CZĘSTOCHOWA – Pielgrzymi na septariach czyli o skarbach Gnaszyna

Pierwsze cieplejsze dni kwietnia postanowiliśmy spędzić w terenie.
Ktoś wpadł na pomysł, że pasuje ponownie „zrobić Gnaszyn” więc skoro zebrała się ekipa i czas był odpowiedni, to ruszyliśmy w sobotni poranek w kierunku Częstochowy. Mimo że w przeciągu kilku lat odwiedzaliśmy już te tereny kilkukrotnie, to jednak zawsze pełni entuzjazmu chętnie tu wracamy za sprawą obfitości okazów łatwych do pozyskania. Wyjazdy w te rejony, jak się okazuję nie tylko w nas budzą spore emocje, ale i również wśród naszych najbliższych, którzy ze zdziwieniem dowiadują się że nie jedziemy do Sanktuarium na Jasnej Górze a jedynie „zbierać kamienie”. Nie dla wszystkich jest oczywiste że do Częstochowy można się wybrać nie tylko w celach religijnych. Emocje sięgają zenitu gdy do rodzinnych opowieści wkrada się błąd i po czasie dowiadujemy się od Babci czy Dziadka że byliśmy z kolegami w Częstochowie na pielgrzymce.
Rodzinne rozterki nie mają tu jednak znaczenia, bo Miasto Świętej Wieży warto rozpatrywać pod nieco innym kątem niż na ogół się przyjmuje, czyli przez pryzmat bogatej mineralizacji, ciekawej budowy geologicznej oraz wieloletniej tradycji wydobycia rud żelaza.

01-Zlota Gora
Widok na Bazylikę Archikatedralną z kamieniołomu Złota Góra

FORMACJA CZĘSTOCHOWSKICH IŁÓW RUDONOŚNYCH

Interesujący nas obszar położony jest na zachód od Starego Miasta, w dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza. W tutejszych cegielniach eksploatacji podlega formacja częstochowskich iłów rudonośnych, w literaturze określana również jako jura brunatna (Szczepańska, Witkowska 2007 (fide Buch 1839)). Obejmuje ona miąższy kompleks osadów ilastych, mułowcowych i piaszczystych zawierających poziomy syderytów*.

02-Wyrobiska Gnaszyn-Kawodrza
Wyrobiska w dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza (geoportal.gov.pl –
ortofotomapa z cieniowaniem i hipsometrią)

Obraz tej dzielnicy znaczą niewielkie cegielnie pozyskujące surowce ilaste na potrzeby ceramiki budowlanej. Do najbardziej znanych w środowiskach kolekcjonerskich należy wyrobisko cegielni Gnaszyn przy ul. Tatrzańskiej, należące do firmy Wienerberger Ceramika Budowlana Sp. z o.o. Nie jest to jednak jedyna odkrywka warta naszego czasu, mniejsze glinianki „Anna”, „Sowa” czy „Gliński” również obfitują w okazy którymi łatwo można wzbogacić kolekcje. Trzeba się jednak liczyć z możliwymi utrudnieniami takimi jak chociażby problem ze wstępem lub spacer przez składowisko odpadów.

03-Gnaszyn – Wienerberger
Odkrywka cegielni Gnaszyn – Wienerberger, 2017 r.

Rejon częstochowski znany jest geologom nie tylko za sprawą pozyskiwania kopalin ilastych ceramiki budowlanej. Jeszcze do niedawna kojarzony był przede wszystkim z żelazem, którego zawartość w najbogatszym syderycie ilastym sięga do 36,5% (Molenda 2005). Począwszy od XIV w. rejon częstochowski stanowił ważny ośrodek wydobycia rud żelaza a zamknięcie z początkiem lat 80tych XX w. kopalni Szczekaczka pod Wrzosową wyznaczyło kres wielowiekowej eksploatacji na tym obszarze.

04-Cegielnia Anna
Przez śmieci! Cegielnia Anna, 2017 r.

05-Cegielnia Sowa
Cegielnia Sowa, 2012 r.

Formacja częstochowskich iłów rudonośnych pomimo swojej nazwy nie jest związana wyłącznie z Częstochową. Odnosi się ona do ogółu skał środkowojurajskich – iłów rudonośnych monokliny śląsko-krakowskiej od górnego bajosu (kujaw) do wczesnego górnego batonu. Wychodnie tych skał stanowi wąski pas ciągnący się w kierunku SE-NW od okolic Zawiercia przez zachodnią Częstochowę po Wieluń, o długości około 100 km i szerokości do kilkunastu kilometrów w części północnej. Miąższość formacji waha się od kilkunastu metrów w części S, do około 200 metrów w części N (okolice Krzepic i Kłobucka)(Szczepańska, Witkowska 2007 (fide Osika 1970)).
Formacja częstochowskich iłów rudonośnych stanowi osad płytkich przybrzeżnych basenów do których w całym okresie sedymentacji dostarczany był materiał lądowy. Głównym czynnikiem mającym wpływ na charakter środowiska sedymentacji były zmiany poziomu morza które najprawdopodobniej regulowały dostawy materii lądowej. W okresach zwolnionego przyrostu osadu powstawały warunki sprzyjające późniejszemu tworzeniu się konkrecji syderytowych (Gedl i in. 2003).

06-Syderyt ilasty
Kulista konkrecja syderytu ilastego. Cegielnia Anna, 2017 r.

SYDERYTY ILASTE, SEPTARIE I MINERALIZACJA

Jednym z głównych powodów dla których okolice Gnaszyna są interesujące dla kolekcjonerów minerałów i skamieniałości są konkrecje syderytu ilastego (sferosyderyty). Skały te tworzyły się w warunkach lepszego natlenienia basenu niż iły w których występują; na etapie spadku tempa sedymentacji. W ich powstaniu miała również udział obfitość materii organicznej jako głównego producenta jonów węglanowych (Gedl i in. 2003).
Konkrecje te wykazują znaczną różnorodność form morfologicznych. Zróżnicowanie dotyczy kształtów, rozmiarów, obecności lub braku fauny oraz stopnia jej zachowania, występowania skałotoczy a także co najbardziej dla nas interesujące obecności i rodzaju struktur septariowych i mineralizacji.

07-Sferosyderyty
Sferosyderyty. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger, 2017 r.

Syderyty ilaste, których wnętrze wypełniają promieniste lub poligonalne, często wtórnie zmineralizowane szczeliny zwane są Septariami. Szczeliny te mogą być związane z procesami diagenezy lub ze zjawiskami tektonicznymi które w miękkich iłach pozostały niewidoczne, natomiast w sztywnych syderytach powodowały tworzenie się spękań (Pawlikowski, Bożęcki 2015). W wyniku przenikania roztworów w głąb spękanych konkrecji dochodziło do wieloetapowej mineralizacji, głównie kalcytem i syderytem, ale i również minerałami kruszcowymi.

08-Septaria
Septaria. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger

Septarie ze względu na swoje walory ozdobne stanowią materiał chętnie pozyskiwany przez kolekcjonerów. Ciekawy wzór powtarzających się, wtórnie zmineralizowanych szczelin bywa eksponowany po przez przecięcie konkrecji i kolejno wypolerowanie uzyskanej powierzchni.

09-Septarie 10-Septaria

Septarie (po lewej poch. z cegielni Sowa,
po prawej z cegielni Gnaszyn – Wienerberger)

Dominującą mineralizację szczelin w częstochowskich syderytach ilastych stanowią węglany. Reprezentują je syderyt, kalcyt oraz aragonit.
Kalcyt nie tylko wypełnia spękania w syderycie ale i również może tworzyć szczotki krystaliczne zbudowane z idiomorficznych kryształów. W ten sposób węglany wypełniające szczeliny nadają septariom bardzo atrakcyjny wygląd, tym bardziej ciekawy im więcej wtórnie zmineralizowanych spękań (septaria poligonalna).
Syderyty ilaste bez wtórnego wypełnienia węglanami często posiadają wnętrza powierzchniowo pokryte drobnym, białym aragonitem, który po rozbiciu konkrecji w znacznej mierze wypada na zewnątrz.

11-Aragonit w syderycie ilastym
Aragonit pokrywający puste wnętrze septarii. Cegielnia Sowa, 2011 r.

Prócz węglanów w syderytach występują również minerały siarczkowe. Najliczniej reprezentują je odmiany polimorficzne FeS2 – piryt i markasyt oraz sfaleryt. W mniejszych ilościach natrafić możemy także na galenę.
Siarczki żelaza wypełniają wnętrza spękanych syderytów licznymi bardzo drobnymi kryształami. Najbardziej urokliwe są okazy w których spirytyzacji podlega całe wnętrze syderytu lub dobrze zachowana fauna. Takie okazy mogą również odznaczać się intensywną iryzacją przez co bywają chętnie pozyskiwane przez kolekcjonerów.
W zależności od barwy i intensywności iryzacji niekiedy wspomina się również o tzw. „turgicie” czyli iryzujących mieszaninach tlenków i wodorotlenków żelaza (odrzucone przez komisję IMA).

12-Spirytyzowane wnętrze syderytu 13-Piryt na Araucarioxylonie

Po lewej: Spirytyzowane wnętrze sferosyderytu. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2017 r. Po prawej: Agregaty pirytu na powierzchni Araucarioxylonu.
Cegielnia Sowa, 2012 r.

14-Turgit 15-Turgit

Po lewej: Turgit. Cegielnia Sowa, 2012 r.
Po prawej: Jądro septarii pokryte turgitem. Cegielnia Sowa, 2012 r.

Sfaleryt najczęściej występuje w formie kilkumilimetrowych skupisk krystalicznych narastających w spękaniach syderytów. Tworzy kryształy o charakterystycznej, prawie czarnej barwie i diamentowym połysku. Często krystalizuje w formie płytkowych, niekiedy zbliźniaczonych kryształów. Idiomorficzne osobniki pojawiają się rzadko i są raczej domeną syderytów w których nie występują węglany. W septariach z mineralizacją węglanową najczęściej tworzy najmłodszą generację allomorficznych kryształów, krystalizując w szczelinach wcześniej wypełnionych przez kalcyt.
Galena analogicznie do sfalerytu wtórnie wypełnia szczeliny w syderytach, aczkolwiek spotykana jest znacznie rzadziej.

16-Sfaleryt 17-Sfaleryt

Sfaleryt na syderycie (po lewej poch. z cegielni Sowa,
po prawej z cegielni Gnaszyn – Wienerberger)

18-Galena
Galena na syderycie. Cegielnia Gnaszyn – Wienerberger

Obok węglanów i siarczków, kolejną grupę minerałów obecnych w septariach stanowią siarczany. Reprezentowane są one przez baryt i gips. Ten pierwszy spotykany jest przede wszystkim w septariach z mineralizacją węglanową – tabliczkowe kryształy wykazujące liczne zrosty ujawniają się w pełni dopiero po wytrawieniu węglanów. Spotkać możemy zarówno kryształy barytu narosłe na powierzchni spękania konkrecji syderytowej jak i tkwiące bezpośrednio w kalcycie, stąd też domniemanie że baryt pojawił się po etapie wcześniejszej krystalizacji węglanowej szczelin.
Gips, mimo że opisywany w literaturze nie został jak na razie przeze mnie potwierdzony.

19-Baryt 20-Baryt w kalcycie

Po lewej: Kryształy barytu uzyskane po wytrawieniu węglanów. Cegielnia Anna, 2017 r.
Po prawej: Kryształy barytu w kalcycie. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2012 r.

Wyczerpując powyższy temat warto wspomnieć jeszcze o procesie limonityzacji syderytu ilastego. Wilgoć i nadmiar tlenu w pokładach przypowierzchniowych prowadzą do zmian w obrębie skał, co przejawia się jako warstwy o charakterystycznym rdzawym zabarwieniu. W wyniku przeobrażenia syderytów tworzą się mieszaniny tlenków i wodorotlenków żelaza reprezentowanych przez limonit. Następstwem tego procesu jest również pojawienie się nagromadzeń goethytowych. W tym wypadku nie są to jednak okazy atrakcyjne kolekcjonersko.

21-Zlimonityzowany poziom
Zlimonityzowany poziom syderytu ilastego (przy powierzchni).
Wychodnia rudy, cegielnia Sowa. Fot. Marcin Krakowian

22-Zlimonityzowany syderyt ilasty
Blok zlimonityzowanego syderytu ilastego. Fot. Marcin Krakowian

SKAMIENIAŁOŚCI

Częstochowskie cegielnie bywają interesujące dla kolekcjonerów nie tylko za sprawą bogatej mineralizacji. Skamieniałości które obficie występują w obrębie osadów batonu stanowią gratkę dla licznie przybywających tu miłośników paleontologii. Zarówno wewnątrz syderytów jak i wśród iłów natrafić można na makrofaunę reprezentowaną przez bentos (małże, łódkonogi, mszywioły) i nekton (belemnity, amonity i zęby ryb). Częsty jest również detrytus roślinny a znajdowane tutaj fragmenty drewna nierzadko dochodzą do kilkudziesięciu centymetrów.

23-Znajdując rostra belemnitów
Znajdując rostra belemnitów. Cegielnia Sowa, 2012 r.

24-Cegielnia Sowa
Głowonóg słusznych rozmiarów. Cegielnia Sowa, 2012 r.

25-profil
Biostratygraficzna interpretacja badanych profili formacji częstochowskich iłów rudonośnych w okolicach Częstochowy. Pozostawione białe pasy odnoszą się do niewystarczająco udokumentowanych biostratygraficznie partii profili
(Matyja, Wierzbowski 2003)

Wśród makroskamieniałości 98 metrowego profilu iłów rudonośnych największą liczbę stanowią małże, ślimaki i amonity. Te ostatnie reprezentowane są przez liczne osobniki rodzajów i podrodzajów obecnych w utworach od najwyższego bajosu do niższej części górnego batonu. Do najliczniej występujących przedstawicieli fauny amonitowej zaliczyć można m.in. Parkinsonia sp., Procerites sp., Asphinctites sp., Cadomites sp., Oxycerites sp. itd.; oczywiście w zależności w której części profilu jesteśmy. Znajdowane okazy wykazują zróżnicowany stopień zachowania. Nie należy się spodziewać że amonity na które natrafimy będą wyłącznie dobrej jakości – często bywają spękane i/lub niekompletne, a aragonitowe muszle (o ile w ogóle zachowane) łatwo ulegają zniszczeniu ze względu na ich kruchość. Na szczególną uwagę zasługują okazy w których zachowała się aragonitowa muszla o wysokiej migotliwości (masa perłowa).

26-Amonit 27-Amonit

Amonit we wnętrzu syderytu ilastego, mineralizacja aragonitem.
Dwie połówki konkrecji. Cegielnia Anna, 2017 r.

28-Aragonitowa muszla
Część aragonitowej muszli amonita. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2012 r.

29-Nautilus
Łodzik Nautilus sp. Cegielnia Sowa, 2012 r.

30-Parkinsonia parkinsoni
Linie lobowe amonita Parkinsonia parkinsoni. Cegielnia Sowa. Fot. M. Krakowian

31- Pholadomya 32-Trigonia

Po lewej: Pholadomya sp. Cegielnia Gnaszyn-Wienerberger, 2017 r.
Po prawej: Trigonia sp. z kolonią mszywiołów na powierzchni skorupy.
Cegielnia Sowa, 2012 r.

33-Obornella 34-Rustrum belemnita

Po lewej: Obornella sp. Cegielnia Sowa, 2012 r.
Po prawej: Rostrum belemnita. Cegielnia Sowa, 2012 r.

35-Drzewa w syderytach 36-Drzewa w syderytach 37-Drzewa w syderytach
38-Drzewa w syderytach 39-Drzewa w syderytach

Fragmenty drzew iglastych w syderytach (Araucarioxylon?). Cegielnia Sowa, 2012 r.

PRZYGOTOWANIE DO PRACY

Odwiedzając częstochowskie cegielnie warto mieć na uwadze odpowiednie przygotowanie terenowe. Praca w tutejszych odkrywkach nie należy do najczystszych, w szczególności gdy grunt jest mokry. W takim przypadku jest spora szansa, że będziemy bogatsi nie tylko o ładne okazy ale i również o iły które będziemy nosić na butach i ubraniu. Nieodzownym przyjacielem mogą okazać się gumowce, które ułatwią poruszanie się i zapobiegną niepotrzebnemu zabrudzeniu. Niestety zachowanie czystości może stanowić nie lada wyzwanie więc warto zaopatrzyć się w mniej „kościółkowe” ubranko, któremu bez żalu pozwolimy obkleić się iłem.

40-Walka
Praca w terenie dostarcza wielu emocji

Również odpowiedni młotek może nam znacznie uprzyjemnić pracę.
Chcąc rozbijać syderyty lepiej zaopatrzyć się w młotek z masywniejszym obuchem. Trzeba jednak pamiętać że nie każda konkrecja wymaga rozbicia – syderyty bardziej masywne, niechętnie ustępujące pod wpływem uderzeń mogą mieć spękania wtórnie wypełnione przez węglany i w surowej formie warto je zabrać na późniejsze cięcie. Czasem lekkie uderzenie młotkiem może nam pomóc w odpowiedzi na pytanie co zrobić z daną konkrecją. Konkrecje wydające głuchy dźwięk pustki nie będą miały ciekawego wzoru po przecięciu ale za to mogą zawierać ładne kryształy (np. siarczków) i dlatego też lepiej uporać się z nimi na miejscu.
Do poszukiwań w iłach najlepszą opcją będzie saperka lub/i młotek murarski dzięki czemu łatwiej będziemy mogli odrzucać luźny materiał skalny.

41-Cegielnia Sowa

Częstochowskie cegielnie warto zaznaczyć na mapie atrakcji geoturystycznych.
Ze względu na bogactwo minerałów i skamieniałości każdy kolekcjoner znajdzie tu coś interesującego. Ludzie wybierają się w te rejony z różnych powodów jednak mało kto zdaje sobie sprawę z geologicznej wyjątkowości tego obszaru.
Jeśli więc jakaś zbłąkana geologiczna dusza znajdzie się w Częstochowie, to prócz odwiedzin na Jasnej Górze powinna również skierować swe kroki na zachód, do tutejszych glinianek. W ten sposób można upiec dwie pieczenie na jednym ogniu – coś dla duszy…i kolekcjonerskich zapędów.

* tzn. syderyt ilasty

Autor: Piotr Zając
Korekta: Marcin Krakowian
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

Literatura:

    • Gedl P., Kaim A., Boczarowski A., Kędzierski M., Smoleń J., Szczepanik P., Witkowska M., Ziaja J., 2003. Rekonstrukcja paleośrodowiska sedymentacji środkowojurajskich iłów rudonośnych Gnaszyna ( Częstochowa ) – wyniki wstępne. Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tomy Jurajskie, Tom 1, 19-27
    • Matyja B., Wierzbowski A., 2003. Biostratygrafia amonitowa formacji częstochowskich iłów rudonośnych (najwyższy bajos – górny baton) z odsłonięć w Częstochowie. Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Tomy Jurajskie, Tom 1, 3-6
    • Molenda T., 2005. Górnicze środowiska antropogeniczne – obiekty obserwacji procesów geomorfologiczno-biologicznych (na przykładzie województwa śląskiego). Prace naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej nr 111, 187-196
    • Pawlikowski M., Bożęcki P., 2015. Badania mineralizacji septarii z Gnaszyna koło Częstochowy. Auxiliary Sciences in Archaeology, Preservation of Relics and Environmental Engineering. CD-no 20, 1-12
    • Szczepańska M., Witkowska M., 2007. Surowce ilaste ceramiki budowlanej w dawnych ośrodkach wydobycia rud żelaza. Warsztaty 2007 z cyklu: Zagrożenia naturalne w górnictwie. Materiały warsztatów 153-163
    • http://www.geoportal.gov.pl

GIEŁDA BIŻUTERII I MINERAŁÓW Warszawa OSIR (22-23.04.2017r.)

01_Gielda-OSIR-Warszawa

W dniach 22-23.04.2017 r. w Ośrodku Sportu i Rekreacji Ochota przy ul. Nowowiejskiej 37B w Warszawie, odbyła się Giełda Minerałów I Biżuterii.

02_Gielda-OSIR-Warszawa

Część wystawców miała swoje stanowiska na zewnątrz budynku.
Byli to głownie sprzedawcy minerałów i skamieniałości. W środku natomiast zdecydowaną większość stanowiły stoiska z biżuterią. Tym samym osoby, które zainteresowane były jedynie kupnem minerałów, nie musiały nawet kupować biletu do środka budynku 🙂
Poniżej fotorelacja z giełdy (głównie z zewnątrz) jak i zakupiony okaz – hemimorfit z Meksyku.

03_Gielda-OSIR-Warszawa
04_Gielda-OSIR-Warszawa
05_Gielda-OSIR-Warszawa
06_Gielda-OSIR-Warszawa
07_Gielda-OSIR-Warszawa
Halit 
Poch.: Jezioro Owens, Olancha, Kalifornia, USA

08_Gielda-OSIR-Warszawa
Aragonit 
Poch.: Mamsa, Sidi Ayed, Maroko

09_Gielda-OSIR-Warszawa
Miedź rodzima (na dole)

10_Gielda-OSIR-Warszawa
Dioptaz

11_Gielda-OSIR-Warszawa
Skolecyt
Poch.: Indie

12_Gielda-OSIR-Warszawa
Psylomelan / goethyt
Poch.: Taouz, Er Rachidia, Meknès-Tafilalet, Maroko

13_Gielda-OSIR-Warszawa
Miedź rodzima
Poch.: Caledonia, Mass, Ontonagon, Michigan, USA

15_Gielda-OSIR-Warszawa
Malachit

16_Gielda-OSIR-Warszawa
Kalcyt – Szpat islandzki

17_Gielda-OSIR-Warszawa
Baryt

14_Gielda-OSIR-Warszawa

Na koniec zakupiony okaz 🙂

18_Gielda-OSIR-Warszawa

Karol Parkita
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

WARSAW MINERAL EXPO 2017 (04-05.03.2017r.)

Wraz z nowym rokiem miałem postanowienie – tym razem wreszcie uda mi się zagościć na giełdzie w Warszawie.
W ubiegłych latach kupowałem co prawda w Lwówku, Gliwicach czy Sosnowcu, jednak to właśnie o Warszawie słyszałem najwięcej pozytywnych opinii.
Rzeczywiście, była to zacna impreza i warto było choć raz się wybrać do Stolicy w celach kolekcjonerskich.

01-WME012017
Źródło: https://www.facebook.com/events/1829562330632459/

02-WME012017
03-WME012017

Transport z Krakowa do Warszawy nie stanowił dla nas większego problemu (zupełnie inaczej niż powrót). Co prawda zwyczajnie mogliśmy wsiąść w samochód i ruszyć na Stolicę ale przejazd Polskim Busem okazał się znacznie tańszy i mniej męczący (chociaż niekoniecznie wygodniejszy i szybszy). Jest to dobra alternatywa dla tych co siedzą za kółkiem cały tydzień i dla odmiany ktoś inny może ich powozić. W każdym razie po kilku godzinach jazdy oraz krótkiej podróży metrem postawiliśmy pierwsze kroki przed Pałacem Kultury i Nauki, gdzie czekały na nas przygotowane wejściówki (za co bardzo dziękujemy 🙂 )

04-WME012017
Plan Warsaw Mineral Expo

Sama giełda to wielkie wydarzenie. Wystarczy rzucić okiem na plan zamieszczony powyżej by nie mieć wątpliwości że trafiło się na odpowiednią imprezę. Na cele handlowe zagospodarowano na parterze kilka dużych sal połączonych ze sobą korytarzami. Dodatkowo również do dyspozycji był kącik dla najmłodszych – GEOLANDIA oraz kawiarnia dla strudzonych kolekcjonerów. Będąc pierwszy raz na giełdzie w PKiN bardzo łatwo stracić orientację, osobiście chwilami nie miałem pewności czy już byłem wcześniej na danej sali czy jestem tu pierwszy raz. I tak do wyboru były sale: turmalinowa, bursztynowa, szafirowa, rubinowa itd. Oczywiście nie należy się spodziewać, że na giełdzie natrafimy tylko na minerały – w sali rubinowej nie znajdziemy wyłącznie rubinów czy w ametystowej ametystów. Prócz sali szafirowej gdzie rzeczywiście były stoiska tylko z minerałami i skamieniałościami, na giełdzie dominowała biżuteria.

05-WME012017
06-WME012017
07-WME012017

Wydawać by się mogło że przy tak dużej ilości sal i korytarzy nie będzie problemu z przeciskaniem się pomiędzy stołami. Niestety, ten kto wymyślił ułożenie stoisk w niektórych pomieszczeniach nie miał chyba za grosz wyobraźni – niektóre sale szczególnie te z biżuterią były dosłownie zaczopowane. W momentach szczytu trzeba się było niemiłosiernie przepychać…i miej tu np. taki Halotrychit w rękach.

08-WME012017
09-WME012017
10-WME012017

Elementem charakterystycznym dla MGMiB są konkursy. W Warszawie można było wygrać biżuterię która jak na mój gust nie zachwycała specjalnie. Przyznaję jednak, że nie czuję takich klimatów i być może są osoby wzdychające do tych błyskotek. Przecież podobno piękno kryje się w oku patrzącego.

11-WME012017
12-WME012017

Na szafirowej spędziliśmy najwięcej czasu. Okazy wspaniałe, można było stracić niejedną pensję. Dobrze że wracaliśmy autobusem i nie mogłem zbyt dużo zabrać, inaczej straciłbym wszystkie pieniądze.
Trochę fotografii co ciekawszych okazów poniżej.

13-Akwamaryn - Baltistan, Pakistan (2)
Akwamaryn 
Poch.: Skardu, Baltistan, Pakistan

14-Akwamaryn - Baltistan, Pakistan (3)
Akwamaryn 
Poch.: Skardu, Baltistan, Pakistan

15-Aragonit, kalcyt - Mamsa, Sidi Ayed, Maroko
Aragonit, kalcyt
Poch.: Mamsa, Sidi Ayed, Maroko

16-Aragonit - Ighoud, Maroko
Aragonit 
Poch.: Ighoud, Maroko

17-Halit - Jezioro Owens, Kalifornia, USA
Halit
Jezioro Owens, Olancha, Kalifornia, USA
Strasznie mi się podobają hality szkieletowe z tej lokalizacji.
Postawić takiego obok naszego zielonego halitu z Lubina – to byłoby coś!

18-Gips - Manitoba, Kanada
Gips
Poch.: Manitoba, Kanada

19-Fluoryt - Xinyang, Chiny
Fluoryt
Xinyang, Chiny (Minggang?)

20-Hemimorfit - Ojuela, Mapimí, Durango, Mexico
Hemimorfit 
Poch.: Ojuela, Mapimí, Durango, Mexico

21-Kwarc
Kwarc

22-Agat - Maroko
Agat
Poch.: Maroko

23-Azuryt - Kerrouchene, Khénifra, Maroko
Azuryt 
Poch.: Kerrouchene, Khénifra, Maroko

24-Piryt - Navajún, La Rioja, Hiszpania (1)
25-Piryt - Navajún, La Rioja, Hiszpania (2)
Piryt
Poch.: Navajún, La Rioja, Hiszpania
Piryt na pirycie pirytem pokryty…

26-Halit - Lubin (1)
27-Halit - Lubin (2)
Halit
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska
Pisząc wcześniej o zielonym halicie z Lubina miałem na myśli okaz o właśnie takiej barwie i jakości. Szkoda że na razie niestety nie w zasięgu mojego portfela

28-Halit - Lubin (3)
Halit
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

29-Halit - Polkowice-Sieroszowice (1)
30-Halit - Polkowice-Sieroszowice (2)
31-Halit - Polkowice-Sieroszowice (3)
Halit szkieletowy
Poch.: Polkowice-Sieroszowice, Dolnośląskie, Polska
Pierwszy raz widzę takie, trzeba będzie uzupełnić kolekcję 🙂

32-Kalcyt - Lubin
Kalcyt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

33-Gips - Dobrzyń
Gips
Poch.: Dobrzyń nad Wisłą, Kujawsko-pomorskie, Polska

34-Gips - Lubin
Gips
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

35-Ametyst - Brazylia
Ametyst
Poch.: Rio Grande do Sul, Brazylia

36-Czaroit - Masyw Muruński, Syberia, Rosja
Czaroit
Poch.: Masyw Muruński, Syberia, Rosja

37-Larimar - Sierra de Baoruco, Dominikana
Larimar
Poch.: Sierra de Baoruco, Dominikana

39-Ametyst - Kuźnica Warężyńska (2)
38-Ametyst - Kuźnica Warężyńska (1)
Ametyst
Poch.: Kuźnica Warężyńska, Warężyn, Śląskie, Polska
Okazy z przed 30 lat, gdy w miejscu obecnego zbiornika działała piaskownia

40-Antygoryt - Nasławice
Antygoryt
Poch.: Nasławice, Dolnośląskie, Polskie
Co prawda nazewnictwo poprawne aczkolwiek szlachetności bym się tutaj nie dopatrywał

41-Paprocie
Mały „cmentarzyk” paproci pod stołem

42-Hubneryt z kwarcem
Hübneryt z kwarcem

43-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (1)
44-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (2)
45-Fluoryt z kwarcem - Xuangang, Chiny (3)
Fluoryt z kwarcem
Poch.: Xuangang nr1, Muxigaxiang, Linxi, Chiny
Wspaniały okaz, niesamowita barwa fluorytu. Szkoda że klejony do podstawki.
Podobno dla tych co kleją w ten sposób okazy przygotowany jest dziesiąty krąg piekła.

Stoisko z kośćmi, zębami, skrzemionkowanym drzewem, skamieniałościami itp.:47-Kości i drzewa (1)
48-Kości i drzewa (2)
49-Kości i drzewa (3)
50-Kości i drzewa (4)
51-Skamieniałości - Korytnica (1)
52-Skamieniałości - Korytnica (2)
53-Skamieniałości - Korytnica (3)
Fauna mioceńska Korytnicy
Dawno nie widziałem na giełdach, miło że są jeszcze osoby sprzedające ten „towar”

54-Skamieniałości (1)
55-Skamieniałości (2)
56-Amonit
65-Ryby
84-Skrzemionkowane drzewo

57-Stalaktyt - Annopol (1)
Stalaktyt
Poch.: Annopol, Lubelskie, Polska

58-Pirotyn z kwarcem - Trepca Stan Terg, Kosowo
Pirotyn z kwarcem  
Poch.: Trepča Stan Terg, Kosovska Mitrovica, Kosowo
Magnes przy krysztale, w razie wątpliwości

59-Opal - Eskişehir, Anatolia Centralna, Turcja
Opale mszyste 
Poch.: Eskişehir, Anatolia Centralna, Turcja

60-Minerały
61-Perowskit - Rosja
Perowskit
Poch.: Rosja

62-Ilvait - Dal'negorsk, Kraj Nadmorski, Rosja
Ilvait
Poch.: Dal’negorsk, Kraj Nadmorski, Rosja

63-Baryt z markasytem - Lubin (1)
64-Baryt z markasytem - Lubin (2)
Baryt z markasytem
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

66-Piryt (1)
67-Piryt (2)
68-Piryt (3)
Piryt
Poprawcie mnie jeśli się mylę ale wydaje mi się że Bułgaria

69-Rozenit - Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia
Rozenit
Poch.: Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia
Pięknie wykształcone, pasowałby obok mojego halotrychitu

70-Agaty - Nowy Kościół
Agaty w porfirach kwarcowych
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska

71-Ametyst
Ametyst

72-Baryt - Lubin
Baryt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

73-Fluoryt - Strzegom
Fluoryt
Strzegom, Dolnośląskie, Polska

74-Beryl (1)
75-Beryl (2)
Beryl

75-Fluorapatyt - Madagaskar (1)
77-Fluorapatyt - Madagaskar (2)
Fluorapatyt
Poch.: Madagaskar
Zna ktoś może dokładniejszą lokalizację?

76-Chalkantyt - Lubin
Chalkantyt
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

78-Geoda kwarcowa - Maroko (1)
79-Geoda kwarcowa - Maroko (2)
Geoda kwarcowa
Poch.: Bou Craa, Maroko
Całkiem przystępna cena w stosunku do tak dużych geod

80-Goethyt iryzujący
Goethyt iryzujący

81-Goniatyty - Góry Świętokrzyskie
Goniatyty
Poch.: Góry Świętokrzyskie, Polska

82-Klinochlor-Serafinit - Korzunovskoe, Irkuck, Rosja
Klinochlor / Serafinit
Poch.: Korzunovskoe, Irkuck, Rosja

83-Skrzemionkowane otwornice
Skrzemionkowane otwornice

85-Krzemienie pasiaste - Śródorze (1)
86-Krzemienie pasiaste - Śródorze (2)
87-Krzemienie pasiaste - Śródorze (3)
Krzemienie pasiaste
Poch.: Śródborze, Świętokrzyskie, Polska

88-Pierwiastki
89-WME012017
90-WME012017

Pokazy sztuki jubilerskiej. Ciekawie przygotowane, przyciągały sporą widownię
93-WME012017
94-WME012017
95-WME012017
96-WME012017
97-Biżuteria (1)
98-Biżuteria (2)
99-Magia
Magia – wystarczy opisać cudowne właściwości danego „kamienia”
i już się zwiększa ilość klientów

Marokańskie geody kwarcowe oraz kwarce napylane magnetytem i czym tam się jeszcze da, byle błyszczało. Handlarze prześcigają się w nazewnictwie tych tworów…aura kwarc, aura aqua, tytanium aura…itd. Towar schodzi jak świeże bułeczki, dzieciaki prawie zabijają się o te błyskotki. Coraz więcej tego na giełdach, wielu kleintów ale chyba nie o to chodzi w kolekcjonowaniu minerałów.

100-Aura (1)
101-Aura (2)
102-Aura (3)
Aura

103-WME012017
Na koniec jeszcze fotografia przed wejściem na giełdę

104-WME012017
Pałac Kultury i Nauki w barwach aura kwarcu

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

NOWE OKAZY Jesień 2016 – CZ. 2

Mamy nowy, 2017 rok, więc pasuje zakończyć wszystkie tematy ubiegłoroczne.
Wrzucam drugą część nowości w kolekcji – trochę z zakupów, trochę z wymian kolekcjonerskich (za co Wszystkim serdecznie dziękuję 🙂 ).
Mam nadzieję, że rok siedemnasty będzie jeszcze bardziej obfity w okazy, chociaż powoli zaczyna mi brakować już miejsca w gablotach…

01_Duftyt, chryzokola - Segen Gottes, Miedzianka (1)
Duftyt i chryzokola
Poch.: Segen Gottes, Miedzianka, Dolnośląskie, Polska

02_Okenit i Gyrolit - Malad, Ward 38, Mumbai, Maharashtra, Indie (1)
02_Okenit i Gyrolit - Malad, Ward 38, Mumbai, Maharashtra, Indie (2)
02_Okenit i Gyrolit - Malad, Ward 38, Mumbai, Maharashtra, Indie (3)
Okenit i Gyrolit
Poch.: Malad, Ward 38, Mumbai, Maharashtra, Indie

03_Geoda kwarcowo-kalcytowa - Bu Craa, Maroko (1)
03_Geoda kwarcowo-kalcytowa - Bu Craa, Maroko (2)
Geoda kwarcowo-kalcytowa
Poch.: Bu Craa, Laâyoune-Sakia El Hamra, Maroko

04_Słońce pirytowe - Sparta, Randolph Co., Illinois, USA
Słońce pirytowe
Poch.: Sparta, Randolph, Illinois, USA

05_Psylomelan - Taouz, Maroko
Psylomelan
Poch.: Taouz, Er Rachidia, Drâa-Tafilalet, Maroko

06_Galena - Miedzianka śląska
Galena
Poch.: Miedzianka, Dolnośląskie, Polska

07_Galena - Miedzianka śląska
Galena
Poch.: Miedzianka śląska, Dolnośląskie, Polska

08_Ametyst - Karpacz (1)
08_Ametyst - Karpacz (2)
Ametyst
Poch.: Karpacz, Dolnośląskie, Polska

09_Nefryt - Jordanów
Nefryt
Poch.: Jordanów, Dolnośląskie, Polska

10_Kalcyt - Grzędy
Kalcyt
Poch.: Grzędy, Dolnośląskie, Polska

11_Galena i sfaleryt w syderycie - Gnaszyn (1)
Sfaleryt i galena (?) w syderycie
Poch.: Gnaszyn, Częstochowa, Śląskie, Polska

12_Kalcyt - NL
Kalcyt / aragonit
Poch.: Nieznana lokalizacja

13_Rubin - Bystrzyca Górna
Rubin z omfacytem
Poch.: Bystrzyca Górna, Dolnośląskie, Polska

14_Rubin - Bystrzyca Górna
Rubin z omfacytem i granatami
Poch.: Bystrzyca Górna, Dolnośląskie, Polska

15_Agat - Morcinov, Czechy (1)
Agat
Poch.: Morcínov, Liberec, Czechy

15_Agat - Morcinov, Czechy (2)
Agat
Poch.: Morcínov, Liberec, Czechy

16_Gips - Lubin
Gips
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

17_Waryscyt - Wiśniówka (1)
17_Waryscyt - Wiśniówka (2)
Waryscyt na szczotce kwarcowej
Poch.: Wiśniówka, Świętokrzyskie, Polska

18_Rutyl - Zverotice, Czechy
Rutyl
Poch.: Zvěrotice, Soběslav, Tábor, Czechy

19_Diopsyd - Stara Kamienica
Diopsyd (z resztkami wytrawionego kalcytu)
Poch.: Stara Kamienica, Jelenia Góra, Dolnośląskie, Polska

20_Agat - Płóczki Górne
Agat
Poch.: Płóczki Górne, Dolnośląskie, Polska

21_Kukiełka lessowa - Śladków Mały k. Chmielnika
Kukiełka lessowa
Poch.: Śladków Mały, Chmielnik, Świętokrzyskie, Polska

22_Flogopit - NL
Flogopit
Poch.: Nieznana lokalizacja

23_Syderyt - Męcinka
Syderyt
Poch.: Męcinka, Jawor, Dolnośląskie, Polska

24_Granaty - Norwegia
Granaty
Poch.: Norwegia

25_Klinochlor - Rosja
Klinochlor
Poch.: Rosja

Część pierwsza wpisu: Jesień 2016 – Cz. 1

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

 

TEREN: SIEWIERZ – Na dolomitowej hałdzie

Siewierz to niewielkie miasto zlokalizowane w powiecie będzińskim, około 25 km na północny-wschód od Katowic.
Pod względem innych śląskich miast nie odznacza się niczym szczególnym ale jest tu coś co może przyciągnąć naszą uwagę – Górnicze Zakłady Dolomitowe i eksploatacja na dużą skalę.

00-SWRZ
(geoportal.gov.pl – ortofotomapa z cieniowaniem i hipsometrią)

O minerałach występujących w tutejszych kamieniołomach słyszałem już niejednokrotnie więc przy najbliższej okazji jaka się nadarzyła postanowiłem sprawdzić lokalizację osobiście. Teren musiałem jednak ograniczyć wyłącznie do przeglądnięcia materiału na hałdzie zlokalizowanej najbliżej Drogi Krajowej nr 1 – E75…i było warto.

01-SWRZ
03-SWRZ
04-SWRZ

Kopalnia odkrywkowa w Siewierzu to zakład w którym pozyskiwany jest dolomit na potrzeby budownictwa, drogownictwa i hutnictwa.
Eksploatuje się tu skały wieku dewońskiego i triasowego.
Z występujących minerałów można wymienić m.in. kalcyt, dolomit, ankeryt, galena, sfaleryt, cerusyt, smithsonit, goethyt.

02-SWRZ-xx
06-SWRZ
07-SWRZ
08-SWRZ-xx

Materiał odłożony na hałdzie reprezentowany jest w znacznej mierze przez skałę dolomitową różnego typu. Zauważyć możemy tutaj chociażby skały zróżnicowane pod względem zabarwienia (szary, brunatny) czy występowania kawern wypełnionych kryształami kalcytu bądź dolomitu.
Kawerny obecne są w znacznych ilościach i zdecydowana większość bloków skalnych posiada pustki ze szczotkami. Obok dolomitu na hałdzie możemy natrafić również na wapienie.

10-SWRZ
11-SWRZ
12-SWRZ
13-SWRZ
14-SWRZ
15-SWRZ
16-SWRZ
17-SWRZ
18-SWRZ

Kalcyt obecny jest najpowszechniej, jednak przeważnie są to szczotki zbudowane z drobnych, kilkumilimetrowych kryształów. Większe monokryształy trafiają się znacznie rzadziej.
Barwa kalcytu jest zróżnicowana, znaleźć możemy kryształy począwszy od barwy białej, przez jasnomiodowe, aż po intensywnie bordowe, mocno zabarwione tlenkami żelaza.
Warto zwrócić uwagę, że obecne w pustkach kryształy znacznie różnią się pod względem jakości – zdarzają się okazy wyjątkowo urokliwe o dobrze wykształconych kryształach, bardziej przejrzystych o mocnym połysku.
Analogicznie do kalcytu kawerny bardzo często wypełnia również dolomit oraz z łatwością możemy natrafić na masywne skupienia ankerytu (Fe-dolomit) o brunatnej barwie.
W mniejszych ilościach natkniemy się na minerały rud Zn-Pb (sfaleryt/galena) oraz goethyt, który występuje w formie masywnych pokryw.

19-SWRZ
20-SWRZ
21-SWRZ
22-SWRZ
23-SWRZ
24-SWRZ
25-SWRZ
26-SWRZ
27-SWRZ
28-SWRZ
29-SWRZ
30-SWRZ
31-SWRZ
32-SWRZ
33-SWRZ
34-SWRZ
35-SWRZ
36-SWRZ

Wypada jeszcze dodać, że chcąc zdobyć lepsze okazy do kolekcji pasuje zaopatrzyć się chociażby w 5 kg młot; jak to zwykle bywa najlepsze okazy jest najtrudniej zdobyć. Często ładnie wykształcone szczotki tkwią w dużych bryłach dolomitowych, które nie ulegają pod uderzeniami zwykłego sprzętu terenowego.

Hemimorfit z Siewierza:

W sieci można znaleźć wzmiankę o tym, że w Siewierzu znajdziemy hemimorfit występujący w formie charakterystycznych czerwonych kryształów wypełniających pustki w dolomicie kawerniastym.
Kilka lat temu, na jednej z krakowskich giełd udało mi się nawet kupić taki okaz, podpisany właśnie jako hemimorfit pochodzący z Siewierza.
Mając do dyspozycji więcej okazów tego typu wykonaliśmy badania rentgenograficzne, które wykazały, że minerał określany jako hemimorfit jest w rzeczywistości dolomitem*.
Oczywiście, nie wyklucza to w żaden sposób występowania hemimorfitu, aczkolwiek wygląda na to, że niektórzy kolekcjonerzy powinni zweryfikować to, co posiadają w kolekcjach.

37-SWRZ
38-SWRZ
Niektóre z badanych okazów

01_Hemimorfit_Siewierz
Okaz kupiony jako Hemimorfit

Film o Górniczych Zakładach Dolomitowych Siewierz dostępny na YouTube:


______________________________________________________________________

* Rentgenogramy zostaną dodane do wpisu w późniejszym czasie – na dzień dzisiejszy nie mam możliwości ich opublikowania

Za jakość fotografii w tym wpisie przepraszam – wyjątkowo nie byłem zaopatrzony w mój sprzęt.

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR

BARYT

Baryt to minerał z grupy siarczanów; siarczan baru o wzorze BaSO4

Baryt - Stanisławów (1)
Kryształy barytu na goethycie
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska
Rozmiar okazu: 64 mm x 52 mm x 43 mm
Największy kryształ barytu o wymiarach: 7 mm × 4 mm

Cechą charakterystyczną barytu jest jego duży ciężar spowodowany wysoką gęstością (około 4,5 g/cm3 zbliżoną do niektórych rud żelaza (hematyt, magnetyt). Jego nazwa nawiązuje właśnie do wysokiej wagi – z greckiego barys oznacza ciężki.
Rysa barytu jest biała, jego twardość to 3-3,5 w skali Mohsa.
Odznacza się białą barwą oraz bywa różnie zabarwiany domieszkami innych pierwiastków (odcienie żółte, czerwone, zielone, niebieskie, brązowe).
Ma połysk metaliczny (w niektórych płaszczyznach perłowy) oraz łupliwość doskonałą.

Baryt - Stanisławów (2)Kryształy barytu na goethycie
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska
Rozmiar okazu: 64 mm x 52 mm x 43 mm
Największy kryształ barytu o wymiarach: 7 mm × 4 mm

Tworzy kryształy o pokroju płaskotabliczkowym, słupkowym lub izometrycznym. Występuje również w skupieniach zbitych, ziarnistych, kostkowych, blaszkowych, naciekowych, kulistych, nerkowatych włóknistych, promienistych, wachlarzowych oraz w formie tzw. róż barytowych.

Poch. Kopalnia Sidi Lahcen, Nador, Nador Province, Oriental, Maroko (1)
Poch. Kopalnia Sidi Lahcen, Nador, Nador Province, Oriental, Maroko (2)
Baryt
Poch.: Jebel Ouichane, Sagangane, Nador, Oriental, Maroko

Najczęściej występuje w żyłach kruszcowych z rudami siarczkowymi Ag, Zn i Pb.
Może krystalizować również w wyniku procesów hydrotermalnych.
Stanowi ważne źródło otrzymywania pierwiastka baru.

Baryt, siarka - poch. Machów
Baryt pokryty kryształami siarki
Poch.: Machów, Podkarpackie, Polska

B. wykorzystywany jest głównie w przemyśle chemicznym.
Stosuje się go do produkcji farb barowych, glazury oraz do produkcji papieru (jako wypełniacz). Wykorzystuje się go również w przemyśle szklarskim a nawet w medycynie (materiał barwiący). Z przemysłowego punktu widzenia najbardziej przydatne są zbite i masywne skupienia barytu.
Najważniejszym producentem barytu są Stany Zjednoczone, Niemcy oraz Wielka Brytania.

Poch. Kopalnia Sidi Lahcen, Nador, Nador Province, Oriental, Maroko (4)
Baryt
Poch.: Jebel Ouichane, Sagangane, Nador, Oriental, Maroko

W Polsce baryt występuje przede wszystkim na Dolnym Śląsku (Stanisławów, Boguszów, Lubin), w Górach Świętokrzyskich (Zachełmie, Chęciny), w zapadlisku przedkarpackim (Swoszowice, Posądza, Machów) oraz w Tatrach.

Poch. Jebel Ouichane, Sagangane, Nador, Maroko
Baryt
Poch.: Jebel Ouichane, Sagangane, Nador, Oriental, Maroko

Baryt - poch. Baia-Sprie, Felsobanya, Rumunia
Baryt
Poch.: Baia-Sprie, Felsobanya, Rumunia

Baryt
Baryt
Poch.: St. Gertraudi, Austria

Baryt, Hematyt - poch. Wilcza
Baryt z hematytem
Poch.: Wilcza, Dolnośląskie, Polska

Baryt, Galena - poch. Stanisławów
Galena w barycie
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska

Baryt - poch. Stanisławów (1)
Baryt
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska

Baryt - poch. Stanisławów (2)
Baryt z psylomelanem
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska

Stanisławów
Stanisławów „kraina barytowych wzgórz”

Piotr Zając
https://realgarblog.wordpress.com

REALGAR
Literatura:

  • Książkiewicz M., 1968: Geologia dynamiczna. Wyd. Geologiczne, Warszawa.
  • Praca zbiorowa; red. Manecki A., Muszyński M., 2008: Przewodnik do petrografii. Uczelniane wydawnictwa naukowo-dydaktyczne AGH, Kraków.
  • Żaba J., 2010: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Videograf II, Chorzów.
  • Szełęg E., 2010: Atlas minerałów i skał. Część 1 – minerały. Pascal, Bielsko-Biała.
  • Kouřimský J., 1995: Minerały i skały ilustrowana encyklopedia. Delta, Warszawa.
  • Red. Łukawski K., 1999: Skarby ziemi. Kolekcja minerałów i drogich kamieni. De Agostini Polska, Warszawa.
  • http://www.mindat.org.

NOWE OKAZY 01/02.2015

Powoli rozpoczynamy kolejny sezon giełd minerałów. Zanim jednak będę mógł przystąpić do następnych zakupów trzeba zaprezentować na blogu nowe okazy w kolekcji (okazów z Łętowego nie wrzucam – większość znajduje się we wpisie, pozostałe pojawią się na mojej stronie mindat):

01_Hemimorfit_Siewierz
Dolomit (kupiony jako Hemimorfit) – Poch.: Siewierz. Wielkość okazu: 11,5 cm

02_Markasyt_Podwiśniówka (1)
02_Markasyt_Podwiśniówka (2)
Markasyt w kwarcycie – Poch.: Podwiśniówka k. Kielc. Wielkość okazu: 10 cm

03_Natrolit_Gracze
Natrolit, kalcyt – Poch.: Gracze. Wielkość okazu: 6,5 cm

04_Fluoryt_Kowary
Fluoryt – Poch.: Rubezahl, Kowary-Podgórze. Wielkość okazu: 6,6 cm

05_Kalcyt_Lubin
Kalcyt – Poch.: Lubin. Wielkość okazu: 5,5 cm

06_Amazonit_Paszowice (1)
06_Amazonit_Paszowice (2)
Amazonit (mikroklin) – Poch.: Paszowice, Jawor. Wielkość okazu: 2,6 cm

07_Ametyst_Lubiechowa
Ametyst – Poch.: Lubiechowa. Wielkość okazu: 4 cm

08_Kwarc_Sławniowice (1)
08_Kwarc_Sławniowice (2)
Kwarc – Poch.: Sławniowice. Wielkość okazu: 21 cm

09_Kwarc_Kalcyt_Sławniowice (1)
Kalcyt – Poch.: Sławniowice. Wielkość okazu: 8,5 cm

09_Kwarc_Kalcyt_Sławniowice (2)
Kwarc – Poch.: Sławniowice. Wielkość kryształów kwarcu: max. 1,7 cm

10_Aragonit_Sławniowice (1)
10_Aragonit_Sławniowice (2)
Aragonit – Poch.: Sławniowice. Wielkość okazu: 8,5 cm

11_Kwarce bitumiczne_KlęczanyKwarce bitumiczne – Poch.: Klęczany. Wielkość okazu: 19,2 cm

13_Grossular_Gębczyce (1)
13_Grossular_Gębczyce (2)
Grossular (Hessonit) – Poch.: Gębczyce. Wielkość okazu: 5,7 cm

14_Kwarc, kalcyt (1)
14_Kwarc, kalcyt (2)
Kalcyt, kwarc – Poch.: nieznana lokalizacja. Wielkość okazu: 7,5 cm,
wielkość największego kryształu kwarcu: 7 mm

DSCF3622
Goethyt po pirycie – Poch.: Okolice Erfoud, Er Rachidia, Maroko.
Wielkość okazu: 3,5 cm

16_Chalkopiryt_Horný Bartolomej (1)
16_Chalkopiryt_Horný Bartolomej (2)
Chalkopiryt, piryt – Poch.: Horný Bartolomej, Novoveská Huta,
Spišská Nová Ves, Słowacja. Wielkość okazu: 12 cm

CDN.