GIEŁDA MINERAŁÓW I BIŻUTERII UE (17-18.03.2018r.) – WYSTAWA

UE2018-1-WSTW-01
Źródło: http://www.facebook.com/events/2503684706523490

MIĘDZYNARODOWA GIEŁDA BIŻUTERII I MINERAŁÓW – Uniwersytet Ekonomiczny Kraków

Jednym z elementów ostatniej giełdy na krakowskim UEku były jak zwykle wystawy.
Oczywiście prezentowane okazy były wysokiej jakości więc było czym nacieszyć oczy i przy okazji nabrać ochoty na większe zakupy. Niestety z pełną relacją z giełdy nie wyrobiłem się na czas (plan był taki by wrzucić całość w zeszłą niedzielę) więc na otarcie łez zamieszczam na razie fotografie z wystaw.
Myślę, że będzie to stanowić całkiem niezły przedsmak przed kolejnym wpisem, tym bardziej, że dzięki pomocy Wojtka Siernego udało się sfotografować chyba wszystkie (lub przynajmniej znaczną większość) prezentowanych wystawowych okazów.
W każdym razie zapraszam do oglądania zdjęć i mam nadzieję że szybko pojawi się kolejny wpis o okazach które można było nabyć na giełdzie 🙂

UE2018-1-WSTW-02

UE2018-1-WSTW-03 UE2018-1-WSTW-04

UE2018-1-WSTW-05
UE2018-1-WSTW-06 WJT
UE2018-1-WSTW-07 WJT
UE2018-1-WSTW-08 WJT

UE2018-1-WSTW-09 UE2018-1-WSTW-10

UE2018-1-WSTW-11

UE2018-1-WSTW-12 UE2018-1-WSTW-13

UE2018-1-WSTW-14

UE2018-1-WSTW-15 UE2018-1-WSTW-16

UE2018-1-WSTW-17 WJT
UE2018-1-WSTW-18 WJT
UE2018-1-WSTW-19

UE2018-1-WSTW-20 UE2018-1-WSTW-21 WJT

UE2018-1-WSTW-22
UE2018-1-WSTW-23 WJT
UE2018-1-WSTW-24
UE2018-1-WSTW-25
UE2018-1-WSTW-26
UE2018-1-WSTW-27
UE2018-1-WSTW-28
UE2018-1-WSTW-29

UE2018-1-WSTW-30 UE2018-1-WSTW-31

UE2018-1-WSTW-32 WJT

UE2018-1-WSTW-33 WJT UE2018-1-WSTW-34

UE2018-1-WSTW-35 WJT

UE2018-1-WSTW-36 UE2018-1-WSTW-37
UE2018-1-WSTW-38 UE2018-1-WSTW-39

UE2018-1-WSTW-40
UE2018-1-WSTW-41 WJT
UE2018-1-WSTW-42
UE2018-1-WSTW-43
UE2018-1-WSTW-44
UE2018-1-WSTW-45
UE2018-1-WSTW-46
UE2018-1-WSTW-47
UE2018-1-WSTW-48
UE2018-1-WSTW-49
UE2018-1-WSTW-50

UE2018-1-WSTW-52 UE2018-1-WSTW-51 WJT

UE2018-1-WSTW-53
UE2018-1-WSTW-54
UE2018-1-WSTW-55 WJT
UE2018-1-WSTW-56
UE2018-1-WSTW-57
UE2018-1-WSTW-58 WJT
UE2018-1-WSTW-59
UE2018-1-WSTW-60
UE2018-1-WSTW-61
UE2018-1-WSTW-62
UE2018-1-WSTW-63
UE2018-1-WSTW-64 WJT
UE2018-1-WSTW-65
UE2018-1-WSTW-66
UE2018-1-WSTW-67

Gablota przy stoisku promującym Sudecki Festiwal Minerałów 2018

UE2018-1-WSTW-68
UE2018-1-WSTW-69

UE2018-1-WSTW-70 UE2018-1-WSTW-71
UE2018-1-WSTW-72 UE2018-1-WSTW-73

UE2018-1-WSTW-74
UE2018-1-WSTW-75 WJT
UE2018-1-WSTW-76

UE2018-1-WSTW-77 UE2018-1-WSTW-78

Wpis: Piotr Zając
Fotografie: Wojciech Sierny i Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

Reklamy

WYPRAWY TERENOWE W ROKU 2017 – cz. 2

Zapraszam na kolejną część wpisu o naszych wyprawach terenowych w roku ubiegłym – drugą z trzech 🙂

CHĘCINY – GÓRA ZAMKOWA 
Świętokrzyskie, Polska

Wśród minerałów występujących w regionie kielecko-chęcińskim najbardziej rozpowszechniony jest kalcyt. Ten pospolity węglan, często obecny w formie żył w wapieniach, ze względu na ciekawe ubarwienie odznacza się tutaj licznymi walorami dekoracyjnymi oraz bywa pożądany przez kolekcjonerów. Okazy spotykane w okolicach Chęcin, posiadające charakterystyczne różowe bądź wiśniowo-czerwone zabarwienie określane są mianem różanki. Barwa ta jest wynikiem obecności domieszek związków żelaza, reprezentowanych głównie przez hematyt. Do najciekawszych jednak okazów zaliczane są te, w których obok dominujących czerwonych barw występują również zielone bądź niebieskie, powodowane przez minerały miedzi.

71-Teren 2017 - Chęciny Zamek
Zamek Królewski w Chęcinach

W przeszłości rejon Chęcin stanowił ważny ośrodek kamieniarski, skąd pozyskiwane były ozdobne wapienie (w tym również różanki) zwane tutaj marmurami. Skały te stanowiły ważny surowiec wykorzystywany do celów architektonicznych.
Najatrakcyjniejsze okazy znane są z pobliskich odkrywek m.in. w Zelejowej, Miedziance, Rzepce i Stokówce. Nic więc dziwnego, że przemierzając Zamek w Chęcinach bez większych trudności można zauważyć wapienie z różnobarwnymi żyłami kalcytu, stanowiące elementy murów. Niektóre „kostki” aż proszą się na półkę 🙂

72-Teren 2017 - Chęciny Zamek
73-Teren 2017 - Chęciny Zamek
Tablice przed wejściem na Górę Zamkową

74-Teren 2017 - Chęciny Zamek
Zakuty w dyby miałem czas by lepiej przyglądnąć się zamkowym murom 🙂

Przykłady różanki na chęcińskim zamku:

75-Teren 2017 - Chęciny Zamek
76-Teren 2017 - Chęciny Zamek
77-Teren 2017 - Chęciny Zamek
78-Teren 2017 - Chęciny Zamek
79-Teren 2017 - Chęciny Zamek
80-Teren 2017 - Chęciny Zamek
Azuryt na kalcycie

81-Teren 2017 - Chęciny Zamek
Wieże Zamku Królewskiego

82-Teren 2017 - Chęciny Zamek
Tablica opisująca „chęcińskie marmury”

CHĘCINY – KAMIENIOŁOM KORZECKO 
Świętokrzyskie, Polska

Nieczynny kamieniołom dolomitu i kalcytu żyłowego utworzony u podnóża Góry Rzepka (356 m n.p.m.), około 1 km na południowy zachód od Chęcin. Równocześnie jest to miejsce będące rezerwatem skalnym oraz od kilku lat stanowiące Europejskie Centrum Edukacji Geologicznej czyli ośrodek naukowo-badawczy wraz z centrum konferencyjnym Uniwersytetu Warszawskiego. Wewnątrz kamieniołomu ulokowano  pięć pawilonów ECEG, składających się na audytorium, sale dydaktyczne, hotele i laboratoria.

84-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
Widok na budynki Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej

83-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom

W kamieniołomie odsłaniają się jasnoszare dolomity dewońskie, ku górze profilu przechodzące w wapienie.
Na ścianach wyrobiska widoczne są liczne spękania i uskoki tektoniczne, z którymi wiąże się mineralizacja kalcytowo-barytowogalenowa. Genetycznie okruszcowanie związane jest z roztworami hydrotermalnymi krążącymi w permie i triasie, szczelinami spękań (Słomka, Joniec 2012).
W północno-zachodniej części pierwszego poziomu eksploatacyjnego widoczna jest żyła kalcytu o białym z różowym odcieniem zabarwieniu. Żyła ta ulega ciągłemu wietrzeniu i rozpadaniu na okruchy krystalicznego kalcytu, gromadzące się w spągu (Pabian 2015 po Fijałkowska & Fijałkowski, 1973; Sowa, 2004).
Na obszarze rezerwatu „Rzepka” znajdują się również liczne mniejsze wyrobiska związane z eksploatacją różanki oraz rud ołowiu (galeny).

85-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
Ściana kamieniołomu Korzecko

86-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
Niektóre ze znalezionych szczotek kalcytowych

88-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
89-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
90-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
91-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
92-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
87-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
Druza kalcytowa

93-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
Skała znajdująca się przed budynkiem ECEG

94-Teren 2017 - Chęciny kamieniołom
Szczotka kalcytowa

JAWORZNIA
Świętokrzyskie, Polska

Nieczynne kamieniołomy wapieni dewońskich zlokalizowane niecały kilometr na zachód od trasy S7 w miejscowości Jaworznia. Wyjątkowo malownicze miejsce ze względu na znaczne rozmiary odkrywki oraz ciekawy kontrast barw – obecnej na wapieniach intensywnie rdzawej terra rosy w stosunku do bogato tu porastającej zieleni. Geologicznie warte uwagi przede wszystkim jako jedyne w Górach Świętokrzyskich miejsce, gdzie na dużej powierzchni (szeroka północna ściana kamieniołomu o dł. 700 m i wys. do 50 m) występuje niezgodność kątowa, erozyjna i przekraczająca na kontakcie skał waryscyjskiego kompleksu strukturalnego (białe wapienie środkowego dewonu – 392-385 mln lat temu) ze skałami alpejskiego kompleksu strukturalnego (wiśniowobrunatne piaskowce triasu – dolny piaskowiec pstry, 251 – 249 mln lat temu)(Łodziński 2012).
Jaworznia to również różnorodność form krasowych i liczne jaskinie takie jak Duża Dziura, Gazownia, Schronisko Krótkie oraz Chelosiowa Jama, Jaskinia Jaworznicka i Jaskinia Pajęcza, będące największymi jaskiniami w Górach Świętokrzyskich.
Kompleks jaskiń stanowi rezerwat przyrody nieożywionej Chelosiowa Jama.

95-Teren 2017 - Jaworznia

W obrębie naszych zainteresowań nie były jednak jaskinie a okazy kalcytu które można tutaj znaleźć. Bez większego trudu natrafiamy na wapienie z żyłami kalcytu (niektóre o ładnych różowych barwach) bądź masywne, miodowe kalcyty, podobne do tych znanych z rejonu Kadzielni.

96-Teren 2017 - Jaworznia
97-Teren 2017 - Jaworznia
98-Teren 2017 - Jaworznia
99-Teren 2017 - Jaworznia
100-Teren 2017 - Jaworznia
101-Teren 2017 - Jaworznia
102-Teren 2017 - Jaworznia
103-Teren 2017 - Jaworznia
104-Teren 2017 - Jaworznia
Okaz z niespodzianką – wnętrze pomiędzy
kryształami kalcytu zamieszkiwało kilka os 🙂

105-Teren 2017 - Jaworznia
Znaleziony stalaktyt

106-Teren 2017 - Jaworznia 107-Teren 2017 - Jaworznia

Powyższy okaz po przecięciu i wypolerowaniu

109-Teren 2017 - Jaworznia 110-Teren 2017 - Jaworznia

Niektóre z pozostałych okazów
(po przecięciu, przygotowane na poler. Fotografie robione „na mokro”)

PODWIŚNIÓWKA
Świętokrzyskie, Polska

W odległości około 9 km na północ od Kielc, w miejscowości Wiśniówka eksploatowana jest jedna z najstarszych skał Gór Świętokrzyskich, czyli kambryjski piaskowiec kwarcytowy.
Jest to skała godna uwagi nie tylko z powodu swojego wieku, ale również ze względu na szereg minerałów występujących w jej obrębie*. Należy tutaj wymienić m.in. kwarc, limonit, goethyt, „turgit”, markasyt oraz (co stanowi największą atrakcję kolekcjonerską) rzadkie minerały fosforanowe reprezentowane przez waryscyt, metawaryscyt i wavellit. Można na nie natrafić w spękaniach i pustkach skalnych, związanych ze strefami uskoków.

111-Teren 2017 - Podwiśniówka
112-Teren 2017 - Podwiśniówka
Panorama Podwiśniówki w czerwcu 2017 r.

Waryscyt występuje w postaci kulistych skupień, przeważnie o różnych odcieniach barwy zielonej (najczęściej seledynowa), czasem również miodowej bądź szarej. Swój kolor zawdzięcza domieszkom chromu i żelaza. Zwykle są to niewielkie skupienia, wielkością do 1 cm.
Wavellit natomiast występuje w postaci igiełkowych kryształów ułożonych w charakterystyczne promieniste kręgi o rozmiarach nawet do kilku centymetrów.
Okazy znajdywane w Wiśniówce mają najczęściej beżową, żółtawą lub białą barwę.

113-Teren 2017 - Podwiśniówka
Tablica przed zakładem

114-Teren 2017 - Podwiśniówka

Podwiśniówkę (jedna z dwóch czynnych odkrywek) odwiedzaliśmy już wielokrotnie wcześniej i zawsze udawało się wrócić z okazami do kolekcji. Tym razem jednak wejście służyło przede wszystkim celom rozpoznawczym; jeszcze do niedawna w Podwiśniówce nie prowadzono eksploatacji a nieczynne wyrobisko było łatwo dostępne. Krajobraz uległ jednak znacznej zmianie wobec tego co pamiętam z ostatniej wizyty. Spędzając tutaj kilka minut bez większego problemu natrafiłem na raczej słabe, ale dobrze rokujące na przyszłość okazy waryscytu i wavellitu.

115-Teren 2017 - Podwiśniówka
Drobne koliste agregaty waryscytu

116-Teren 2017 - Podwiśniówka
Wavellit (?) na powierzchni kwarcytu

117-Teren 2017 - Podwiśniówka
118-Teren 2017 - Podwiśniówka
Wavellit (?) na powierzchni kwarcytu

119-Teren 2017 - Podwiśniówka

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR* Wart wspomnienia jest fakt, że piaskowiec kwarcytowy ze względu na odpowiednie właściwości (m.in. duża twardość i wytrzymałość oraz niska nasiąkliwość i odporność na przebarwienia) stanowi materiał chętnie wykorzystywany w budownictwie, infrastrukturze i przemyśle.
Mineralizacja będzie szerzej opisana przy okazji kolejnego wpisu dot. wypraw terenowych (2017 – cz.3) oraz artykułu o piaskowcach kwarcytowych który jest w trakcie opracowywania.

Literatura:

    • Łodziński M., 2012: Chelosiowa Jama. W: Katalog obiektów geoturystycznych w obrębie pomników i rezerwatów przyrody nieożywionej (Słomka T., red), Wyd. AGH, Kraków, 563-566.
    • Słomka T., Joniec A., 2012: Góra Rzepka. W: Katalog obiektów geoturystycznych w obrębie pomników i rezerwatów przyrody nieożywionej (Słomka T., red), Wyd. AGH, Kraków, 575-577.
    • Pabian G., 2015. Kierunki zagospodarowania terenów pogórniczych na przykładzie wybranych geostanowisk Wzgórz Chęcińskich – stan aktualny i perspektywy rozwoju. Przegląd Geologiczny, Tom 63, nr 8, 470-474.

NOWE OKAZY 2017 cz. 2

Rok 2017 żegnam wpisem o nowościach w mojej kolekcji.
Znów sporo tego przybyło od ostatniego półrocza…niedługo będzie trzeba kolejnego mieszkania szukać 🙂

01-Kalcyt - Jaworznia
Kalcyt
Poch.: Jaworznia, Świętokrzyskie, Polska
Okaz pozyskany osobiście w czerwcu 2017 r. 

02-Dolomit i kalcyt - Dubie (1)

02-Dolomit i kalcyt - Dubie (2) 02-Dolomit i kalcyt - Dubie (3)

Kalcyt i dolomit
Poch.: Dubie, Małopolskie, Polska
Okaz pozyskany osobiście we wrześniu 2017 r. 

03-Haueryt - Jeziórko (1) 03-Haueryt - Jeziórko (2)

Haueryt w marglu pectenowym
Poch.: Jeziórko, Podkarpackie, Polska
Dłuższy czas polowałem na kryształy hauerytu, szczególnie takie które byłyby prawidłowo wykształcone i osadzone w matrixie. Z reguły osiągają wysokie ceny,
a w tym wypadku udało się zdobyć przyzwoity okaz za rozsądne pieniądze

 

06-Kwarc, goethyt i heliotrop - Simota (1) 06-Kwarc, goethyt i heliotrop - Simota (2)

Kwarc, goethyt i heliotrop
Poch.: Simota, Regulice, Małopolskie, Polska
Nie planowałem kupować kolejnych okazów z Simoty ale ten mnie zainteresował.
Druga część okazu prezentowana jest obecnie w muzeum
geologicznym WGGIOŚ AGH

07-Kwarc - KWK Szczygłowice (1)

07-Kwarc - KWK Szczygłowice (2) 07-Kwarc - KWK Szczygłowice (3)

Kwarc
Poch.: KWK Szczygłowice, Knurów, Dolnośląskie, Polska
Kryształ kwarcu, tzw. diament marmaroski wielkości 1 cm. Osadzony na kalcycie 

08-Kalcyt - Wojcieszów
Kalcyt
Poch.: Góra Połom, Wojcieszów, Dolnośląskie, Polska
Okaz z dawnych zbiorów. Poch. Kryształowa Jaskinia

14-Gips - Chodzież (1) 14-Gips - Chodzież (2)

Gips
Poch.: Dobrzyń nad Wisłą, Kujawsko-Pomorskie, Polska
Okaz kupiony jako gips z Chodzieży lub Dobrzynia. Za lokalizację uznałem Dobrzyń na podstawie podobnych okazów z tej lokalizacji i pomocy innych kolekcjonerów

05-Gips - Posądza (1) 05-Gips - Posądza (2)

Gips – jaskółczy ogon
Poch.: Posądza, Małopolskie, Polska
Okaz wydobyty w br. Jedna z ładniejszych jaskółek jakie widziałem z łomu w Posądzy

04-Dravit - Wołowa Góra, Kowary
Dravit
Poch.: Wołowa Góra, Kowary, Dolnośląskie, Polska

09-Cynkit - Bytom (1)
Cynkit
Poch.: Bytom, Śląskie, Polska
Okaz z trafienia w 2017 r.

10-Kalcyt - Józefka
Kalcyt
Poch.: Józefka, Świętokrzyskie, Polska

11-Baryt i galena - Boguszów
Baryt i galena
Poch.: Boguszów-Gorce, Dolnośląskie, Polska

12-Kalcyt i dolomit - Dubie (1) 12-Kalcyt i dolomit - Dubie (2)

Kalcyt i dolomit
Poch.: Dubie, Małopolskie, Polska
Okaz pozyskany osobiście we wrześniu 2017 r. 

13-Chalkozyn - Kletno
Chalkozyn
Poch.: Kletno, Dolnośląskie, Polska

15-Halit zabarwiony atacamiem - Kop. Rudna, Lubin (1) 15-Halit zabarwiony atacamiem - Kop. Rudna, Lubin (2)

Halit
Poch.: ZG Polkowice-Sieroszowice, Dolnośląskie, Polska
Kryształ szkieletowy halitu. Zielona barwa pochodzi od inkluzji tolbachitu oraz kowelinu, bituminów i siarki. Więcej o tym trafieniu można poczytać na stronie SpiriferMinerals

16-Waryscyt - Wiśniówka (1) 16-Waryscyt - Wiśniówka (2)

Waryscyt
Poch.: Wiśniówka, Świętokrzyskie, Polska
Okaz pozyskany w latach 90tych

17-Wavellit - Wiśniówka
Wavellit
Poch.: Wiśniówka, Świętokrzyskie, Polska
Okaz pozyskany w latach 90tych

18-Chalkozyn i kalcyt - Lubin
Chalkozyn i kalcyt (?)
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

19-Piryt - Knurów (1) 19-Piryt - Knurów (2)

Piryt
Poch.: Knurów, Śląskie, Polska

20-Pickeringit - Hofnung, Wieściszowice
Pickeringit
Poch.: Kop. Hoffnung, Wieściszowice, Rudawy Janowieckie, Dolnośląskie, Polska

21-Fibroferryt - Hofnung, Wieściszowice
Fibroferryt
Poch.: Kop. Hoffnung, Wieściszowice, Rudawy Janowieckie, Dolnośląskie, Polska

22-Kwarc różowy - Piława górna
Kwarc różowy
Poch.: Piława górna, Dolnośląskie, Polska

23-Gips - Podgrodzie
Gips
Poch.: Podgrodzie, Podkarpackie, Polska

24-Kwarc - Mysłakowice
Kwarc
Poch.: Mysłakowice, Dolnośląskie, Polska

25-Fluoryt - Stanisławów
Fluoryt
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska

26-Celestyn - Machów
Celestyn
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie, Polska
Prezent od p. M. Zdyrskiego na I giełdzie w Tarnobrzegu

27-Rubin - Mysore, Karnataka, Indie (1) 27-Rubin - Mysore, Karnataka, Indie (2)

Rubin
Poch.: Mysore, Karnataka, Indie
Mikołajkowy prezent od Żony 🙂

28-Rozenit - Baia Sprie
Rozenit
Poch.: Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia

29-Andaluzyt - Dolní Bory, Czechy
Andaluzyt
Poch.: Dolní Bory, Žďár nad Sázavou, Wysoczyna, Morawy, Czechy

30-Szafir - Madagaskar (1) 30-Szafir - Madagaskar (2)

Szafir
Poch.: Zazafotsy, Ihosy, Fianarantsoa, Madagaskar

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

WYPRAWY TERENOWE W ROKU 2017 – cz. 1

Przed zakończeniem 2017 roku wrzucam pierwszą część sprawozdania terenowego
z moich tegorocznych wypraw. Taki format wpisu planuję utrzymać przez kolejne lata (założyłem nawet osobny dział), tym bardziej że w terenie wykonuję sporo zdjęć, które poza fb pozostają niepublikowane.
W każdym razie mam nadzieję, że takie sprawozdania się spodobają…już przygotowane są dwa kolejne 🙂

PAŁECZNICA
Małopolskie, Polska

Wychodnie mioceńskich gipsów – facja gipsów palisadowych (baden).
W okolicach miejscowości Pałecznica, późną jesienią bądź wczesną wiosną warto wybrać się na spacer po okolicznych polach. Szczególnie po orce pojawiają się na powierzchni spore ilości kryształów, zazwyczaj znacznych rozmiarów, dochodzących nawet do pół metra długości.
W większości są to gipsy o ciemnoszarej barwie (przechodzące w lekko niebieską),
o kryształach kształtem zbliżonym do prostopadłościanów. Często zawierają liczne pustki i ślady rozpuszczania.
Raczej niezbyt piękne ale warto posiadać w kolekcji.

01-Teren 2017 - Pałecznica
W poszukiwaniu gipsów 

02-Teren 2017 - Pałecznica
Pola na północ od Pałecznicy

03-Teren 2017 - Pałecznica
Gipsy palisadowe

04-Teren 2017 - Pałecznica

05-Teren 2017 - Pałecznica 06-Teren 2017 - Pałecznica

CEGIELNIA ANNA
Częstochowa, Śląskie, Polska

O częstochowskich cegielniach rozpisywałem się już przy okazji czerwcowego artykułu.
Z początkiem roku odwiedziliśmy dwie cegielnie: Annę i Wienerberger.
Okazy trafiły się zacne a sam wypad sprawił nam wiele przyjemności, dlatego też dodatkowo uzupełniam wpis o kilka nieprezentowanych wcześniej fotografii.

07-Teren 2017 - Gnaszyn-Anna
Tablica na wjeździe do cegielni Anna

08-Teren 2017 - Gnaszyn-Anna
09-Teren 2017 - Gnaszyn-Anna
Wyrobisko Anny

10-Teren 2017 - Gnaszyn-Anna
Sferosyderyt ilasty z kryształami sfalerytu

11-Teren 2017 - Gnaszyn-Anna
Sferosyderyt ilasty – wnętrze wypełnione siarczkami

12-Teren 2017 - Gnaszyn-Anna 13-Teren 2017 - Gnaszyn-Anna

Amonit we wnętrzu syderytu ilastego. Mineralizacja aragonitem
(jeszcze raz – lubię ten okaz 🙂 )

CEGIELNIA GNASZYN – WIENERBERGER
Częstochowa, Śląskie, Polska

Druga z odwiedzonych przez nas odkrywek. Największa i najbardziej znana.
Bez większego trudu można tutaj natrafić na septarie bądź syderyty z kryształami sfalerytu.

14-Teren 2017 - Gnaszyn-Wienerberger
Wyrobisko cegielni Wienerberger

15-Teren 2017 - Gnaszyn-Wienerberger
Księżycowy krajobraz

16-Teren 2017 - Gnaszyn-Wienerberger
Wybierając sferosyderyty

17-Teren 2017 - Gnaszyn-Wienerberger
 Pholadomya sp z kryształami sfalerytu na powierzchni skorupy

18-Teren 2017 - Gnaszyn-Wienerberger
Spirytyzowane wnętrze sferosyderytu

19-Teren 2017 - Gnaszyn-Wienerberger
Nawieziony częstochowski gruz

NIELEPICE (MŁYNKA)
Małopolskie, Polska

Kamieniołom górnojurajskich wapieni.
Odkrywka którą w tym roku odwiedzałem kilkukrotnie, po pierwsze za sprawą bogatej fauny amonitowej, po drugie z powodu pseudomorfozy po goethycie z tej lokalizacji, którą od lat posiadam w kolekcji.
Przyjemne miejsce dla amatorów skamieniałości, które łatwo się tutaj pozyskuje.

20-Teren 2017 - Młynka
Kamieniołom Nielepice k. Krzeszowic

21-Teren 2017 - Młynka
Widok na ściany odkrywki

22-Teren 2017 - Młynka

23-Teren 2017 - Młynka 25-Teren 2017 - Młynka

24-Teren 2017 - Młynka
Jedne z ładniejszych okazów tego wyjazdu

26-Teren 2017 - Młynka
27-Teren 2017 - MłynkaAmonity górnej jury – słabiej zachowane

28-Teren 2017 - Młynka
29-Teren 2017 - Młynka
Do identyfikacji (chętnie wysłucham sugestii)

30-Teren 2017 - Młynka
Kryształy kalcytu w wapieniu

31-Teren 2017 - Młynka

Niestety na sam koniec wycieczki miałem drobny wypadek który skończył się złamaniem kciuka, utratą paznokcia (co pewnie jest widoczne na późniejszych fotografiach) i wizytą na SORze.
Na szczęście dobre okazy zrekompensowały ból po kontakcie z młotkiem.

32-Teren 2017 - Młynka
Pseudomorfoza goethytu po markasycie z Nielepic

Powyższy okaz posiadam od dawna w kolekcji, z domniemaną lokalizacją Nielepice. Poszukiwania w kamieniołomie przyniosły jednak pozytywne rezultaty i udało się znaleźć podobne kryształy wśród wapieni rumoszu skalnego.

33-Teren 2017 - Młynka (1) 33-Teren 2017 - Młynka (2)

Okaz znaleziony w maju br.
Przygotowany do trawienia w kwasie

33-Teren 2017 - Młynka (3)
Żyła kwarcowa

W internecie można również znaleźć informację o znajdywanych kryształach galeny
w obrębie żył kwarcowych w kam. Nielepice. Temat który wymaga dalszego pogłębienia.

CISNA
Podkarpackie, Polska

W Cisnej pojawiliśmy się z żoną w ramach urlopu. Większe grzebanie nie było planowane ale czujne oko kolekcjonera zawsze coś wypatrzy. Na moje szczęście, przy drodze na Wetlinę wysypano hałdę materiału z ZG Rabe.
Zamiast spacerować po Połoninach sporo czasu spędziłem grzebiąc za kryształami kwarcu. Inny rodzaj wypoczynku ale równie przyjemny 🙂

34-Teren 2017 - Cisna hałda

35-Teren 2017 - Cisna hałda
Niczym Gollum i jego skarb

36-Teren 2017 - Cisna hałda
Niektóre ze znalezionych okazów

Poniżej krótki przegląd kwarców pozyskanych z hałdy.
W większości są to kryształy wielkości do 1 cm, o różnej jakości i zabarwieniu (często zażelazione).

37-Teren 2017 - Cisna hałda
38-Teren 2017 - Cisna hałda
39-Teren 2017 - Cisna hałda

40-Teren 2017 - Cisna hałda 41-Teren 2017 - Cisna hałda

42-Teren 2017 - Cisna hałda
44-Teren 2017 - Cisna hałda
45-Teren 2017 - Cisna hałda
Jeden z ładniejszych kryształów.
Wysoka przejrzystości i piękna barwa.

46-Teren 2017 - Cisna hałda 47-Teren 2017 - Cisna hałda

Na powierzchniach piaskowców łuski bystrego można natrafić na różnobarwne, iryzujące tlenki i wodorotlenki żelaza, potocznie zwane „turgitem

48-Teren 2017 - Cisna hałda
49-Teren 2017 - Cisna hałda
„Turgit”

Po więcej informacji odsyłam do mojego artykułu z 2013 roku:
Rabe koło Baligrodu – Gołoborza, szczawy i diamenty w gęstym lesie

CISNA – RZEKA SOLINKA
Podkarpackie, Polska

Cisna zaskoczyła po raz drugi.
Obawiałem się, że będę się nudził ale krótki spacer nad rzeką Solinką zaowocował
w jeszcze ciekawsze okazy. W Bieszczadach nie da się nudzić!

51-Teren 2017 - Cisna Solinka
Solinka w Cisnej

52-Teren 2017 - Cisna Solinka

W ciemnoszarych, drobnoziarnistych piaskowcach łatwo można natrafić na tzw. diamenty marmaroskie. Są to drobne, najwyżej kilkumilimetrowe kryształy kwarcu o wysokiej przejrzystości, często obustronnie zakończone bipiramidą.
Równocześnie są one bardzo efektowne za sprawą kontrastu z prawie czarnym  podłożem na którym krystalizowały.
Okazy analogiczne do tych które znajdywałem kilkanaście kilometrów dalej w Wetlinie.

53-Teren 2017 - Cisna Solinka 54-Teren 2017 - Cisna Solinka

Drobne kryształy kwarcu znalezione w Cisnej

55-Teren 2017 - Cisna Solinka
56-Teren 2017 - Cisna Solinka
57-Teren 2017 - Cisna Solinka
58-Teren 2017 - Cisna Solinka
59-Teren 2017 - Cisna Solinka
60-Teren 2017 - Cisna Solinka
Fałd znaleziony na spacerze po Solince

Na kwarcach się jednak nie skończyło bo wśród skał wypełniających koryto Solinki udało się natrafić na pewną ciekawostkę.
W kilku próbkach piaskowców, pustki wypełnia biały, łatwo ulegający zniszczeniu minerał. Promieniste skupienia zbudowane z drobnych igiełkowych kryształów, często przy udziale kalcytu pokrywają powierzchnię piaskowca. Obok agregatów krystalicznych w wyglądzie przypominającym puszki, trafiają się również nieco mniej urokliwe powierzchnie zbudowane z białych, podłużnych włókien.

61-Teren 2017 - Cisna Solinka
Minerał oddany do badań

62-Teren 2017 - Cisna Solinka 63-Teren 2017 - Cisna Solinka

Niektóre ze znalezionych okazów

66-Teren 2017 - Cisna Solinka 2
70-Teren 2017 - Cisna Solinka 2
Zbliżenie na kryształy

Ze względu na trudności w makroskopowej identyfikacji minerał został przekazany do badań. Po zaprezentowaniu okazów w internecie, minerał wstępnie zidentyfikowano jako Dawsonit, ale to zweryfikują dopiero badania rentgenograficzne.

64-Teren 2017 - Cisna Solinka 69-Teren 2017 - Cisna Solinka 2
67-Teren 2017 - Cisna Solinka 2 65-Teren 2017 - Cisna Solinka 2

68-Teren 2017 - Cisna Solinka 2

CDN.

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR
Literatura:

  • Becker A., 2005. Rozwój facjalny gipsów Badenu (środkowy miocen) w okolicy Racławic (Wyżyna Miechowska, południowa Polska). Annales Societatis Geologorum Poloniae, Vol. 75, No 2, 111-120
  • Woda M., Dudek K., 2013. Minerały Siarczanowe Ponidzia. Projekt inżynierski, AGH, Kraków
  • geotyda.pl
  • geologia.fora.pl
  • facebook.com/realgarblog

CZĘSTOCHOWA – Pielgrzymi na septariach czyli o skarbach Gnaszyna

Pierwsze cieplejsze dni kwietnia postanowiliśmy spędzić w terenie.
Ktoś wpadł na pomysł, że pasuje ponownie „zrobić Gnaszyn” więc skoro zebrała się ekipa i czas był odpowiedni, to ruszyliśmy w sobotni poranek w kierunku Częstochowy. Mimo że w przeciągu kilku lat odwiedzaliśmy już te tereny kilkukrotnie, to jednak zawsze pełni entuzjazmu chętnie tu wracamy za sprawą obfitości okazów łatwych do pozyskania. Wyjazdy w te rejony, jak się okazuję nie tylko w nas budzą spore emocje, ale i również wśród naszych najbliższych, którzy ze zdziwieniem dowiadują się że nie jedziemy do Sanktuarium na Jasnej Górze a jedynie „zbierać kamienie”. Nie dla wszystkich jest oczywiste że do Częstochowy można się wybrać nie tylko w celach religijnych. Emocje sięgają zenitu gdy do rodzinnych opowieści wkrada się błąd i po czasie dowiadujemy się od Babci czy Dziadka że byliśmy z kolegami w Częstochowie na pielgrzymce.
Rodzinne rozterki nie mają tu jednak znaczenia, bo Miasto Świętej Wieży warto rozpatrywać pod nieco innym kątem niż na ogół się przyjmuje, czyli przez pryzmat bogatej mineralizacji, ciekawej budowy geologicznej oraz wieloletniej tradycji wydobycia rud żelaza.

01-Zlota Gora
Widok na Bazylikę Archikatedralną z kamieniołomu Złota Góra

FORMACJA CZĘSTOCHOWSKICH IŁÓW RUDONOŚNYCH

Interesujący nas obszar położony jest na zachód od Starego Miasta, w dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza. W tutejszych cegielniach eksploatacji podlega formacja częstochowskich iłów rudonośnych, w literaturze określana również jako jura brunatna (Szczepańska, Witkowska 2007 (fide Buch 1839)). Obejmuje ona miąższy kompleks osadów ilastych, mułowcowych i piaszczystych zawierających poziomy syderytów*.

02-Wyrobiska Gnaszyn-Kawodrza
Wyrobiska w dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza (geoportal.gov.pl –
ortofotomapa z cieniowaniem i hipsometrią)

Obraz tej dzielnicy znaczą niewielkie cegielnie pozyskujące surowce ilaste na potrzeby ceramiki budowlanej. Do najbardziej znanych w środowiskach kolekcjonerskich należy wyrobisko cegielni Gnaszyn przy ul. Tatrzańskiej, należące do firmy Wienerberger Ceramika Budowlana Sp. z o.o. Nie jest to jednak jedyna odkrywka warta naszego czasu, mniejsze glinianki „Anna”, „Sowa” czy „Gliński” również obfitują w okazy którymi łatwo można wzbogacić kolekcje. Trzeba się jednak liczyć z możliwymi utrudnieniami takimi jak chociażby problem ze wstępem lub spacer przez składowisko odpadów.

03-Gnaszyn – Wienerberger
Odkrywka cegielni Gnaszyn – Wienerberger, 2017 r.

Rejon częstochowski znany jest geologom nie tylko za sprawą pozyskiwania kopalin ilastych ceramiki budowlanej. Jeszcze do niedawna kojarzony był przede wszystkim z żelazem, którego zawartość w najbogatszym syderycie ilastym sięga do 36,5% (Molenda 2005). Począwszy od XIV w. rejon częstochowski stanowił ważny ośrodek wydobycia rud żelaza a zamknięcie z początkiem lat 80tych XX w. kopalni Szczekaczka pod Wrzosową wyznaczyło kres wielowiekowej eksploatacji na tym obszarze.

04-Cegielnia Anna
Przez śmieci! Cegielnia Anna, 2017 r.

05-Cegielnia Sowa
Cegielnia Sowa, 2012 r.

Formacja częstochowskich iłów rudonośnych pomimo swojej nazwy nie jest związana wyłącznie z Częstochową. Odnosi się ona do ogółu skał środkowojurajskich – iłów rudonośnych monokliny śląsko-krakowskiej od górnego bajosu (kujaw) do wczesnego górnego batonu. Wychodnie tych skał stanowi wąski pas ciągnący się w kierunku SE-NW od okolic Zawiercia przez zachodnią Częstochowę po Wieluń, o długości około 100 km i szerokości do kilkunastu kilometrów w części północnej. Miąższość formacji waha się od kilkunastu metrów w części S, do około 200 metrów w części N (okolice Krzepic i Kłobucka)(Szczepańska, Witkowska 2007 (fide Osika 1970)).
Formacja częstochowskich iłów rudonośnych stanowi osad płytkich przybrzeżnych basenów do których w całym okresie sedymentacji dostarczany był materiał lądowy. Głównym czynnikiem mającym wpływ na charakter środowiska sedymentacji były zmiany poziomu morza które najprawdopodobniej regulowały dostawy materii lądowej. W okresach zwolnionego przyrostu osadu powstawały warunki sprzyjające późniejszemu tworzeniu się konkrecji syderytowych (Gedl i in. 2003).

06-Syderyt ilasty
Kulista konkrecja syderytu ilastego. Cegielnia Anna, 2017 r.

SYDERYTY ILASTE, SEPTARIE I MINERALIZACJA

Jednym z głównych powodów dla których okolice Gnaszyna są interesujące dla kolekcjonerów minerałów i skamieniałości są konkrecje syderytu ilastego (sferosyderyty). Skały te tworzyły się w warunkach lepszego natlenienia basenu niż iły w których występują; na etapie spadku tempa sedymentacji. W ich powstaniu miała również udział obfitość materii organicznej jako głównego producenta jonów węglanowych (Gedl i in. 2003).
Konkrecje te wykazują znaczną różnorodność form morfologicznych. Zróżnicowanie dotyczy kształtów, rozmiarów, obecności lub braku fauny oraz stopnia jej zachowania, występowania skałotoczy a także co najbardziej dla nas interesujące obecności i rodzaju struktur septariowych i mineralizacji.

07-Sferosyderyty
Sferosyderyty. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger, 2017 r.

Syderyty ilaste, których wnętrze wypełniają promieniste lub poligonalne, często wtórnie zmineralizowane szczeliny zwane są Septariami. Szczeliny te mogą być związane z procesami diagenezy lub ze zjawiskami tektonicznymi które w miękkich iłach pozostały niewidoczne, natomiast w sztywnych syderytach powodowały tworzenie się spękań (Pawlikowski, Bożęcki 2015). W wyniku przenikania roztworów w głąb spękanych konkrecji dochodziło do wieloetapowej mineralizacji, głównie kalcytem i syderytem, ale i również minerałami kruszcowymi.

08-Septaria
Septaria. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger

Septarie ze względu na swoje walory ozdobne stanowią materiał chętnie pozyskiwany przez kolekcjonerów. Ciekawy wzór powtarzających się, wtórnie zmineralizowanych szczelin bywa eksponowany po przez przecięcie konkrecji i kolejno wypolerowanie uzyskanej powierzchni.

09-Septarie 10-Septaria

Septarie (po lewej poch. z cegielni Sowa,
po prawej z cegielni Gnaszyn – Wienerberger)

Dominującą mineralizację szczelin w częstochowskich syderytach ilastych stanowią węglany. Reprezentują je syderyt, kalcyt oraz aragonit.
Kalcyt nie tylko wypełnia spękania w syderycie ale i również może tworzyć szczotki krystaliczne zbudowane z idiomorficznych kryształów. W ten sposób węglany wypełniające szczeliny nadają septariom bardzo atrakcyjny wygląd, tym bardziej ciekawy im więcej wtórnie zmineralizowanych spękań (septaria poligonalna).
Syderyty ilaste bez wtórnego wypełnienia węglanami często posiadają wnętrza powierzchniowo pokryte drobnym, białym aragonitem, który po rozbiciu konkrecji w znacznej mierze wypada na zewnątrz.

11-Aragonit w syderycie ilastym
Aragonit pokrywający puste wnętrze septarii. Cegielnia Sowa, 2011 r.

Prócz węglanów w syderytach występują również minerały siarczkowe. Najliczniej reprezentują je odmiany polimorficzne FeS2 – piryt i markasyt oraz sfaleryt. W mniejszych ilościach natrafić możemy także na galenę.
Siarczki żelaza wypełniają wnętrza spękanych syderytów licznymi bardzo drobnymi kryształami. Najbardziej urokliwe są okazy w których spirytyzacji podlega całe wnętrze syderytu lub dobrze zachowana fauna. Takie okazy mogą również odznaczać się intensywną iryzacją przez co bywają chętnie pozyskiwane przez kolekcjonerów.
W zależności od barwy i intensywności iryzacji niekiedy wspomina się również o tzw. „turgicie” czyli iryzujących mieszaninach tlenków i wodorotlenków żelaza (odrzucone przez komisję IMA).

12-Spirytyzowane wnętrze syderytu 13-Piryt na Araucarioxylonie

Po lewej: Spirytyzowane wnętrze sferosyderytu. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2017 r. Po prawej: Agregaty pirytu na powierzchni Araucarioxylonu.
Cegielnia Sowa, 2012 r.

14-Turgit 15-Turgit

Po lewej: Turgit. Cegielnia Sowa, 2012 r.
Po prawej: Jądro septarii pokryte turgitem. Cegielnia Sowa, 2012 r.

Sfaleryt najczęściej występuje w formie kilkumilimetrowych skupisk krystalicznych narastających w spękaniach syderytów. Tworzy kryształy o charakterystycznej, prawie czarnej barwie i diamentowym połysku. Często krystalizuje w formie płytkowych, niekiedy zbliźniaczonych kryształów. Idiomorficzne osobniki pojawiają się rzadko i są raczej domeną syderytów w których nie występują węglany. W septariach z mineralizacją węglanową najczęściej tworzy najmłodszą generację allomorficznych kryształów, krystalizując w szczelinach wcześniej wypełnionych przez kalcyt.
Galena analogicznie do sfalerytu wtórnie wypełnia szczeliny w syderytach, aczkolwiek spotykana jest znacznie rzadziej.

16-Sfaleryt 17-Sfaleryt

Sfaleryt na syderycie (po lewej poch. z cegielni Sowa,
po prawej z cegielni Gnaszyn – Wienerberger)

18-Galena
Galena na syderycie. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger

Obok węglanów i siarczków, kolejną grupę minerałów obecnych w septariach stanowią siarczany. Reprezentowane są one przez baryt i gips. Ten pierwszy spotykany jest przede wszystkim w septariach z mineralizacją węglanową – tabliczkowe kryształy wykazujące liczne zrosty ujawniają się w pełni dopiero po wytrawieniu węglanów. Spotkać możemy zarówno kryształy barytu narosłe na powierzchni spękania konkrecji syderytowej jak i tkwiące bezpośrednio w kalcycie, stąd też domniemanie że baryt pojawił się po etapie wcześniejszej krystalizacji węglanowej szczelin.
Gips, mimo że opisywany w literaturze nie został jak na razie przeze mnie potwierdzony.

19-Baryt 20-Baryt w kalcycie

Po lewej: Kryształy barytu uzyskane po wytrawieniu węglanów. Cegielnia Anna, 2017 r.
Po prawej: Kryształy barytu w kalcycie. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2012 r.

Wyczerpując powyższy temat warto wspomnieć jeszcze o procesie limonityzacji syderytu ilastego. Wilgoć i nadmiar tlenu w pokładach przypowierzchniowych prowadzą do zmian w obrębie skał, co przejawia się jako warstwy o charakterystycznym rdzawym zabarwieniu. W wyniku przeobrażenia syderytów tworzą się mieszaniny tlenków i wodorotlenków żelaza reprezentowanych przez limonit. Następstwem tego procesu jest również pojawienie się nagromadzeń goethytowych. W tym wypadku nie są to jednak okazy atrakcyjne kolekcjonersko.

21-Zlimonityzowany poziom
Zlimonityzowany poziom syderytu ilastego (przy powierzchni).
Wychodnia rudy, cegielnia Sowa. Fot. Marcin Krakowian

22-Zlimonityzowany syderyt ilasty
Blok zlimonityzowanego syderytu ilastego. Fot. Marcin Krakowian

SKAMIENIAŁOŚCI

Częstochowskie cegielnie bywają interesujące dla kolekcjonerów nie tylko za sprawą bogatej mineralizacji. Skamieniałości które obficie występują w obrębie osadów batonu stanowią gratkę dla licznie przybywających tu miłośników paleontologii. Zarówno wewnątrz syderytów jak i wśród iłów natrafić można na makrofaunę reprezentowaną przez bentos (małże, łódkonogi, mszywioły) i nekton (belemnity, amonity i zęby ryb). Częsty jest również detrytus roślinny a znajdowane tutaj fragmenty drewna nierzadko dochodzą do kilkudziesięciu centymetrów.

23-Znajdując rostra belemnitów
Znajdując rostra belemnitów. Cegielnia Sowa, 2012 r.

24-Cegielnia Sowa
Głowonóg słusznych rozmiarów. Cegielnia Sowa, 2012 r.

25-profil
Biostratygraficzna interpretacja badanych profili formacji częstochowskich iłów rudonośnych w okolicach Częstochowy. Pozostawione białe pasy odnoszą się do niewystarczająco udokumentowanych biostratygraficznie partii profili
(Matyja, Wierzbowski 2003)

Wśród makroskamieniałości 98 metrowego profilu iłów rudonośnych największą liczbę stanowią małże, ślimaki i amonity. Te ostatnie reprezentowane są przez liczne osobniki rodzajów i podrodzajów obecnych w utworach od najwyższego bajosu do niższej części górnego batonu. Do najliczniej występujących przedstawicieli fauny amonitowej zaliczyć można m.in. Parkinsonia sp., Procerites sp., Asphinctites sp., Cadomites sp., Oxycerites sp. itd.; oczywiście w zależności w której części profilu jesteśmy. Znajdowane okazy wykazują zróżnicowany stopień zachowania. Nie należy się spodziewać że amonity na które natrafimy będą wyłącznie dobrej jakości – często bywają spękane i/lub niekompletne, a aragonitowe muszle (o ile w ogóle zachowane) łatwo ulegają zniszczeniu ze względu na ich kruchość. Na szczególną uwagę zasługują okazy w których zachowała się aragonitowa muszla o wysokiej migotliwości (masa perłowa).

26-Amonit 27-Amonit

Amonit we wnętrzu syderytu ilastego, mineralizacja aragonitem.
Dwie połówki konkrecji. Cegielnia Anna, 2017 r.

28-Aragonitowa muszla
Część aragonitowej muszli amonita. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2012 r.

29-Nautilus
Łodzik Nautilus sp. Cegielnia Sowa, 2012 r.

30-Parkinsonia parkinsoni
Linie lobowe amonita Parkinsonia parkinsoni. Cegielnia Sowa. Fot. M. Krakowian

31- Pholadomya 32-Trigonia

Po lewej: Pholadomya sp. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2017 r.
Po prawej: Trigonia sp. z kolonią mszywiołów na powierzchni skorupy.
Cegielnia Sowa, 2012 r.

33-Obornella 34-Rustrum belemnita

Po lewej: Obornella sp. Cegielnia Sowa, 2012 r.
Po prawej: Rostrum belemnita. Cegielnia Sowa, 2012 r.

35-Drzewa w syderytach 36-Drzewa w syderytach 37-Drzewa w syderytach
38-Drzewa w syderytach 39-Drzewa w syderytach

Fragmenty drzew iglastych w syderytach (Araucarioxylon?). Cegielnia Sowa, 2012 r.

PRZYGOTOWANIE DO PRACY

Odwiedzając częstochowskie cegielnie warto mieć na uwadze odpowiednie przygotowanie terenowe. Praca w tutejszych odkrywkach nie należy do najczystszych, w szczególności gdy grunt jest mokry. W takim przypadku jest spora szansa, że będziemy bogatsi nie tylko o ładne okazy ale i również o iły które będziemy nosić na butach i ubraniu. Nieodzownym przyjacielem mogą okazać się gumowce, które ułatwią poruszanie się i zapobiegną niepotrzebnemu zabrudzeniu. Niestety zachowanie czystości może stanowić nie lada wyzwanie więc warto zaopatrzyć się w mniej „kościółkowe” ubranko, któremu bez żalu pozwolimy obkleić się iłem.

40-Walka
Praca w terenie dostarcza wielu emocji

Również odpowiedni młotek może nam znacznie uprzyjemnić pracę.
Chcąc rozbijać syderyty lepiej zaopatrzyć się w młotek z masywniejszym obuchem. Trzeba jednak pamiętać że nie każda konkrecja wymaga rozbicia – syderyty bardziej masywne, niechętnie ustępujące pod wpływem uderzeń mogą mieć spękania wtórnie wypełnione przez węglany i w surowej formie warto je zabrać na późniejsze cięcie. Czasem lekkie uderzenie młotkiem może nam pomóc w odpowiedzi na pytanie co zrobić z daną konkrecją. Konkrecje wydające głuchy dźwięk pustki nie będą miały ciekawego wzoru po przecięciu ale za to mogą zawierać ładne kryształy (np. siarczków) i dlatego też lepiej uporać się z nimi na miejscu.
Do poszukiwań w iłach najlepszą opcją będzie saperka lub/i młotek murarski dzięki czemu łatwiej będziemy mogli odrzucać luźny materiał skalny.

41-Cegielnia Sowa

Częstochowskie cegielnie warto zaznaczyć na mapie atrakcji geoturystycznych.
Ze względu na bogactwo minerałów i skamieniałości każdy kolekcjoner znajdzie tu coś interesującego. Ludzie wybierają się w te rejony z różnych powodów jednak mało kto zdaje sobie sprawę z geologicznej wyjątkowości tego obszaru.
Jeśli więc jakaś zbłąkana geologiczna dusza znajdzie się w Częstochowie, to prócz odwiedzin na Jasnej Górze powinna również skierować swe kroki na zachód, do tutejszych glinianek. W ten sposób można upiec dwie pieczenie na jednym ogniu – coś dla duszy…i kolekcjonerskich zapędów.

* tzn. syderyt ilasty

Autor: Piotr Zając
Korekta: Marcin Krakowian
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

Literatura:

    • Gedl P., Kaim A., Boczarowski A., Kędzierski M., Smoleń J., Szczepanik P., Witkowska M., Ziaja J., 2003. Rekonstrukcja paleośrodowiska sedymentacji środkowojurajskich iłów rudonośnych Gnaszyna ( Częstochowa ) – wyniki wstępne. Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tomy Jurajskie, Tom 1, 19-27
    • Matyja B., Wierzbowski A., 2003. Biostratygrafia amonitowa formacji częstochowskich iłów rudonośnych (najwyższy bajos – górny baton) z odsłonięć w Częstochowie. Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tomy Jurajskie, Tom 1, 3-6
    • Molenda T., 2005. Górnicze środowiska antropogeniczne – obiekty obserwacji procesów geomorfologiczno-biologicznych (na przykładzie województwa śląskiego). Prace naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 111, 187-196
    • Pawlikowski M., Bożęcki P., 2015. Badania mineralizacji septarii z Gnaszyna koło Częstochowy. Auxiliary Sciences in Archaeology, Preservation of Relics and Environmental Engineering. CD-no 20, 1-12
    • Szczepańska M., Witkowska M., 2007. Surowce ilaste ceramiki budowlanej w dawnych ośrodkach wydobycia rud żelaza. Warsztaty 2007 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie. Materiały warsztatów 153-163
    • http://www.geoportal.gov.pl

GIEŁDA BIŻUTERII I MINERAŁÓW Warszawa OSIR (22-23.04.2017r.)

01_Gielda-OSIR-Warszawa

W dniach 22-23.04.2017 r. w Ośrodku Sportu i Rekreacji Ochota przy ul. Nowowiejskiej 37B w Warszawie, odbyła się Giełda Minerałów I Biżuterii.

02_Gielda-OSIR-Warszawa

Część wystawców miała swoje stanowiska na zewnątrz budynku.
Byli to głownie sprzedawcy minerałów i skamieniałości. W środku natomiast zdecydowaną większość stanowiły stoiska z biżuterią. Tym samym osoby, które zainteresowane były jedynie kupnem minerałów, nie musiały nawet kupować biletu do środka budynku 🙂
Poniżej fotorelacja z giełdy (głównie z zewnątrz) jak i zakupiony okaz – hemimorfit z Meksyku.

03_Gielda-OSIR-Warszawa
04_Gielda-OSIR-Warszawa
05_Gielda-OSIR-Warszawa
06_Gielda-OSIR-Warszawa
07_Gielda-OSIR-Warszawa
Halit 
Poch.: Jezioro Owens, Olancha, Kalifornia, USA

08_Gielda-OSIR-Warszawa
Aragonit 
Poch.: Mamsa, Sidi Ayed, Maroko

09_Gielda-OSIR-Warszawa
Miedź rodzima (na dole)

10_Gielda-OSIR-Warszawa
Dioptaz

11_Gielda-OSIR-Warszawa
Skolecyt
Poch.: Indie

12_Gielda-OSIR-Warszawa
Psylomelan / goethyt
Poch.: Taouz, Er Rachidia, Meknès-Tafilalet, Maroko

13_Gielda-OSIR-Warszawa
Miedź rodzima
Poch.: Caledonia, Mass, Ontonagon, Michigan, USA

15_Gielda-OSIR-Warszawa
Malachit

16_Gielda-OSIR-Warszawa
Kalcyt – Szpat islandzki

17_Gielda-OSIR-Warszawa
Baryt

14_Gielda-OSIR-Warszawa

Na koniec zakupiony okaz 🙂

18_Gielda-OSIR-Warszawa

Karol Parkita
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

WARSAW MINERAL EXPO 2017 (04-05.03.2017r.)

Wraz z nowym rokiem miałem postanowienie – tym razem wreszcie uda mi się zagościć na giełdzie w Warszawie.
W ubiegłych latach kupowałem co prawda w Lwówku, Gliwicach czy Sosnowcu, jednak to właśnie o Warszawie słyszałem najwięcej pozytywnych opinii.
Rzeczywiście, była to zacna impreza i warto było choć raz się wybrać do Stolicy w celach kolekcjonerskich.

01-WME012017
Źródło: https://www.facebook.com/events/1829562330632459/

02-WME012017
03-WME012017

Transport z Krakowa do Warszawy nie stanowił dla nas większego problemu (zupełnie inaczej niż powrót). Co prawda zwyczajnie mogliśmy wsiąść w samochód i ruszyć na Stolicę ale przejazd Polskim Busem okazał się znacznie tańszy i mniej męczący (chociaż niekoniecznie wygodniejszy i szybszy). Jest to dobra alternatywa dla tych co siedzą za kółkiem cały tydzień i dla odmiany ktoś inny może ich powozić. W każdym razie po kilku godzinach jazdy oraz krótkiej podróży metrem postawiliśmy pierwsze kroki przed Pałacem Kultury i Nauki, gdzie czekały na nas przygotowane wejściówki (za co bardzo dziękujemy 🙂 )

04-WME012017
Plan Warsaw Mineral Expo

Sama giełda to wielkie wydarzenie. Wystarczy rzucić okiem na plan zamieszczony powyżej by nie mieć wątpliwości że trafiło się na odpowiednią imprezę. Na cele handlowe zagospodarowano na parterze kilka dużych sal połączonych ze sobą korytarzami. Dodatkowo również do dyspozycji był kącik dla najmłodszych – GEOLANDIA oraz kawiarnia dla strudzonych kolekcjonerów. Będąc pierwszy raz na giełdzie w PKiN bardzo łatwo stracić orientację, osobiście chwilami nie miałem pewności czy już byłem wcześniej na danej sali czy jestem tu pierwszy raz. I tak do wyboru były sale: turmalinowa, bursztynowa, szafirowa, rubinowa itd. Oczywiście nie należy się spodziewać, że na giełdzie natrafimy tylko na minerały – w sali rubinowej nie znajdziemy wyłącznie rubinów czy w ametystowej ametystów. Prócz sali szafirowej gdzie rzeczywiście były stoiska tylko z minerałami i skamieniałościami, na giełdzie dominowała biżuteria.

05-WME012017
06-WME012017
07-WME012017

Wydawać by się mogło że przy tak dużej ilości sal i korytarzy nie będzie problemu z przeciskaniem się pomiędzy stołami. Niestety, ten kto wymyślił ułożenie stoisk w niektórych pomieszczeniach nie miał chyba za grosz wyobraźni – niektóre sale szczególnie te z biżuterią były dosłownie zaczopowane. W momentach szczytu trzeba się było niemiłosiernie przepychać…i miej tu np. taki Halotrychit w rękach.

08-WME012017
09-WME012017
10-WME012017

Elementem charakterystycznym dla MGMiB są konkursy. W Warszawie można było wygrać biżuterię która jak na mój gust nie zachwycała specjalnie. Przyznaję jednak, że nie czuję takich klimatów i być może są osoby wzdychające do tych błyskotek. Przecież podobno piękno kryje się w oku patrzącego.

11-WME012017
12-WME012017

Na szafirowej spędziliśmy najwięcej czasu. Okazy wspaniałe, można było stracić niejedną pensję. Dobrze że wracaliśmy autobusem i nie mogłem zbyt dużo zabrać, inaczej straciłbym wszystkie pieniądze.
Trochę fotografii co ciekawszych okazów poniżej.

13-Akwamaryn - Baltistan, Pakistan (2)
Akwamaryn 
Poch.: Skardu, Baltistan, Pakistan

14-Akwamaryn - Baltistan, Pakistan (3)
Akwamaryn 
Poch.: Skardu, Baltistan, Pakistan

15-Aragonit, kalcyt - Mamsa, Sidi Ayed, Maroko
Aragonit, kalcyt
Poch.: Mamsa, Sidi Ayed, Maroko

16-Aragonit - Ighoud, Maroko
Aragonit 
Poch.: Ighoud, Maroko

17-Halit - Jezioro Owens, Kalifornia, USA
Halit
Jezioro Owens, Olancha, Kalifornia, USA
Strasznie mi się podobają hality szkieletowe z tej lokalizacji.
Postawić takiego obok naszego zielonego halitu z Lubina – to byłoby coś!

18-Gips - Manitoba, Kanada
Gips
Poch.: Manitoba, Kanada

19-Fluoryt - Xinyang, Chiny
Fluoryt
Xinyang, Chiny (Minggang?)

20-Hemimorfit - Ojuela, Mapimí, Durango, Mexico
Hemimorfit 
Poch.: Ojuela, Mapimí, Durango, Mexico

21-Kwarc
Kwarc

22-Agat - Maroko
Agat
Poch.: Maroko

23-Azuryt - Kerrouchene, Khénifra, Maroko
Azuryt 
Poch.: Kerrouchene, Khénifra, Maroko

24-Piryt - Navajún, La Rioja, Hiszpania (1)
25-Piryt - Navajún, La Rioja, Hiszpania (2)
Piryt
Poch.: Navajún, La Rioja, Hiszpania
Piryt na pirycie pirytem pokryty…

26-Halit - Lubin (1)
27-Halit - Lubin (2)
Halit
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska
Pisząc wcześniej o zielonym halicie z Lubina miałem na myśli okaz o właśnie takiej barwie i jakości. Szkoda że na razie niestety nie w zasięgu mojego portfela

28-Halit - Lubin (3)
Halit
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

29-Halit - Polkowice-Sieroszowice (1)
30-Halit - Polkowice-Sieroszowice (2)
31-Halit - Polkowice-Sieroszowice (3)
Halit szkieletowy
Poch.: Polkowice-Sieroszowice, Dolnośląskie, Polska
Pierwszy raz widzę takie, trzeba będzie uzupełnić kolekcję 🙂

32-Kalcyt - Lubin
Kalcyt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

33-Gips - Dobrzyń
Gips
Poch.: Dobrzyń nad Wisłą, Kujawsko-pomorskie, Polska

34-Gips - Lubin
Gips
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

35-Ametyst - Brazylia
Ametyst
Poch.: Rio Grande do Sul, Brazylia

36-Czaroit - Masyw Muruński, Syberia, Rosja
Czaroit
Poch.: Masyw Muruński, Syberia, Rosja

37-Larimar - Sierra de Baoruco, Dominikana
Larimar
Poch.: Sierra de Baoruco, Dominikana

39-Ametyst - Kuźnica Warężyńska (2)
38-Ametyst - Kuźnica Warężyńska (1)
Ametyst
Poch.: Kuźnica Warężyńska, Warężyn, Śląskie, Polska
Okazy z przed 30 lat, gdy w miejscu obecnego zbiornika działała piaskownia

40-Antygoryt - Nasławice
Antygoryt
Poch.: Nasławice, Dolnośląskie, Polskie
Co prawda nazewnictwo poprawne aczkolwiek szlachetności bym się tutaj nie dopatrywał

41-Paprocie
Mały „cmentarzyk” paproci pod stołem

42-Hubneryt z kwarcem
Hübneryt z kwarcem

43-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (1)
44-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (2)
45-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (3)
Fluoryt z kwarcem
Poch.: Xuangang nr1, Muxigaxiang, Linxi, Chiny
Wspaniały okaz, niesamowita barwa fluorytu. Szkoda że klejony do podstawki.
Podobno dla tych co kleją w ten sposób okazy przygotowany jest dziesiąty krąg piekła.

Stoisko z kośćmi, zębami, skrzemionkowanym drzewem, skamieniałościami itp.:47-Kości i drzewa (1)
48-Kości i drzewa (2)
49-Kości i drzewa (3)
50-Kości i drzewa (4)
51-Skamieniałości - Korytnica (1)
52-Skamieniałości - Korytnica (2)
53-Skamieniałości - Korytnica (3)
Fauna mioceńska Korytnicy
Dawno nie widziałem na giełdach, miło że są jeszcze osoby sprzedające ten „towar”

54-Skamieniałości (1)
55-Skamieniałości (2)
56-Amonit
65-Ryby
84-Skrzemionkowane drzewo

57-Stalaktyt - Annopol (1)
Stalaktyt
Poch.: Annopol, Lubelskie, Polska

58-Pirotyn z kwarcem - Trepca Stan Terg, Kosowo
Pirotyn z kwarcem  
Poch.: Trepča Stan Terg, Kosovska Mitrovica, Kosowo
Magnes przy krysztale, w razie wątpliwości

59-Opal - Eskişehir, Anatolia Centralna, Turcja
Opale mszyste 
Poch.: Eskişehir, Anatolia Centralna, Turcja

60-Minerały
61-Perowskit - Rosja
Perowskit
Poch.: Rosja

62-Ilvait - Dal'negorsk, Kraj Nadmorski, Rosja
Ilvait
Poch.: Dal’negorsk, Kraj Nadmorski, Rosja

63-Baryt z markasytem - Lubin (1)
64-Baryt z markasytem - Lubin (2)
Baryt z markasytem
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

66-Piryt (1)
67-Piryt (2)
68-Piryt (3)
Piryt
Poprawcie mnie jeśli się mylę ale wydaje mi się że Bułgaria

69-Rozenit - Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia
Rozenit
Poch.: Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia
Pięknie wykształcone, pasowałby obok mojego halotrychitu

70-Agaty - Nowy Kościół
Agaty w porfirach kwarcowych
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska

71-Ametyst
Ametyst

72-Baryt - Lubin
Baryt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

73-Fluoryt - Strzegom
Fluoryt
Strzegom, Dolnośląskie, Polska

74-Beryl (1)
75-Beryl (2)
Beryl

75-Fluorapatyt - Madagaskar (1)
77-Fluorapatyt - Madagaskar (2)
Fluorapatyt
Poch.: Madagaskar
Zna ktoś może dokładniejszą lokalizację?

76-Chalkantyt - Lubin
Chalkantyt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

78-Geoda kwarcowa - Maroko (1)
79-Geoda kwarcowa - Maroko (2)
Geoda kwarcowa
Poch.: Bou Craa, Maroko
Całkiem przystępna cena w stosunku do tak dużych geod

80-Goethyt iryzujący
Goethyt iryzujący

81-Goniatyty - Góry Świętokrzyskie
Goniatyty
Poch.: Góry Świętokrzyskie, Polska

82-Klinochlor-Serafinit - Korzunovskoe, Irkuck, Rosja
Klinochlor / Serafinit
Poch.: Korzunovskoe, Irkuck, Rosja

83-Skrzemionkowane otwornice
Skrzemionkowane otwornice

85-Krzemienie pasiaste - Śródorze (1)
86-Krzemienie pasiaste - Śródorze (2)
87-Krzemienie pasiaste - Śródorze (3)
Krzemienie pasiaste
Poch.: Śródborze, Świętokrzyskie, Polska

88-Pierwiastki
89-WME012017
90-WME012017

Pokazy sztuki jubilerskiej. Ciekawie przygotowane, przyciągały sporą widownię
93-WME012017
94-WME012017
95-WME012017
96-WME012017
97-Biżuteria (1)
98-Biżuteria (2)
99-Magia
Magia – wystarczy opisać cudowne właściwości danego „kamienia”
i już się zwiększa ilość klientów

Marokańskie geody kwarcowe oraz kwarce napylane magnetytem i czym tam się jeszcze da, byle błyszczało. Handlarze prześcigają się w nazewnictwie tych tworów…aura kwarc, aura aqua, tytanium aura…itd. Towar schodzi jak świeże bułeczki, dzieciaki prawie zabijają się o te błyskotki. Coraz więcej tego na giełdach, wielu kleintów ale chyba nie o to chodzi w kolekcjonowaniu minerałów.

100-Aura (1)
101-Aura (2)
102-Aura (3)
Aura

103-WME012017
Na koniec jeszcze fotografia przed wejściem na giełdę

104-WME012017
Pałac Kultury i Nauki w barwach aura kwarcu

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR