XX LWÓWECKIE LATO AGATOWE – Wystawa UW cz.1

Po relacji z giełdy przyszedł czas na wystawy prezentowane podczas
XX Lwóweckiego Lata Agatowego.
Jak zwykle bywa w przypadkach większych ilości fotografii, wpis musiałem podzielić na dwie części – w niedługim czasie proszę się spodziewać fotorelacji zamykającej temat tegorocznego Lata Agatowego.

LLA2017-01-Plakat

Podobnie jak w latach ubiegłych jedną z ważniejszych atrakcji tej imprezy były wystawy.
Na parterze można było zobaczyć okazy Muzeum Mineralogicznego Uniwersytetu Wrocławskiego i z całą pewnością te budziły największy zachwyt. Gabloty wypełnione zostały „krajowymi” minerałami, niektórymi bardzo rzadkimi i trudnymi do zdobycia. Można by tutaj wymienić chociażby apatyt z Bielawy, piromorfit ze Stanisławowa czy nikielin z Polkowic. Nie często się ogląda takie okazy, więc tym bardziej cieszy fakt że są one pokazywane szerokiej publiczności.

LLA2017-02-Gabloty
Jak widać na powyższej fotografii miłość do minerałów wpajana jest już od kolebki

LLA2017-03-Gabloty
LLA2017-04-Gabloty

Na piętrze urządzono wystawę dot. jak wyglądało Lwóweckie Lato Agatowe na przełomie lat. Plakaty, ulotki, pieczęcie itp.,od pierwszego LLA czyli od roku 1998, wraz z kilkoma wystawami kolekcjonerskimi. O tym jednak będzie w następnym wpisie.
Zapraszam do oglądania okazów 🙂

LLA2017-05-Szklary

LLA2017-06-Chryzopraz-Szklary LLA2017-07-Chryzopraz-Szklary

LLA2017-08-Opal prazowy-Szklary
LLA2017-09-Kletno
LLA2017-10-Ametyst-Kletno
LLA2017-11-Gozdno
LLA2017-12-Agat-Lubiechowa
LLA2017-13-Kwarc-Gozdno
LLA2017-14-Prazjolit-Płóczki
LLA2017-15-Wojcieszów
LLA2017-16-Kalcyt-Wojcieszów
LLA2017-17-Kalcyt-Wojcieszów
LLA2017-18-Stanisławów
LLA2017-19-Baryt-Stanisławów
LLA2017-20-Baryt-Stanisławów
LLA2017-21-Piromorfit-Stanisł awów
LLA2017-22-Radzimowice
LLA2017-23-Miedzianka
LLA2017-24-Malachit-Miedzianka
LLA2017-25-Miedź-Miedzianka
LLA2017-26-Piryt-Miedzianka
LLA2017-27-Ciechanowice
LLA2017-28-Erytryn-Ciechanowic e
LLA2017-29-Złoty Stok
LLA2017-30-Kalcyt-Złoty Stok
LLA2017-31-Chryzotyl-Złoty Stok
LLA2017-32-Lelingit-Złoty Stok
LLA2017-33-Natrolit-Jordanów
LLA2017-34-Prehnit-Glinica
LLA2017-35-Nefryt-Nasławice
LLA2017-36-Tremolit-Nasławice
LLA2017-37-Grossular-Glinica
LLA2017-38-Masyw Ślęży
LLA2017-39-Masyw Ślęży
LLA2017-40-LGOM
LLA2017-41-Tennantyt-Rudna
LLA2017-43-Bornit-Lubin
LLA2017-44-Markasyt-Lubin
LLA2017-45-Rammelsbergit-Polko wice
LLA2017-46-Nikielin-Polkowice
LLA2017-47-LGOM
LLA2017-48-Gips-Lubin
LLA2017-49-Gips-Polkowice
LLA2017-50-Gips-Polkowice
LLA2017-51-Anhydryt-Lubin
LLA2017-52-Baryt-Lubin

LLA2017-53-Chalkantyt-Polkowic e LLA2017-53-02-Chalkantyt-Polko wice

LLA2017-54-Halit-Polkowice
LLA2017-55-Karnalit-Polkowice
LLA2017-56-Gips-Lubin
LLA2017-57-Sławniowice
LLA2017-58-Kalcyt-Sławniowice
LLA2017-59-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-60-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-61-Chalcedon-Sławniow ice
LLA2017-62-Kwarc-Sławniowice
LLA2017-63-Kalcyt-Sławniowice
LLA2017-64-Bielawa
LLA2017-65-Antofyllit-Bystrzyc a Górna
LLA2017-66-Chryzotyl-Bystrzyca Górna
LLA2017-67-Rutyl-Grodziszcze
LLA2017-68-Sfaleryt-Bystrzyca Górna
LLA2017-69-Beryl-Bielawa
LLA2017-70-Beryl-Bielawa

LLA2017-73-Granat-Ostroszowice LLA2017-74-Granat-Ostroszowice

LLA2017-71-Turmalin-Owiesno
LLA2017-72-Turmalin-Bielawa
LLA2017-78-Granat-Grodziszcze

LLA2017-76-Apatyt-Bielawa LLA2017-77-Apatyt-Bielawa

LLA2017-75-Skaleń-Bielawa
CDN.

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

Reklamy

XX LWÓWECKIE LATO AGATOWE (14-16.07.2017 r.)

XX Lwóweckie Lato Agatowe z całą pewnością zapisze się na długo w mojej pamięci. Pomijając fakt że było to ostatnie „Lato” w takiej formie (TG Spirifer wyprowadza się z Lwówka więc zachodzą zmiany mające wpływ na dalsze losy tej imprezy), to jeszcze mieliśmy trochę niekoniecznie najszczęśliwszych przygód.
Zaczęło się od licznych problemów organizacyjnych, zmianami w ekipie, opóźnieniem i skończyło na urwanym tłumiku w okolicy Wrocławia. Na szczęście dyplom inżyniera mam nie od parady i poradziliśmy sobie na tyle, by bez odwiedzin u mechanika móc dojechać do Lwówka i z powrotem do domu. Kosztowało nas to jednak sporo czasu i zajechaliśmy na „Lato” późnym popołudniem, wiedząc że niestety z różnych powodów musimy wracać jeszcze tego samego dnia. W rezultacie zamiast spokojnego spędzania czasu na imprezie nasz pobyt bardziej przypominał bieg wariata, ale akurat do tego już poniekąd zdążyłem przywyknąć (zdarzało się to już przy okazji poprzednich LLA). Udało się jednak zrobić sporo fotografii i nawet kupić całkiem przyjemne okazy.
Na początek prezentuję samą giełdę. W kolejnym wpisie pojawią się fotografie z wystaw.

XX LLA-01
Ulotka XX Lwóweckiego Lata Agatowego

XX LLA-02
Program imprezy

XX LLA-03
XX LLA-04

Impreza podobnie jak w latach ubiegłych trzymająca wysoki poziom.
Liczne grono handlarzy, tłumy zainteresowanych, ciekawe wystawy (przede wszystkim Muzeum Mineralogicznego Uniwersytetu Wrocławskiego), wykłady oraz jak zwykle wdzierający się z każdej strony głośny karnawał – muzyka, balony, wata cukrowa i dzikie tańce…

XX LLA-05
XX LLA-06

Przez te kilka sobotnich godzin gdy byliśmy na miejscu pogoda zdążyła nieźle pokaprysić. Od burzy po przez bardzo intensywne popołudniowe słońce.
Na szczęście żaden deszcz nie jest w stanie zepsuć nastroju gdy wybiera się okazy do kolekcji 🙂

XX LLA-07
XX LLA-08
XX LLA-09
XX LLA-10
XX LLA-11
XX LLA-12
XX LLA-13

Przegląd co ciekawszych okazów które można było zakupić:

XX LLA-14 Fluoryt - Chiny
Fluoryt z kwarcem
Poch.: Huanggang, Hexigten Banner , Inner Mongolia, Chiny

XX LLA-15 Fluoryt - Chiny
Fluoryt z kwarcem
Poch.: Huanggang, Hexigten Banner , Inner Mongolia, Chiny

XX LLA-16 Andradyt - Chiny
Andradyt
Poch.: Huanggang, Hexigten Banner , Inner Mongolia, Chiny

XX LLA-17 Kleofan - Chiny
Kleofan
Poch.: Shuikoushan, Changning, Hunan, Chiny

XX LLA-18 Kleofan - Chiny XX LLA-19 Kleofan - Chiny

Kleofan
Poch.: Shuikoushan, Changning, Hunan, Chiny

XX LLA-20 Hiddenit - Afganistan
Hiddenit
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan

XX LLA-21 Hiddenit - Afganistan
Hiddenit  z kwarcem
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan

XX LLA-22 Hiddenit - Afganistan
Hiddenit  
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan

XX LLA-23 Kunzyt - Afganistan XX LLA-24 Kunzyt - Afganistan

Kunzyt
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan

XX LLA-25 Baryt i wanadynit - Mibladen, Maroko
Baryt i wanadynit
Poch.: Mibladen, Drâa-Tafilalet, Maroko

XX LLA-26 Antymonit na barycie - Rumunia
Antymonit na barycie
Poch.: Băiuț, Marmarosz, Rumunia

XX LLA-27 Antymonit - Rumunia
Antymonit
Poch.: Băiuț, Marmarosz, Rumunia

XX LLA-28 Scheelit z muskowitem - Chiny
Scheelit z muskowitem
Poch.: Pingwu, Huya, Sichuan, Chiny

XX LLA-29 Kermezyt - Słowacja
Kermezyt
Poch.: Pezinok, Bratysława, Słowacja

XX LLA-30 Kwarc - Maroko
Kwarc
Poch.: Tinejdad, Er Rachidia, Drâa-Tafilalet, Maroko

XX LLA-31 Kunzyt - Afganistan XX LLA-32 Kunzyt - Afganistan

Kunzyt
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan

XX LLA-33 Chalkopiryt i syderyt - Chiny
Chalkopiryt i syderyt
Poch.: Kaiwu, Hezhang, Bijie, Guizhou, Chiny

XX LLA-34 Ametyst - Kazachstan XX LLA-35 Ametyst - Kazachstan

Ametyst
Poch.: Priozersk, Balkhash, Karagandy, Kazachstan

XX LLA-36 Aragonit - Słowacja
Aragonit
Poch.: Hodruša-Hámre, Žarnovica, Bańska Bystrzyca, Słowacja

XX LLA-38 Aleksandryt - Rosja

XX LLA-37 Aleksandryt - Rosja XX LLA-39 Aleksandryt - Rosja

Aleksandryt
Poch.: Malyshevo, Ekaterinburg , Obwód swierdłowski, Ural, Rosja
Zabawy z latarką UV

XX LLA-40 Azuryt - Australia
Słońca azurytowe w kaolinicie
Poch.: Malbunka, Areyonga, Gardiner Range, MacDonnell, Australia

XX LLA-41 Ametyst
Ametyst
Poch.: Mun. Las Vigas de Ramírez, Veracruz, Meksyk

XX LLA-42 Zeringit - Słowacja
Zeringit (Aragonit)
Poch.: Dobšiná, Rožňava, Košice, Słowacja

XX LLA-43 Mellit - Węgry
Mellit
Poch.: Csordakúti, Fejér, Węgry

XX LLA-44 Amazonit
Amazonit bardzo słusznych rozmiarów

XX LLA-45 Wiwianit - Krym
Vivianit/Kerczenit
Poch.: Półwysep Kerczeński, Krym, Ukraina

XX LLA-46 Piryt - Hiszpania
Piryt
Poch.: Navajún, La Rioja, Hiszpania

XX LLA-47 Fluoryt - Namibia
Fluoryt „Alien Eye”
Poch.: Erongo, Namibia
Mimo że spękany to i tak można by przytulić. Za 10 zł…

XX LLA-48 Chryzokola - USA
Chryzokola
Poch.: Ray, Scott, Pinal, Arizona, USA

XX LLA-49 Hematyt - Brazylia
Hematyt
Poch.: Novo Horizonte, Bahia, Brazylia

XX LLA-50 Pirotyn - Kosowo
Pirotyn
Poch.: Trepča Stan Terg, Kosovska Mitrovica, Kosowo
Największe jakie do tej pory widziałem z tej lokalizacji

XX LLA-51 Larimar - Dominikana
XX LLA-52 Larimar - Dominikana
Larimar (Pektolit)
Poch.: Sierra de Baoruco, Barahona, Dominikana

XX LLA-53 Sfaleryt - Kosowo
Sfaleryt
Poch.: Trepča Stan Terg, Kosovska Mitrovica, Kosowo

XX LLA-54 Prasiolit - Sokołowiec
XX LLA-55 Prasiolit - Sokołowiec
Prasiolit
Poch.: Sokołowiec, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-56 Chryzopraz - Szklary XX LLA-57 Chryzopraz - Szklary
XX LLA-58 Chryzopraz - Szklary XX LLA-59 Chryzopraz - Szklary

Chryzopraz
Poch.: Szklary, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-60 Blenda cynkowa - Pomorzany
Blenda cynkowa
Poch.: Pomorzany, Olkusz, Małopolskie, Polska

XX LLA-61 Kamień księżycowy - Łomnica
Kamień księżycowy
Poch.: Łomnica, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-62 Bavenit - Żółkiewka, Strzegom
Bavenit
Poch.: Żółkiewka, Strzegom, Dolnośląskie, Polska. Trafienie z 05.2016 r.

XX LLA-63 Septarie - Częstochowa
Septarie
Poch.: Gnaszyn, Częstochowa, Śląskie, Polska

XX LLA-65 Gips - Lubin XX LLA-64 Gips - Lubin

Gips – „kanapki”
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-66 Fluoryt - Strzegom
Fluoryt
Poch.: Strzegom, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-67 Kieszeń-ogródek - Strzegom
Kieszeń – ogródek skalny
Poch.: Strzegom, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-68 Stilbit - Strzegom
Stilbit na mikroklinie
Poch.: Strzegom, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-69 Mikroklin i epidot - Strzegom XX LLA-70 Mikroklin i epidot - Strzegom

Epidot na mikroklinie
Poch.: Strzegom, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-71 Agat - Nowy Kościół
Agat
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-72 Agat - Nowy Kościół
Agat
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska

XX LLA-73 Agat - Nowy Kościół
Agat
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska

Na koniec trochę trupków 🙂

XX LLA-74 Amonity

XX LLA-75 Amonity XX LLA-76 Amonity

XX LLA-77 Okazy kupione
Niektóre z nowych nabytków

XX LLA-78
Rodzinna focia!

Piotr Zając i Grzegorz Słowik
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

CZĘSTOCHOWA – Pielgrzymi na septariach czyli o skarbach Gnaszyna

Pierwsze cieplejsze dni kwietnia postanowiliśmy spędzić w terenie.
Ktoś wpadł na pomysł, że pasuje ponownie „zrobić Gnaszyn” więc skoro zebrała się ekipa i czas był odpowiedni, to ruszyliśmy w sobotni poranek w kierunku Częstochowy. Mimo że w przeciągu kilku lat odwiedzaliśmy już te tereny kilkukrotnie, to jednak zawsze pełni entuzjazmu chętnie tu wracamy za sprawą obfitości okazów łatwych do pozyskania. Wyjazdy w te rejony, jak się okazuję nie tylko w nas budzą spore emocje, ale i również wśród naszych najbliższych, którzy ze zdziwieniem dowiadują się że nie jedziemy do Sanktuarium na Jasnej Górze a jedynie „zbierać kamienie”. Nie dla wszystkich jest oczywiste że do Częstochowy można się wybrać nie tylko w celach religijnych. Emocje sięgają zenitu gdy do rodzinnych opowieści wkrada się błąd i po czasie dowiadujemy się od Babci czy Dziadka że byliśmy z kolegami w Częstochowie na pielgrzymce.
Rodzinne rozterki nie mają tu jednak znaczenia, bo Miasto Świętej Wieży warto rozpatrywać pod nieco innym kątem niż na ogół się przyjmuje, czyli przez pryzmat bogatej mineralizacji, ciekawej budowy geologicznej oraz wieloletniej tradycji wydobycia rud żelaza.

01-Zlota Gora
Widok na Bazylikę Archikatedralną z kamieniołomu Złota Góra

FORMACJA CZĘSTOCHOWSKICH IŁÓW RUDONOŚNYCH

Interesujący nas obszar położony jest na zachód od Starego Miasta, w dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza. W tutejszych cegielniach eksploatacji podlega formacja częstochowskich iłów rudonośnych, w literaturze określana również jako jura brunatna (Szczepańska, Witkowska 2007 (fide Buch 1839)). Obejmuje ona miąższy kompleks osadów ilastych, mułowcowych i piaszczystych zawierających poziomy syderytów*.

02-Wyrobiska Gnaszyn-Kawodrza
Wyrobiska w dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza (geoportal.gov.pl –
ortofotomapa z cieniowaniem i hipsometrią)

Obraz tej dzielnicy znaczą niewielkie cegielnie pozyskujące surowce ilaste na potrzeby ceramiki budowlanej. Do najbardziej znanych w środowiskach kolekcjonerskich należy wyrobisko cegielni Gnaszyn przy ul. Tatrzańskiej, należące do firmy Wienerberger Ceramika Budowlana Sp. z o.o. Nie jest to jednak jedyna odkrywka warta naszego czasu, mniejsze glinianki „Anna”, „Sowa” czy „Gliński” również obfitują w okazy którymi łatwo można wzbogacić kolekcje. Trzeba się jednak liczyć z możliwymi utrudnieniami takimi jak chociażby problem ze wstępem lub spacer przez składowisko odpadów.

03-Gnaszyn – Wienerberger
Odkrywka cegielni Gnaszyn – Wienerberger, 2017 r.

Rejon częstochowski znany jest geologom nie tylko za sprawą pozyskiwania kopalin ilastych ceramiki budowlanej. Jeszcze do niedawna kojarzony był przede wszystkim z żelazem, którego zawartość w najbogatszym syderycie ilastym sięga do 36,5% (Molenda 2005). Począwszy od XIV w. rejon częstochowski stanowił ważny ośrodek wydobycia rud żelaza a zamknięcie z początkiem lat 80tych XX w. kopalni Szczekaczka pod Wrzosową wyznaczyło kres wielowiekowej eksploatacji na tym obszarze.

04-Cegielnia Anna
Przez śmieci! Cegielnia Anna, 2017 r.

05-Cegielnia Sowa
Cegielnia Sowa, 2012 r.

Formacja częstochowskich iłów rudonośnych pomimo swojej nazwy nie jest związana wyłącznie z Częstochową. Odnosi się ona do ogółu skał środkowojurajskich – iłów rudonośnych monokliny śląsko-krakowskiej od górnego bajosu (kujaw) do wczesnego górnego batonu. Wychodnie tych skał stanowi wąski pas ciągnący się w kierunku SE-NW od okolic Zawiercia przez zachodnią Częstochowę po Wieluń, o długości około 100 km i szerokości do kilkunastu kilometrów w części północnej. Miąższość formacji waha się od kilkunastu metrów w części S, do około 200 metrów w części N (okolice Krzepic i Kłobucka)(Szczepańska, Witkowska 2007 (fide Osika 1970)).
Formacja częstochowskich iłów rudonośnych stanowi osad płytkich przybrzeżnych basenów do których w całym okresie sedymentacji dostarczany był materiał lądowy. Głównym czynnikiem mającym wpływ na charakter środowiska sedymentacji były zmiany poziomu morza które najprawdopodobniej regulowały dostawy materii lądowej. W okresach zwolnionego przyrostu osadu powstawały warunki sprzyjające późniejszemu tworzeniu się konkrecji syderytowych (Gedl i in. 2003).

06-Syderyt ilasty
Kulista konkrecja syderytu ilastego. Cegielnia Anna, 2017 r.

SYDERYTY ILASTE, SEPTARIE I MINERALIZACJA

Jednym z głównych powodów dla których okolice Gnaszyna są interesujące dla kolekcjonerów minerałów i skamieniałości są konkrecje syderytu ilastego (sferosyderyty). Skały te tworzyły się w warunkach lepszego natlenienia basenu niż iły w których występują; na etapie spadku tempa sedymentacji. W ich powstaniu miała również udział obfitość materii organicznej jako głównego producenta jonów węglanowych (Gedl i in. 2003).
Konkrecje te wykazują znaczną różnorodność form morfologicznych. Zróżnicowanie dotyczy kształtów, rozmiarów, obecności lub braku fauny oraz stopnia jej zachowania, występowania skałotoczy a także co najbardziej dla nas interesujące obecności i rodzaju struktur septariowych i mineralizacji.

07-Sferosyderyty
Sferosyderyty. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger, 2017 r.

Syderyty ilaste, których wnętrze wypełniają promieniste lub poligonalne, często wtórnie zmineralizowane szczeliny zwane są Septariami. Szczeliny te mogą być związane z procesami diagenezy lub ze zjawiskami tektonicznymi które w miękkich iłach pozostały niewidoczne, natomiast w sztywnych syderytach powodowały tworzenie się spękań (Pawlikowski, Bożęcki 2015). W wyniku przenikania roztworów w głąb spękanych konkrecji dochodziło do wieloetapowej mineralizacji, głównie kalcytem i syderytem, ale i również minerałami kruszcowymi.

08-Septaria
Septaria. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger

Septarie ze względu na swoje walory ozdobne stanowią materiał chętnie pozyskiwany przez kolekcjonerów. Ciekawy wzór powtarzających się, wtórnie zmineralizowanych szczelin bywa eksponowany po przez przecięcie konkrecji i kolejno wypolerowanie uzyskanej powierzchni.

09-Septarie 10-Septaria

Septarie (po lewej poch. z cegielni Sowa,
po prawej z cegielni Gnaszyn – Wienerberger)

Dominującą mineralizację szczelin w częstochowskich syderytach ilastych stanowią węglany. Reprezentują je syderyt, kalcyt oraz aragonit.
Kalcyt nie tylko wypełnia spękania w syderycie ale i również może tworzyć szczotki krystaliczne zbudowane z idiomorficznych kryształów. W ten sposób węglany wypełniające szczeliny nadają septariom bardzo atrakcyjny wygląd, tym bardziej ciekawy im więcej wtórnie zmineralizowanych spękań (septaria poligonalna).
Syderyty ilaste bez wtórnego wypełnienia węglanami często posiadają wnętrza powierzchniowo pokryte drobnym, białym aragonitem, który po rozbiciu konkrecji w znacznej mierze wypada na zewnątrz.

11-Aragonit w syderycie ilastym
Aragonit pokrywający puste wnętrze septarii. Cegielnia Sowa, 2011 r.

Prócz węglanów w syderytach występują również minerały siarczkowe. Najliczniej reprezentują je odmiany polimorficzne FeS2 – piryt i markasyt oraz sfaleryt. W mniejszych ilościach natrafić możemy także na galenę.
Siarczki żelaza wypełniają wnętrza spękanych syderytów licznymi bardzo drobnymi kryształami. Najbardziej urokliwe są okazy w których spirytyzacji podlega całe wnętrze syderytu lub dobrze zachowana fauna. Takie okazy mogą również odznaczać się intensywną iryzacją przez co bywają chętnie pozyskiwane przez kolekcjonerów.
W zależności od barwy i intensywności iryzacji niekiedy wspomina się również o tzw. „turgicie” czyli iryzujących mieszaninach tlenków i wodorotlenków żelaza (odrzucone przez komisję IMA).

12-Spirytyzowane wnętrze syderytu 13-Piryt na Araucarioxylonie

Po lewej: Spirytyzowane wnętrze sferosyderytu. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2017 r. Po prawej: Agregaty pirytu na powierzchni Araucarioxylonu.
Cegielnia Sowa, 2012 r.

14-Turgit 15-Turgit

Po lewej: Turgit. Cegielnia Sowa, 2012 r.
Po prawej: Jądro septarii pokryte turgitem. Cegielnia Sowa, 2012 r.

Sfaleryt najczęściej występuje w formie kilkumilimetrowych skupisk krystalicznych narastających w spękaniach syderytów. Tworzy kryształy o charakterystycznej, prawie czarnej barwie i diamentowym połysku. Często krystalizuje w formie płytkowych, niekiedy zbliźniaczonych kryształów. Idiomorficzne osobniki pojawiają się rzadko i są raczej domeną syderytów w których nie występują węglany. W septariach z mineralizacją węglanową najczęściej tworzy najmłodszą generację allomorficznych kryształów, krystalizując w szczelinach wcześniej wypełnionych przez kalcyt.
Galena analogicznie do sfalerytu wtórnie wypełnia szczeliny w syderytach, aczkolwiek spotykana jest znacznie rzadziej.

16-Sfaleryt 17-Sfaleryt

Sfaleryt na syderycie (po lewej poch. z cegielni Sowa,
po prawej z cegielni Gnaszyn – Wienerberger)

18-Galena
Galena na syderycie. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger

Obok węglanów i siarczków, kolejną grupę minerałów obecnych w septariach stanowią siarczany. Reprezentowane są one przez baryt i gips. Ten pierwszy spotykany jest przede wszystkim w septariach z mineralizacją węglanową – tabliczkowe kryształy wykazujące liczne zrosty ujawniają się w pełni dopiero po wytrawieniu węglanów. Spotkać możemy zarówno kryształy barytu narosłe na powierzchni spękania konkrecji syderytowej jak i tkwiące bezpośrednio w kalcycie, stąd też domniemanie że baryt pojawił się po etapie wcześniejszej krystalizacji węglanowej szczelin.
Gips, mimo że opisywany w literaturze nie został jak na razie przeze mnie potwierdzony.

19-Baryt 20-Baryt w kalcycie

Po lewej: Kryształy barytu uzyskane po wytrawieniu węglanów. Cegielnia Anna, 2017 r.
Po prawej: Kryształy barytu w kalcycie. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2012 r.

Wyczerpując powyższy temat warto wspomnieć jeszcze o procesie limonityzacji syderytu ilastego. Wilgoć i nadmiar tlenu w pokładach przypowierzchniowych prowadzą do zmian w obrębie skał, co przejawia się jako warstwy o charakterystycznym rdzawym zabarwieniu. W wyniku przeobrażenia syderytów tworzą się mieszaniny tlenków i wodorotlenków żelaza reprezentowanych przez limonit. Następstwem tego procesu jest również pojawienie się nagromadzeń goethytowych. W tym wypadku nie są to jednak okazy atrakcyjne kolekcjonersko.

21-Zlimonityzowany poziom
Zlimonityzowany poziom syderytu ilastego (przy powierzchni).
Wychodnia rudy, cegielnia Sowa. Fot. Marcin Krakowian

22-Zlimonityzowany syderyt ilasty
Blok zlimonityzowanego syderytu ilastego. Fot. Marcin Krakowian

SKAMIENIAŁOŚCI

Częstochowskie cegielnie bywają interesujące dla kolekcjonerów nie tylko za sprawą bogatej mineralizacji. Skamieniałości które obficie występują w obrębie osadów batonu stanowią gratkę dla licznie przybywających tu miłośników paleontologii. Zarówno wewnątrz syderytów jak i wśród iłów natrafić można na makrofaunę reprezentowaną przez bentos (małże, łódkonogi, mszywioły) i nekton (belemnity, amonity i zęby ryb). Częsty jest również detrytus roślinny a znajdowane tutaj fragmenty drewna nierzadko dochodzą do kilkudziesięciu centymetrów.

23-Znajdując rostra belemnitów
Znajdując rostra belemnitów. Cegielnia Sowa, 2012 r.

24-Cegielnia Sowa
Głowonóg słusznych rozmiarów. Cegielnia Sowa, 2012 r.

25-profil
Biostratygraficzna interpretacja badanych profili formacji częstochowskich iłów rudonośnych w okolicach Częstochowy. Pozostawione białe pasy odnoszą się do niewystarczająco udokumentowanych biostratygraficznie partii profili
(Matyja, Wierzbowski 2003)

Wśród makroskamieniałości 98 metrowego profilu iłów rudonośnych największą liczbę stanowią małże, ślimaki i amonity. Te ostatnie reprezentowane są przez liczne osobniki rodzajów i podrodzajów obecnych w utworach od najwyższego bajosu do niższej części górnego batonu. Do najliczniej występujących przedstawicieli fauny amonitowej zaliczyć można m.in. Parkinsonia sp., Procerites sp., Asphinctites sp., Cadomites sp., Oxycerites sp. itd.; oczywiście w zależności w której części profilu jesteśmy. Znajdowane okazy wykazują zróżnicowany stopień zachowania. Nie należy się spodziewać że amonity na które natrafimy będą wyłącznie dobrej jakości – często bywają spękane i/lub niekompletne, a aragonitowe muszle (o ile w ogóle zachowane) łatwo ulegają zniszczeniu ze względu na ich kruchość. Na szczególną uwagę zasługują okazy w których zachowała się aragonitowa muszla o wysokiej migotliwości (masa perłowa).

26-Amonit 27-Amonit

Amonit we wnętrzu syderytu ilastego, mineralizacja aragonitem.
Dwie połówki konkrecji. Cegielnia Anna, 2017 r.

28-Aragonitowa muszla
Część aragonitowej muszli amonita. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2012 r.

29-Nautilus
Łodzik Nautilus sp. Cegielnia Sowa, 2012 r.

30-Parkinsonia parkinsoni
Linie lobowe amonita Parkinsonia parkinsoni. Cegielnia Sowa. Fot. M. Krakowian

31- Pholadomya 32-Trigonia

Po lewej: Pholadomya sp. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2017 r.
Po prawej: Trigonia sp. z kolonią mszywiołów na powierzchni skorupy.
Cegielnia Sowa, 2012 r.

33-Obornella 34-Rustrum belemnita

Po lewej: Obornella sp. Cegielnia Sowa, 2012 r.
Po prawej: Rostrum belemnita. Cegielnia Sowa, 2012 r.

35-Drzewa w syderytach 36-Drzewa w syderytach 37-Drzewa w syderytach
38-Drzewa w syderytach 39-Drzewa w syderytach

Fragmenty drzew iglastych w syderytach (Araucarioxylon?). Cegielnia Sowa, 2012 r.

PRZYGOTOWANIE DO PRACY

Odwiedzając częstochowskie cegielnie warto mieć na uwadze odpowiednie przygotowanie terenowe. Praca w tutejszych odkrywkach nie należy do najczystszych, w szczególności gdy grunt jest mokry. W takim przypadku jest spora szansa, że będziemy bogatsi nie tylko o ładne okazy ale i również o iły które będziemy nosić na butach i ubraniu. Nieodzownym przyjacielem mogą okazać się gumowce, które ułatwią poruszanie się i zapobiegną niepotrzebnemu zabrudzeniu. Niestety zachowanie czystości może stanowić nie lada wyzwanie więc warto zaopatrzyć się w mniej „kościółkowe” ubranko, któremu bez żalu pozwolimy obkleić się iłem.

40-Walka
Praca w terenie dostarcza wielu emocji

Również odpowiedni młotek może nam znacznie uprzyjemnić pracę.
Chcąc rozbijać syderyty lepiej zaopatrzyć się w młotek z masywniejszym obuchem. Trzeba jednak pamiętać że nie każda konkrecja wymaga rozbicia – syderyty bardziej masywne, niechętnie ustępujące pod wpływem uderzeń mogą mieć spękania wtórnie wypełnione przez węglany i w surowej formie warto je zabrać na późniejsze cięcie. Czasem lekkie uderzenie młotkiem może nam pomóc w odpowiedzi na pytanie co zrobić z daną konkrecją. Konkrecje wydające głuchy dźwięk pustki nie będą miały ciekawego wzoru po przecięciu ale za to mogą zawierać ładne kryształy (np. siarczków) i dlatego też lepiej uporać się z nimi na miejscu.
Do poszukiwań w iłach najlepszą opcją będzie saperka lub/i młotek murarski dzięki czemu łatwiej będziemy mogli odrzucać luźny materiał skalny.

41-Cegielnia Sowa

Częstochowskie cegielnie warto zaznaczyć na mapie atrakcji geoturystycznych.
Ze względu na bogactwo minerałów i skamieniałości każdy kolekcjoner znajdzie tu coś interesującego. Ludzie wybierają się w te rejony z różnych powodów jednak mało kto zdaje sobie sprawę z geologicznej wyjątkowości tego obszaru.
Jeśli więc jakaś zbłąkana geologiczna dusza znajdzie się w Częstochowie, to prócz odwiedzin na Jasnej Górze powinna również skierować swe kroki na zachód, do tutejszych glinianek. W ten sposób można upiec dwie pieczenie na jednym ogniu – coś dla duszy…i kolekcjonerskich zapędów.

* tzn. syderyt ilasty

Autor: Piotr Zając
Korekta: Marcin Krakowian
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

Literatura:

    • Gedl P., Kaim A., Boczarowski A., Kędzierski M., Smoleń J., Szczepanik P., Witkowska M., Ziaja J., 2003. Rekonstrukcja paleośrodowiska sedymentacji środkowojurajskich iłów rudonośnych Gnaszyna ( Częstochowa ) – wyniki wstępne. Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tomy Jurajskie, Tom 1, 19-27
    • Matyja B., Wierzbowski A., 2003. Biostratygrafia amonitowa formacji częstochowskich iłów rudonośnych (najwyższy bajos – górny baton) z odsłonięć w Częstochowie. Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tomy Jurajskie, Tom 1, 3-6
    • Molenda T., 2005. Górnicze środowiska antropogeniczne – obiekty obserwacji procesów geomorfologiczno-biologicznych (na przykładzie województwa śląskiego). Prace naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 111, 187-196
    • Pawlikowski M., Bożęcki P., 2015. Badania mineralizacji septarii z Gnaszyna koło Częstochowy. Auxiliary Sciences in Archaeology, Preservation of Relics and Environmental Engineering. CD-no 20, 1-12
    • Szczepańska M., Witkowska M., 2007. Surowce ilaste ceramiki budowlanej w dawnych ośrodkach wydobycia rud żelaza. Warsztaty 2007 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie. Materiały warsztatów 153-163
    • http://www.geoportal.gov.pl

GIEŁDA BIŻUTERII I MINERAŁÓW Warszawa OSIR (22-23.04.2017r.)

01_Gielda-OSIR-Warszawa

W dniach 22-23.04.2017 r. w Ośrodku Sportu i Rekreacji Ochota przy ul. Nowowiejskiej 37B w Warszawie, odbyła się Giełda Minerałów I Biżuterii.

02_Gielda-OSIR-Warszawa

Część wystawców miała swoje stanowiska na zewnątrz budynku.
Byli to głownie sprzedawcy minerałów i skamieniałości. W środku natomiast zdecydowaną większość stanowiły stoiska z biżuterią. Tym samym osoby, które zainteresowane były jedynie kupnem minerałów, nie musiały nawet kupować biletu do środka budynku 🙂
Poniżej fotorelacja z giełdy (głównie z zewnątrz) jak i zakupiony okaz – hemimorfit z Meksyku.

03_Gielda-OSIR-Warszawa
04_Gielda-OSIR-Warszawa
05_Gielda-OSIR-Warszawa
06_Gielda-OSIR-Warszawa
07_Gielda-OSIR-Warszawa
Halit 
Poch.: Jezioro Owens, Olancha, Kalifornia, USA

08_Gielda-OSIR-Warszawa
Aragonit 
Poch.: Mamsa, Sidi Ayed, Maroko

09_Gielda-OSIR-Warszawa
Miedź rodzima (na dole)

10_Gielda-OSIR-Warszawa
Dioptaz

11_Gielda-OSIR-Warszawa
Skolecyt
Poch.: Indie

12_Gielda-OSIR-Warszawa
Psylomelan / goethyt
Poch.: Taouz, Er Rachidia, Meknès-Tafilalet, Maroko

13_Gielda-OSIR-Warszawa
Miedź rodzima
Poch.: Caledonia, Mass, Ontonagon, Michigan, USA

15_Gielda-OSIR-Warszawa
Malachit

16_Gielda-OSIR-Warszawa
Kalcyt – Szpat islandzki

17_Gielda-OSIR-Warszawa
Baryt

14_Gielda-OSIR-Warszawa

Na koniec zakupiony okaz 🙂

18_Gielda-OSIR-Warszawa

Karol Parkita
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

WARSAW MINERAL EXPO 2017 (04-05.03.2017r.)

Wraz z nowym rokiem miałem postanowienie – tym razem wreszcie uda mi się zagościć na giełdzie w Warszawie.
W ubiegłych latach kupowałem co prawda w Lwówku, Gliwicach czy Sosnowcu, jednak to właśnie o Warszawie słyszałem najwięcej pozytywnych opinii.
Rzeczywiście, była to zacna impreza i warto było choć raz się wybrać do Stolicy w celach kolekcjonerskich.

01-WME012017
Źródło: https://www.facebook.com/events/1829562330632459/

02-WME012017
03-WME012017

Transport z Krakowa do Warszawy nie stanowił dla nas większego problemu (zupełnie inaczej niż powrót). Co prawda zwyczajnie mogliśmy wsiąść w samochód i ruszyć na Stolicę ale przejazd Polskim Busem okazał się znacznie tańszy i mniej męczący (chociaż niekoniecznie wygodniejszy i szybszy). Jest to dobra alternatywa dla tych co siedzą za kółkiem cały tydzień i dla odmiany ktoś inny może ich powozić. W każdym razie po kilku godzinach jazdy oraz krótkiej podróży metrem postawiliśmy pierwsze kroki przed Pałacem Kultury i Nauki, gdzie czekały na nas przygotowane wejściówki (za co bardzo dziękujemy 🙂 )

04-WME012017
Plan Warsaw Mineral Expo

Sama giełda to wielkie wydarzenie. Wystarczy rzucić okiem na plan zamieszczony powyżej by nie mieć wątpliwości że trafiło się na odpowiednią imprezę. Na cele handlowe zagospodarowano na parterze kilka dużych sal połączonych ze sobą korytarzami. Dodatkowo również do dyspozycji był kącik dla najmłodszych – GEOLANDIA oraz kawiarnia dla strudzonych kolekcjonerów. Będąc pierwszy raz na giełdzie w PKiN bardzo łatwo stracić orientację, osobiście chwilami nie miałem pewności czy już byłem wcześniej na danej sali czy jestem tu pierwszy raz. I tak do wyboru były sale: turmalinowa, bursztynowa, szafirowa, rubinowa itd. Oczywiście nie należy się spodziewać, że na giełdzie natrafimy tylko na minerały – w sali rubinowej nie znajdziemy wyłącznie rubinów czy w ametystowej ametystów. Prócz sali szafirowej gdzie rzeczywiście były stoiska tylko z minerałami i skamieniałościami, na giełdzie dominowała biżuteria.

05-WME012017
06-WME012017
07-WME012017

Wydawać by się mogło że przy tak dużej ilości sal i korytarzy nie będzie problemu z przeciskaniem się pomiędzy stołami. Niestety, ten kto wymyślił ułożenie stoisk w niektórych pomieszczeniach nie miał chyba za grosz wyobraźni – niektóre sale szczególnie te z biżuterią były dosłownie zaczopowane. W momentach szczytu trzeba się było niemiłosiernie przepychać…i miej tu np. taki Halotrychit w rękach.

08-WME012017
09-WME012017
10-WME012017

Elementem charakterystycznym dla MGMiB są konkursy. W Warszawie można było wygrać biżuterię która jak na mój gust nie zachwycała specjalnie. Przyznaję jednak, że nie czuję takich klimatów i być może są osoby wzdychające do tych błyskotek. Przecież podobno piękno kryje się w oku patrzącego.

11-WME012017
12-WME012017

Na szafirowej spędziliśmy najwięcej czasu. Okazy wspaniałe, można było stracić niejedną pensję. Dobrze że wracaliśmy autobusem i nie mogłem zbyt dużo zabrać, inaczej straciłbym wszystkie pieniądze.
Trochę fotografii co ciekawszych okazów poniżej.

13-Akwamaryn - Baltistan, Pakistan (2)
Akwamaryn 
Poch.: Skardu, Baltistan, Pakistan

14-Akwamaryn - Baltistan, Pakistan (3)
Akwamaryn 
Poch.: Skardu, Baltistan, Pakistan

15-Aragonit, kalcyt - Mamsa, Sidi Ayed, Maroko
Aragonit, kalcyt
Poch.: Mamsa, Sidi Ayed, Maroko

16-Aragonit - Ighoud, Maroko
Aragonit 
Poch.: Ighoud, Maroko

17-Halit - Jezioro Owens, Kalifornia, USA
Halit
Jezioro Owens, Olancha, Kalifornia, USA
Strasznie mi się podobają hality szkieletowe z tej lokalizacji.
Postawić takiego obok naszego zielonego halitu z Lubina – to byłoby coś!

18-Gips - Manitoba, Kanada
Gips
Poch.: Manitoba, Kanada

19-Fluoryt - Xinyang, Chiny
Fluoryt
Xinyang, Chiny (Minggang?)

20-Hemimorfit - Ojuela, Mapimí, Durango, Mexico
Hemimorfit 
Poch.: Ojuela, Mapimí, Durango, Mexico

21-Kwarc
Kwarc

22-Agat - Maroko
Agat
Poch.: Maroko

23-Azuryt - Kerrouchene, Khénifra, Maroko
Azuryt 
Poch.: Kerrouchene, Khénifra, Maroko

24-Piryt - Navajún, La Rioja, Hiszpania (1)
25-Piryt - Navajún, La Rioja, Hiszpania (2)
Piryt
Poch.: Navajún, La Rioja, Hiszpania
Piryt na pirycie pirytem pokryty…

26-Halit - Lubin (1)
27-Halit - Lubin (2)
Halit
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska
Pisząc wcześniej o zielonym halicie z Lubina miałem na myśli okaz o właśnie takiej barwie i jakości. Szkoda że na razie niestety nie w zasięgu mojego portfela

28-Halit - Lubin (3)
Halit
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

29-Halit - Polkowice-Sieroszowice (1)
30-Halit - Polkowice-Sieroszowice (2)
31-Halit - Polkowice-Sieroszowice (3)
Halit szkieletowy
Poch.: Polkowice-Sieroszowice, Dolnośląskie, Polska
Pierwszy raz widzę takie, trzeba będzie uzupełnić kolekcję 🙂

32-Kalcyt - Lubin
Kalcyt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

33-Gips - Dobrzyń
Gips
Poch.: Dobrzyń nad Wisłą, Kujawsko-pomorskie, Polska

34-Gips - Lubin
Gips
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

35-Ametyst - Brazylia
Ametyst
Poch.: Rio Grande do Sul, Brazylia

36-Czaroit - Masyw Muruński, Syberia, Rosja
Czaroit
Poch.: Masyw Muruński, Syberia, Rosja

37-Larimar - Sierra de Baoruco, Dominikana
Larimar
Poch.: Sierra de Baoruco, Dominikana

39-Ametyst - Kuźnica Warężyńska (2)
38-Ametyst - Kuźnica Warężyńska (1)
Ametyst
Poch.: Kuźnica Warężyńska, Warężyn, Śląskie, Polska
Okazy z przed 30 lat, gdy w miejscu obecnego zbiornika działała piaskownia

40-Antygoryt - Nasławice
Antygoryt
Poch.: Nasławice, Dolnośląskie, Polskie
Co prawda nazewnictwo poprawne aczkolwiek szlachetności bym się tutaj nie dopatrywał

41-Paprocie
Mały „cmentarzyk” paproci pod stołem

42-Hubneryt z kwarcem
Hübneryt z kwarcem

43-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (1)
44-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (2)
45-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (3)
Fluoryt z kwarcem
Poch.: Xuangang nr1, Muxigaxiang, Linxi, Chiny
Wspaniały okaz, niesamowita barwa fluorytu. Szkoda że klejony do podstawki.
Podobno dla tych co kleją w ten sposób okazy przygotowany jest dziesiąty krąg piekła.

Stoisko z kośćmi, zębami, skrzemionkowanym drzewem, skamieniałościami itp.:47-Kości i drzewa (1)
48-Kości i drzewa (2)
49-Kości i drzewa (3)
50-Kości i drzewa (4)
51-Skamieniałości - Korytnica (1)
52-Skamieniałości - Korytnica (2)
53-Skamieniałości - Korytnica (3)
Fauna mioceńska Korytnicy
Dawno nie widziałem na giełdach, miło że są jeszcze osoby sprzedające ten „towar”

54-Skamieniałości (1)
55-Skamieniałości (2)
56-Amonit
65-Ryby
84-Skrzemionkowane drzewo

57-Stalaktyt - Annopol (1)
Stalaktyt
Poch.: Annopol, Lubelskie, Polska

58-Pirotyn z kwarcem - Trepca Stan Terg, Kosowo
Pirotyn z kwarcem  
Poch.: Trepča Stan Terg, Kosovska Mitrovica, Kosowo
Magnes przy krysztale, w razie wątpliwości

59-Opal - Eskişehir, Anatolia Centralna, Turcja
Opale mszyste 
Poch.: Eskişehir, Anatolia Centralna, Turcja

60-Minerały
61-Perowskit - Rosja
Perowskit
Poch.: Rosja

62-Ilvait - Dal'negorsk, Kraj Nadmorski, Rosja
Ilvait
Poch.: Dal’negorsk, Kraj Nadmorski, Rosja

63-Baryt z markasytem - Lubin (1)
64-Baryt z markasytem - Lubin (2)
Baryt z markasytem
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

66-Piryt (1)
67-Piryt (2)
68-Piryt (3)
Piryt
Poprawcie mnie jeśli się mylę ale wydaje mi się że Bułgaria

69-Rozenit - Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia
Rozenit
Poch.: Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia
Pięknie wykształcone, pasowałby obok mojego halotrychitu

70-Agaty - Nowy Kościół
Agaty w porfirach kwarcowych
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska

71-Ametyst
Ametyst

72-Baryt - Lubin
Baryt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

73-Fluoryt - Strzegom
Fluoryt
Strzegom, Dolnośląskie, Polska

74-Beryl (1)
75-Beryl (2)
Beryl

75-Fluorapatyt - Madagaskar (1)
77-Fluorapatyt - Madagaskar (2)
Fluorapatyt
Poch.: Madagaskar
Zna ktoś może dokładniejszą lokalizację?

76-Chalkantyt - Lubin
Chalkantyt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

78-Geoda kwarcowa - Maroko (1)
79-Geoda kwarcowa - Maroko (2)
Geoda kwarcowa
Poch.: Bou Craa, Maroko
Całkiem przystępna cena w stosunku do tak dużych geod

80-Goethyt iryzujący
Goethyt iryzujący

81-Goniatyty - Góry Świętokrzyskie
Goniatyty
Poch.: Góry Świętokrzyskie, Polska

82-Klinochlor-Serafinit - Korzunovskoe, Irkuck, Rosja
Klinochlor / Serafinit
Poch.: Korzunovskoe, Irkuck, Rosja

83-Skrzemionkowane otwornice
Skrzemionkowane otwornice

85-Krzemienie pasiaste - Śródorze (1)
86-Krzemienie pasiaste - Śródorze (2)
87-Krzemienie pasiaste - Śródorze (3)
Krzemienie pasiaste
Poch.: Śródborze, Świętokrzyskie, Polska

88-Pierwiastki
89-WME012017
90-WME012017

Pokazy sztuki jubilerskiej. Ciekawie przygotowane, przyciągały sporą widownię
93-WME012017
94-WME012017
95-WME012017
96-WME012017
97-Biżuteria (1)
98-Biżuteria (2)
99-Magia
Magia – wystarczy opisać cudowne właściwości danego „kamienia”
i już się zwiększa ilość klientów

Marokańskie geody kwarcowe oraz kwarce napylane magnetytem i czym tam się jeszcze da, byle błyszczało. Handlarze prześcigają się w nazewnictwie tych tworów…aura kwarc, aura aqua, tytanium aura…itd. Towar schodzi jak świeże bułeczki, dzieciaki prawie zabijają się o te błyskotki. Coraz więcej tego na giełdach, wielu kleintów ale chyba nie o to chodzi w kolekcjonowaniu minerałów.

100-Aura (1)
101-Aura (2)
102-Aura (3)
Aura

103-WME012017
Na koniec jeszcze fotografia przed wejściem na giełdę

104-WME012017
Pałac Kultury i Nauki w barwach aura kwarcu

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

ANHYDRYT

Anhydryt (eng. Anhydrite, ros. Ангидрит) to pospolity minerał z grupy siarczanów; siarczan wapnia o wzorze CaSO4. Częsty składnik skał solnych w których występuje wraz z gipsem i halitem. Nazwany w 1804 r. przez A. G. Wernera od greckiego άνυδρος („anhydros”) oznaczającego bezwodny, wskazując na przeciwieństwo w stosunku do gipsu czyli uwodnionego siarczanu wapnia.

Anhydryt w halicie - Wieliczka
Anhydryt w halicie
Poch.: Wieliczka, Polska
Kolekcja i fotografia: Piotr Zając

Tworzy kryształy o pokroju grubotabliczkowym, słupowym, listewkowym. Często bywa zbliźniaczony (skały przekrystalizowane pod wpływem ciśnienia). Najczęściej występuje w formie skupień ziarnistych, zbitych, promienistych i włóknistych.
Bywa bezbarwny, biały, szary, błękitny, czerwonawy, rzadziej brunatny, fioletowy a nawet czarny. Intensywnie niebieska, nodularna odmiana anhydrytu zwana jest Angelitem.

Rys - Pokrój i orientacja
Rys. 1. Pokrój i orientacja optyczna anhydrytu (Muszyński 2008)

Angelit
Angelit
Poch.: Lima, Peru
Kolekcja i fotografia: Grzegorz Słowik

Anhydryt ma nierówny przełam oraz trójkierunkową łupliwość. Twardość 3-3.5 w skali Mohsa, gęstość 2,98-3,00 g/cm3 – waży niemal dokładnie 3x tyle, co taka sama objętość wody w temperaturze pokojowej. Charakteryzuje się szklistym bądź perłowym połyskiem oraz białą rysą. Jest przeźroczysty do przeświecającego. Kruchy.
Izostrukturalny z ferruccytem.

Anhydryt niebieski - Lubin
Anhydryt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska
Kolekcja i fotografia: Piotr Zając

An. najczęściej krystalizuje w wyniku dehydratyzacji gipsów lub jako produkt odparowania z wody morskiej (ewaporacji). Wytrącanie się anhydrytu z roztworu jest ściśle powiązane z temperaturą i zawartością chlorku sodu w roztworze. Wraz nasyceniem roztworu NaCl i spadkiem temperatury rośnie prawdopodobieństwo krystalizacji anhydrytu (Rys. 2).
Anhydryt może również przechodzić w gips w wyniku przemian diagenetycznych polegających na uwadnianiu. Towarzyszy temu wzrost objętości skały (do 60%), co z kolei przekłada się na zwiększenie ciśnienia oraz uplastyczniania się warstw anhydrytu. Takie plastycznie zafałdowane żyły i warstwy anhydrytu zwane są trzewiowcem (eng. Bowel stone) ze względu na wygląd przypominający trzewia.

Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (PIG)
Trzewiowiec
Poch.: Bochnia, Małopolskie, Polska
Zbiory Muzeum Geologicznego PIG-PIB – Warszawa

Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (4)
Trzewiowiec
Poch.: Bochnia, Małopolskie, Polska
Kolekcja i fotografia: Piotr Zając

Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (UJ)(1)
Trzewiowiec
Poch.: Bochnia, Małopolskie, Polska
Zbiory Muzeum Geologicznego Instytutu Nauk Geologicznych UJ – Kraków 

An. również jest znany jako minerał hydrotermalny niskich temperatur oraz produkt ekshalacji wulkanicznych, głównie solfatar.
Współwystępuje z gipsem, minerałami skał solnych, illitem, kwarcem, kalcytem.

Rys - Gips lub anhydryt
Rys.2. Powstawanie anhydrytu lub gipsu w zależności od zawartości NaCl
i temperatury roztworu
(Książkiewicz 1968)

Anhydrytem nazywana jest również monomineralna skała zbudowana z minerału anhydrytu (podrzędnie: gips, kalcyt, halit). Jest nietrwała w warunkach powierzchniowych. Najpospolitszą petrograficzną odmianą tej skały jest tzw. anhydryt lity o często makroskopowo widocznym warstwowaniu. Znany również, szczególnie z utworów miocenu Podkarpacia jest anhydryt konkrecyjny zwany nodularnym, występujący w formie kulistych bądź sferolitycznych form. Jego geneza związana jest z wtórną migracją solanek w słabo zdiagenezowanych osadach (Pawlikowski 2008).

Anhydryt in situ - Bochnia (2)
Anhydryt in situ - Bochnia (1)
Anhydryt nodularny in situ. Kopalnia Bochnia

An. ma głównie zastosowanie w budownictwie (posadzki, tynki, płyty okładzinowe) oraz w przemyśle chemicznym (produkcja kwasu siarkowego i (NH₄)₂SO₄ ), papierniczym (wypełniacz), wiertnictwie (dodatek do płuczki) a także jako środek suszący. Czasami bywa stosowany jako kamień ozdobny, najczęściej szlifowany w formie kaboszonu.

Anhydryt gruzłowy - Wola Różaniecka (PIG)
Anhydryt gruzłowy
Poch.: Wola Różaniecka, Polska
Zbiory Muzeum Geologicznego PIG-PIB – Warszawa

Występuje pospolicie w wielu rejonach Ziemi. Jedne z najbardziej znanych miejsc jego występowania to Naica (Meksyk), Salzburg, Innsbruck (Austria), Hannower, Stassfurt (Niemcy), Bancroft, Ontario (Kanada), Vaud (Szwajcaria), Luizjana, Nowy Meksyk, Dakota Południowa, Teksas (USA).
W Polsce znany przede wszystkim z mioceńskich utworów przedpola Karpat (Bochnia, Wieliczka, Barycz), a także LGOM (Lubin, Rudna, Sieroszowice, Polkowice), na Pogórzu Kaczawskim (Niwnice) i w obrębie cechsztyńskich wysadów solnych na Kujawach (Inowrocław, Kłodawa, Wapno).

Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (PAN)(1)Trzewiowiec
Poch.: Bochnia, Polska
Zbiory Muzeum Geologicznego PAN – Kraków

Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (1) Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (2) Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (3)
Anhydryt - Wieliczka Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (PAN)(2) Anhydryt trzewiowiec - Bochnia (UJ)(2)
Anhydryt - Kłodawa (LLA) Anhydryt trzewiowiec - Wieliczka (AGH) Dolomit z przerostami anhydrytu - Korczmin (1)(PIG)

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR
Literatura:

  • Książkiewicz M., 1968: Geologia dynamiczna. Wyd. Geologiczne, Warszawa.
  • Praca zbiorowa; red. Manecki A., Muszyński M., 2008: Przewodnik do petrografii. Uczelniane wydawnictwa naukowo-dydaktyczne AGH, Kraków.
  • Żaba J., 2010: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Videograf II, Chorzów.
  • Szełęg E., 2010: Atlas minerałów i skał. Część 1 – minerały. Pascal, Bielsko-Biała.
  • Kouřimský J., 1995: Minerały i skały ilustrowana encyklopedia. Delta, Warszawa.
  • Red. Łukawski K., 1999: Skarby ziemi. Kolekcja minerałów i drogich kamieni. De Agostini Polska, Warszawa.
  • http://www.mindat.org.

GIEŁDA NCK – Biżuteria i minerały (04-05.02.2017r.)

NCK2-2017-00

Kolejna giełda w Nowohuckim Centrum Kultury za nami.
Z roku na rok nie zauważymy tutaj większych zmian (być może nawet fotografuję te same okazy). Jak zawsze dominuje biżuteria oraz stoły ze wszystkim co się da sprzedać – miód, przyprawy, wróżenie kartami tarota, rękodzieło itd. Niewiele jest stoisk z minerałami a jeżeli już to przede wszystkim znajdziemy mieszankę okazów z całego świata. Brakuje chociażby stołów z polskimi minerałami (o skamieniałościach nie wspominając) czy sprzedawców mających okazy wyłącznie z kilku wybranych lokalizacji (bardzo brakowało stoiska z marokańskimi okazami – najlepsze stoisko z ostatnich giełd). Jeżeli jednak nam mocno zależy oraz ciąży nam pełen portfel (czyt. nie możemy się doczekać lepszej giełdy) to dla chcącego nic trudnego i da się wypatrzeć fajne okazy do kolekcji. Dlatego też w jakiś sposób cenię sobie te giełdy – wydam 7 zł za wstęp i trochę nacieszę oczy 🙂

Poniżej jak zwykle fotografie co ciekawszych okazów które udało mi się wychwycić.NCK2-2017-01
NCK2-2017-02
NCK2-2017-03

NCK2-2017-04
Dolomit z kalcytem i chalkopirytem
Poch.: Black Rock, Lawrence, Arkansas, USA

NCK2-2017-05
NCK2-2017-06
Kryształy kalcytu na galenie
Poch.: Sweetwater, Viburnum, Missouri, USA

NCK2-2017-07
Wavellit
Poch.: Arkansas, USA

NCK2-2017-08
Celestyn – tzw. „kwiat chryzantemy”
Poch.: Yonghe, Liuyang, Hunan, Chiny
Kiedyś sobie taki sprawię…tylko ciut większy 🙂

NCK2-2017-09
Galena
Poch.: Septemvri, Madan, Rodopy, Obwód Smolan, Bułgaria

NCK2-2017-10
Rubin
Poch.: Brazylia (Goiás ?)

NCK2-2017-11
Kwarc
Poch.: Madagaskar

NCK2-2017-12
Po środku: Cavansyt
Poch.: Wagholi, Pune, Maharashtra, Indie

NCK2-2017-13
NCK2-2017-14
NCK2-2017-15
Piryt
Poch.: Huanzala, Dos de Mayo, Huánuco, Peru
Bardzo urokliwe okazy. W kolekcji mam już jeden z tej lokalizacji,
ale nie mogę się nim nacieszyć i trzeba będzie zainwestować w coś większego.

NCK2-2017-16
NCK2-2017-17
Klinochlor (Serafinit)
Poch.: Korzunovskoe, Zheleznogorsk, Irkuck, Prebaikal, Rosja

NCK2-2017-18
Lepidolit
Poch.:  Karibib, Erongo, Namibia

NCK2-2017-19
Galena
Poch.: Madagaskar (?)

NCK2-2017-20
Kyanit (dysten)
Poch.: Barra de Salinas, Coronel Murta,
Minas Gerais, Brazylia

NCK2-2017-21
NCK2-2017-22
Lubińskie minerały – Gipsy, chalkantyty i markasyt

NCK2-2017-23
Amonity

NCK2-2017-24
NCK2-2017-25
Trylobity Ellipsocephalus hoffi
Poch.: Jince, Przybram, Czechy
Wiek: Kambr środkowy

NCK2-2017-26
Jeszcze jeden „cmentarzyk” trylobitów

NCK2-2017-27
Opale szlachetne 
Poch.: Wello, Amhara, Etiopia

NCK2-2017-28
Opale szlachetne

NCK2-2017-29
Larimary z Dominikany

NCK2-2017-30
Agat ognisty 

Na giełdzie nie zabrakło także „minerałów syntetycznych”
(szkoda że informacji o tym również):

NCK2-2017-31
Ałunit (minerał hodowlany)

NCK2-2017-32
NCK2-2017-33
Fosforan amonowy (minerał hodowlany), zwany tutaj epsomitem.
Bardzo ładnie wykształcone kryształy na które skusi się zapewne
wielu początkujących kolekcjonerów.

NCK2-2017-34
…czasami warto poprzebierać w bębniakach

NCK2-2017-35
NCK2-2017-36

NCK2-2017-37
Na koniec galena którą sobie sprezentowałem 🙂

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR