

NCK2-2017-16
NCK2-2017-17
Klinochlor (Serafinit)
Poch.: Korzunovskoe, Zheleznogorsk, Irkuck, Prebaikal, Rosja

NCK2-2017-18
Lepidolit
Poch.:  Karibib, Erongo, Namibia

NCK2-2017-19
Galena
Poch.: Madagaskar (?)

NCK2-2017-20
Kyanit (dysten)
Poch.: Barra de Salinas, Coronel Murta,
Minas Gerais, Brazylia

NCK2-2017-21
NCK2-2017-22
Lubińskie minerały – Gipsy, chalkantyty i markasyt

NCK2-2017-23
Amonity

NCK2-2017-24
NCK2-2017-25
Trylobity Ellipsocephalus hoffi
Poch.: Jince, Przybram, Czechy
Wiek: Kambr środkowy

NCK2-2017-26
Jeszcze jeden „cmentarzyk” trylobitów

NCK2-2017-27
Opale szlachetne 
Poch.: Wello, Amhara, Etiopia

NCK2-2017-28
Opale szlachetne

NCK2-2017-29
Larimary z Dominikany

NCK2-2017-30
Agat ognisty 

Na giełdzie nie zabrakło także „minerałów syntetycznych”
(szkoda że informacji o tym również):

NCK2-2017-31
Ałunit (minerał hodowlany)

NCK2-2017-32
NCK2-2017-33
Fosforan amonowy (minerał hodowlany), zwany tutaj epsomitem.
Bardzo ładnie wykształcone kryształy na które skusi się zapewne
wielu początkujących kolekcjonerów.

NCK2-2017-34
…czasami warto poprzebierać w bębniakach

NCK2-2017-35
NCK2-2017-36

NCK2-2017-37
Na koniec galena którą sobie sprezentowałem 🙂

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

LWÓWECKIE LATO AGATOWE – Minerały Polski (Wystawa Główna) cz.2

Zauważyłem ostatnio, że zalegam jeszcze z tematem wystaw Minerały Polski na LLA 2014. Minęło już sporo czasu i normalnie dałbym sobie spokój, ale poczułem się w obowiązku wrzucenia tych fotografii – żal byłoby nie pokazać tak wspaniałych okazów.
Dla tych którzy nie widzieli,  pierwszą część galerii znajdziecie TUTAJ.

PODKARPACKIE:
– Machów, Podkarpackie:

LLA14-2-01
LLA14-2-02
LLA14-2-03
LLA14-2-04
LLA14-2-05
LLA14-2-07
Celestyn
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie

LLA14-2-08
LLA14-2-09
Siarka, celestyn
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie

LLA14-2-10
LLA14-2-11
LLA14-2-12
LLA14-2-13
LLA14-2-14
LLA14-2-15
LLA14-2-16
Celestyn, siarka
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie

LLA14-2-17
LLA14-2-18
LLA14-2-19
LLA14-2-20
LLA14-2-06
Celestyn
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie

LLA14-2-21
LLA14-2-22
LLA14-2-23
LLA14-2-24
LLA14-2-25
LLA14-2-26
Baryt
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie

LLA14-2-27
LLA14-2-28
LLA14-2-30
LLA14-2-31
Siarka, gips
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie

LLA14-2-32
LLA14-2-33
LLA14-2-34
LLA14-2-35
LLA14-2-36
LLA14-2-37
LLA14-2-38
Celestyn
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie

MAŁOPOLSKIE:
– Olkusz, Małopolskie:

LLA14-2-39
LLA14-2-40
LLA14-2-41

– Rudno i Regulice, Małopolskie:

LLA14-2-42
LLA14-2-43
Kwarc (ametyst)
Poch.: Rudno, Krzeszowice, Małopolska

LLA14-2-44
LLA14-2-45

ŚLĄSKIE:
– Bytom, Śląskie:

LLA14-2-46
LLA14-2-47
Piromorfit
Poch.: Tarnowskie Góry, Śląskie

LLA14-2-48
LLA14-2-49

– Częstochowa, Śląskie:

LLA14-2-50
Septaria
Poch.: Częstochowa, Śląskie

LLA14-2-51
Septaria
Poch.: Częstochowa, Śląskie

LLA14-2-52
Septaria
Poch.: Częstochowa, Śląskie

– Katowice, Śląskie:

LLA14-2-53
LLA14-2-54
LLA14-2-55
LLA14-2-56
LLA14-2-57
LLA14-2-58
LLA14-2-59
LLA14-2-60

ŚWIĘTOKRZYSKIE:
– Kielce, Świętokrzyskie:

LLA14-2-61
LLA14-2-62
LLA14-2-65
LLA14-2-64
Baryt
Poch.: Jaworznia, Kielce, Świętokrzyskie

– Wiśniówka, Świętokrzyskie:

LLA14-2-67
LLA14-2-69
LLA14-2-68
LLA14-2-70
LLA14-2-71
LLA14-2-72
Waryscyt / Wavellit
Poch.: Wiśniówka, Kielce, Góry Świętokrzyskie

LLA14-2-73
Waryscyt / Wavellit
Poch.: Wiśniówka, Kielce, Góry Świętokrzyskie

LLA14-2-74
Waryscyt / Wavellit
Poch.: Wiśniówka, Kielce, Góry Świętokrzyskie

LLA14-2-75

– Miedzianka, Świętokrzyskie:

LLA14-2-76

– Śródborze, Świętokrzyskie:

LLA14-2-77
Krzemień pasiasty
Poch.: Śródborze, Góry Świętokrzyskie

LLA14-2-78
Krzemień pasiasty
Poch.: Śródborze, Góry Świętokrzyskie

LLA14-2-79
Krzemień pasiasty
Poch.: Śródborze, Góry Świętokrzyskie

OPOLSKIE:

LLA14-2-80
LLA14-2-81
Celestyn
Poch.: Krasiejów, Opolskie

KUJAWSKO-POMORSKIE:

LLA14-2-82
LLA14-2-83
Gips
Poch.: Dobrzyń, Wlocławek, Kujawy

POMORSKIE:

LLA14-2-84
LLA14-2-85
Bursztyn bałtycki (sukcynit)
Poch.: Wybrzeże Bałtyku, Pomorze

LLA14-2-86
Bursztyn bałtycki (sukcynit)
Poch.: Wybrzeże Bałtyku, Pomorze

LLA14-2-87
Bursztyn bałtycki (sukcynit)
Poch.: Wybrzeże Bałtyku, Pomorze

LLA14-2-88
LLA14-2-89

NOWE OKAZY – Wiosna 2016r.

Minęło prawie pół roku od ostatniego wpisu o nowych okazach.
Sporo się nazbierało więc ruszam z kolejną porcją fotografii. Jak zwykle zaczynamy od polskich okazów a kończymy na zagranicznych. Wszystko co znajdziecie poniżej pochodzi z wymian bądź zakupów, a okazy znalezione w terenie pojawiać się będą przy okazji wpisów tematycznych bądź na facebooku.
Miłego oglądania i liczę na komentarze 🙂

01 Bornit - Polkowice, Lubin
Bornit w łupku miedzionośnym (przekrój przez żyłę)
Poch.: Lubin
Rozmiar okazu: 28 cm x 9 cm

02 Alabaster - Ruczaj, Kraków (1)
03 Alabaster - Ruczaj, Kraków (2)
Alabaster
Poch.: Ruczaj, Kraków, Polska
Rozmiar okazu: 20 cm x 17,5 cm

04 Szafir - Krucze skały, Karpacz
Szafir
Krucze Skały, Karpacz, Polska

05 Opal miodowy - Szklary
Opal miodowy
Poch.: Szklary, Polska

06 Chryzokola z malachitem - Miedzianka śląska
Malachit i chryzokola
Poch.: Miedzianka śląska, Polska

07 Piryt - Ciechanowice
Piryt
Poch.: Ciechanowice, Polska

08 Halit - Kłodawa
Halit
Poch.: Kłodawa, Polska

09 Kalcyt - Gracze
Kalcyt
Poch.: Gracze, Polska

10 Anhydryt - Lubin
Anhydryt
Poch.: Lubin, Polska

11 Markasyt - Pomorzany (2)
Markasyt
Poch.: Pomorzany, Olkusz, Polska

12 Karbonatyt REE zaw. Burbankit - Tajno, Suwałki
Karbonatyt REE zaw. Burbankit
Poch.: Tajno, Suwałki, Polska

13 Złoto rodzime - Góry Kaczawskie
Złoto rodzime
Poch.: Góry Kaczawskie, Polska

14 Prasiolit - Sokołowiec
Prasiolit
Poch.: Sokołowiec, Polska

15 Cerusyt na sfalerycie - Orzeł Biały, Bytom (1)
Cerusyt na sfalerycie
Poch.: Orzeł Biały, Bytom, Polska

16 Cerusyt na sfalerycie - Orzeł Biały, Bytom (2)
17 Cerusyt na sfalerycie - Orzeł Biały, Bytom (3 -UV)
Cerusyt na sfalerycie (makro + UV)
Poch.: Orzeł Biały, Bytom, Polska

18 Chakopiryt, bornit, malachit - Ciechanowice
Chalkopiryt, bornit, malachit
Poch.: Szyb Luisa, Ciechanowice, Polska
Okaz podpisany jako bizmut rodzimy, ale makroskopowo nie stwierdziliśmy

19 Gips - KWK Ziemowit (1)
Gips
Poch.: KWK Ziemowit, Lędziny, Polska

20 Gips - KWK Ziemowit (2)
Gips
Poch.: KWK Ziemowit, Lędziny, Polska

21 Piryt - KWK Ziemowit
Piryt
Poch.: KWK Ziemowit, Lędziny, Polska

22 Kalcyt groniasty - Męcinka
Kalcyt groniasty
Poch.: Męcinka, Polska

23 Gips - Lubin
Gips – jaskółczy ogon
Poch.: Lubin, Polska

24 Kwarc różowy - Miękinia (1)
Kwarc różowy
Poch.: Miękinia, Polska

25 Kwarc różowy - Miękinia (2)
Kwarc różowy
Poch.: Miękinia, Polska

26 Ramersbergit i nikielin - Sieroszowice'
Ramersbergit i nikielin
Poch.: Sieroszowice, Polkowice, Polska

27 Markasyt - Pomorzany, Olkusz
Markasyt
Poch.: Pomorzany, Olkusz, Polska

28 Gips - Orzeł Biały, BytomGips (drobne igiełkowe kryształy)
Poch.: Orzeł Biały, Bytom, Polska

29 Kalcyt - Wielkanoc, Gołcza
Kalcyt
Poch.: Wielkanoc, Polska

30 Diamenty - Syberia, Rosja
Diamenty
Poch.: Syberia, Rosja

31 Opal
Opale szlachetne
Poch.: (z lewej) Wello, Etiopia (z prawej) Gracios O Dios, Honduras

32 Lapis lazuli - Afganistan
Lapis lazuli
Poch.: Sar-e-Sang, Jurm, Afganistan

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

HALOTRYCHIT

Halotrychit (eng. Halotrichite, ros. галотрихит) to rzadki minerał grupy siarczanów; uwodniony siarczan żelaza i glinu o wzorze FeAl2(SO4)4 x 22H2O.
Najbardziej rozpowszechniony w przyrodzie ałun potasowy.

DSCF6979

Jego nazwa pochodzi z greckiego hals (sól) i trichos (włosy) nawiązując do włóknistego wykształcenia tego minerału (z łac. halotrichum – sól włóknista).
Krystalizuje w formie włosków i włókien, igiełek i słupków. Najczęściej tworzy skupienia skorupowe, nerkowe i kuliste, a także nagromadzenia ziemiste i pylaste. Jest bardzo kruchy i delikatny. Charakteryzuje się jedwabistym lub szklistym połyskiem i białą rysą. Jego twardość to 2 w skali Mohsa, gęstość 1,9 g/cm3.
Ma barwę białą, żółtą lub zielonkawą. Czasem bywa bezbarwny.

DSCF6978
DSCF1734

H.  powstaje w procesie tzw. „kwitnięcia” siarczków, czyli utleniania, rozkładu chemicznego pirytu lub markasytu. Jest spotykany w węglach kamiennych i brunatnych (o wysokiej zawartości siarczków) oraz skałach ilastych i niektórych złożach kruszcowych. Może się również tworzyć w wyniku ekshalacji wulkanicznych.
Ma jedynie wartość kolekcjonerską (nie ma zastosowania w przemyśle).
Dobrze wykształcone kryształy są rzadko spotykane ze względu na delikatne wykształcenie tego minerału. Wymaga on także specjalnego traktowania – ulega rozpuszczeniu przy kontakcie z wodą (najlepiej przechowywać go w zamkniętym pudełku).

DSCF1736

Główne złoża halotrychitu występują w USA, Niemczech, Słowacji, Iranie i Chile.
W Polsce spotykany w Rudkach k. Nowej Słupi, Wieściszowicach i Dobrzyniu nad Wisłą.

halotrychit
DSCF1735
DSCF1737

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR